Jesteś tutaj:

Uprawa dyni

Odmiany dyni olbrzymiej i zwyczajnej
Patison - wszystko o uprawie, odmianach i wymaganiach
Uprawa cebuli
Uprawa czosnku
Uprawa malin
Uprawa ogórków
Uprawa pomidorów
Uprawa pora
Uprawa szpinaku
Uprawa warzyw

Uprawa dyni

Dynia jest bujnie rosnącym warzywem wymagającym ciepłego sezonu wegetacyjnego, wrażliwym na mróz. Rodzina warzyw dyniowatych, do których należy dynia jest bardzo liczna i zróżnicowana, a należą do niej m.in. ogórek, kabaczek, patison, cukinia, tykwa, melon i arbuz. W warzywnikach uprawia się trzy gatunki dyni: dynię zwyczajną (Cucurbita pepo), olbrzymią (Cucurbita maxima) oraz piżmową (Cucurbita moschata). Do odmian dyni zwyczajnej zaliczamy patisony, kabaczki, cukinie oraz odmiany ozdobne o niewielkich, twardych owocach, które będą zdobić mieszkanie przez cały rok. Odmiany o intensywnie pomarańczowym miąższu są najbardziej bogate w α- i β-karoten oraz witaminę C. Wszystkie warzywa dyniowate wytwarzają osobno kwiaty męskie i żeńskie, z których wykształcają się później owoce.


Podłoże i nawożenie


Gleba pod uprawę warzyw dyniowatych powinna być żyzna, przepuszczalna i zasobna w składniki pokarmowe. Podłoże powinno być solidnie nawiezione kompostem lub obornikiem jesienią poprzedniego roku. Wprost wyśmienicie rosną posadzone bezpośrednio na pryzmach kompostowych.


Stanowisko


Dynie wymagają stanowiska słonecznego, osłoniętego od porywistych wiatrów, natomiast optymalna temperatura wynosi powyżej 25°C.

Dynie

Dynie

Siew


Siew wprost do gruntu rozpoczynamy kiedy minie niebezpieczeństwo przymrozków, w Polsce jest to zwykle okres po tzw. „zimnej Zośce” czyli po 15 maja. Można także przygotować rozsadę wcześniej w inspekcie lub szklarni, siejąc nasiona pojedynczo do doniczek, gdyż flance źle znoszą przesadzanie.

W gruncie siejemy dynię w znacznej rozstawie, umieszczając po kilka nasion w gniazdach w rozstawie co najmniej 100x100cm lub więcej, na głębokość 2cm. W pobliżu nasion warto zrobić niewielkie zagłębienie w podłożu, tak aby mogła się w nim gromadzić woda i trafiać wprost do korzeni. Kiedy nasiona wzejdą, co w sprzyjających warunkach następuje już po pierwszym tygodniu po posianiu, pozostawiamy jedną najsilniejszą siewkę a pozostałe usuwamy.


Pod uprawę warzyw dyniowatych zwykle należy przeznaczyć znaczą cześć warzywnika ze względu na rozmiary, jakie osiągają. Zanim jednak zajmą całą przeznaczona im przestrzeń, można ją dodatkowo wykorzystać pod współrzędną uprawę warzyw o krótkim okresie zbioru jak rzodkiewka, kalarepa lub cebula na szczypior.

Uprawa dyni

Uprawa dyni

Pielęgnacja


Dynie są warzywami o długich, pnących pędach dorastających nawet do kilku metrów długości i mocno rozgałęziających się. Zazwyczaj uprawiamy je pozwalając płożyć się po ziemi. Można także zbudować solidne podpory typu pergola, wtedy jednak duże i ciężkie dynie będą wymagały dodatkowego podwiązywania. Jedna roślina wytwarza zwykle kilka owoców, jednak aby uzyskać dorodne dynie należy pozostawić 1-3 z nich kiedy osiągną średnicę 10 cm, a pozostałe usunąć. Ponadto wierzchołki wszystkich pędów nad drugim liściem od ostatniego zawiązka należy wyciąć. Przyspieszy to dorastanie pozostawionych owoców oraz sprawi, że będą okazalsze. Uszczykujemy także wszystkie nieowocujące pędy. Rozwijające się owoce dobrze zabezpieczyć przed gniciem, ściółkując podłoże słomą. Dodatkową zaletą ściółkowania jest utrzymywanie ciepła oraz stałej wilgotności gleby.

W początkowej fazie wzrostu uprawę należy systematycznie odchwaszczać. Później nie jest to już niezbędne, ponieważ olbrzymie liście rośliny skutecznie zagłuszają wszystkie chwasty.

Dynie są bardzo wrażliwe na niedobór wody, a w upalne i słoneczne dni przy jej niedostatku ich liście szybko więdną.

Dynie ozdobne

Dynie ozdobne



Zbiór i przechowywanie


Owoce przeznaczone do przechowywania powinny pozostać na roślinach tak długo, jak to możliwe. Zbiór wykonujemy przed nadejściem pierwszych przymrozków, kiedy liście i pędy zasychają. Ważne jest, aby również ogonki dyni były zaschnięte. W pełni dojrzałe dynie wydają głuchy, niski dźwięk kiedy w nie popukamy. Dynie przygotowujemy do przechowywania, pozostawiając je na około 2 tygodnie na słońcu, aby skórka odpowiednio stwardniała. Ważne, żeby było to miejsce suche i ciepłe. Dynie przechowujemy w temperaturze poniżej 10-15°C przez kilka miesięcy

Dynie gruszkowate

Dynie gruszkowate

Polecane odmiany:

 

  • Amazonka – odmiana o półkrzaczastym wzroście,  pomarańczowej skórce i ciemnopomarańczowym wnętrzu.
  • Atlantic Giant – największa z dyń olbrzymich, masa owoców może osiągnąć nawet kilkaset kilogramów
  • Bambino – średniowczesna, plenna o ciemnopomarańczowych, spłaszczonych owocach osiągających masę do 15 kg.
  • Butternut – odmiana o niewielkich owocach w kształcie dzwonu z jędrnym, bezwłóknistym miąższem
  • Hokkaido – odmiana o niewielkich (do 3 kg), intensywnie pomarańczowych owocach z jadalna skórką, do wszechstronnego wykorzystania.
  • Miranda – odmiana dyni bezłupinowej o krzaczastym wzroście
  • Crown Prince – odmiana o nietypowej, seledynowej skórce i orzechowym miąższu. Dobrze się przechowuje.
  • Warszawska  - odmiana o krzaczastym typie wzrostu i żółtych, podłużnych owocach. Miąższ w czasie gotowania rozpada się na „makaron”.

Dynie

Dynie

Tekst: Łukasz Skop

Bibliografia:

Encyklopedia działkowca, A. Sawra, Książka i Wiedza, Warszawa 2005
Ogród naturalnie i tradycyjnie, Rider’s Digest Przegląd Sp. z o. o., Warszawa 2010
Warzywa na działce i w kuchni, Ł. Zaborska i Z. Zawistowska, Wydawnictwo Watra, Warszawa 1981
Uprawiamy warzywa, C. Klein, Zysk i S-ka, 2011
Niedoceniona dynia, E. Kosterna, W. Wadas [w:] Hasło ogrodnicze, 08/2002

Koniecznie zobacz