Jesteś tutaj:

Rozsada i sadzonki pomidorów

Choroby pomidorów - zestawienie
Nawożenie i podlewanie pomidorów
Odmiany pomidorów - charakterystyka najlepszych
Uprawa pomidorów
Uprawa pomidorów koktajlowych z sukcesem
Uprawa pomidorów w doniczkach
Uprawa pomidorów w gruncie
Właściwe sadzenie pomidorów

Rozsada i sadzonki pomidorów

Pomidory to jedne z najchętniej kupowanych i sadzonych na działkach warzyw. Czerwone, kuliste owoce z własnego ogródka są cenione, ze względu na soczysty, jędrny i bardziej aromatyczny miąższ. Aby odnieść sukces w uprawie pomidorów i uzyskać wysoki plon owoców, należy przygotować rozsadę dobrej jakości. Rozsada pomidorów zakładana jest z wysiewu nasion do  pojemników, umieszczanych w ogrzewanych pomieszczeniach. Do upraw amatorskich dostępny jest szeroki wybór sadzonek pomidorów, różniących się pokrojem rośliny oraz wielkością, barwą i kształtem owoców. Są wśród nich odmiany karłowe lub silnie rosnące, wielko-, średnio- i drobnoowocowe. Ponadto poszczególne odmiany pomidorów różnią się budową grona. Niektóre z nich tzw. gałązkowe składają się z kilkunastu-kilkudziesięciu owoców, a pozostałe zawierają w gronie po kilka sztuk owoców. Jeśli jesteśmy w stanie zapewnić odpowiednie warunki do wzrostu i rozwoju roślin, warto pokusić się o przygotowanie własnej rozsady pomidorów.


Przygotowanie rozsady


Czas przygotowywania rozsady dla tradycyjnych uprawach glebowych trwa 5-8 tygodni. Należy zapewnić wówczas odpowiednie warunki do kiełkowania nasion i wzrostu roślin. Podłoże do produkcji rozsady w chwili wysiewu nasion powinno mieć temperaturę 22-25ºC, a w dalszych fazach produkcji – po wschodach i pikowaniu – temperaturę obniża się do 16-20ºC. Ważne jest także utrzymanie odpowiedniej wilgotności powietrza i podłoża – około 80%.


Wybór podłoża i pojemników


Do produkcji rozsady najczęściej używa się torfu wysokiego i jego mieszanek np. z piaskiem w stosunku 4:1. Przed zastosowaniem substrat torfowy należy zwapnować i wymieszać z gotową mieszanką nawozową. Do przygotowywania rozsady można wykorzystać naczynia takie jak tacki, skrzynki oraz plastikowe lub torfowe wielodoniczki o pojemności komórek 90 cm3. Przydatne w tym celu są również miniszklarenki. Warstwa podłoża do wysiewu nasion powinna mieć grubość 6-10 cm.

Rozsada pomidorów

Rozsada pomidorów


Wysiew nasion i pikowanie siewek


Termin siewu nasion pomidorów pod osłonami przypada na marzec i początek kwietnia. Przygotowując tzw. rozsadę rwaną nasiona wysiewa się na tacki lub do skrzynek rzutowo, a następnie po wschodach pozostawia się siewki w rozstawie 6x6 lub 8x8 cm.

Natomiast w wielodoniczkach i miniszklarenkach nasiona umieszcza się punktowo, na głębokość 0,5-1,0 cm. W przypadku wysiewu do palet wielodoniczkowych wyeliminowany jest etap pikowania. Utrzymanie odpowiedniej temperatury i wilgotności zapewni przykrycie naczyń folią lub szybką, które codziennie należy odkrywać do momentu odparowania skroplonej pary wodnej.

Po około 2 tygodniach od wschodów i ukazania się pierwszych liści, przeprowadzamy pikowanie siewek. Siewki przenosi się do skrzynek, plastikowych lub torfowych doniczek o średnicy 8-10 cm lub do specjalnych pierścieni z PCW, wypełnionych podłożem. Naczynia torfowe i pierścienie można umieszczać w podłożu razem z rośliną. Po przepikowaniu siewki podlewamy i na 1-2 dni możemy okryć woreczkami foliowymi w celu ułatwienia regeneracji systemu korzeniowego.

 

Zobacz także: Odmiany pomidorów


Dalsza pielęgnacja rozsady


W dalszych etapach produkcji rozsady pielęgnacja polega na utrzymywaniu odpowiedniej temperatury, wilgotności, zapewnieniu dostatecznej ilości światła oraz nawożeniu. Nawadnianie należy przeprowadzać regularnie, tak aby nie doprowadzić do nadmiernego zalania ani przesuszenia podłoża. Konieczne jest zasilanie rozsady nawozami płynnymi tj. Florovit czy Ekolist Standard. Dokarmianie rozpoczyna się po około 7 dniach. Pomidory zazwyczaj prowadzi się na jeden pęd, uszczykując wszystkie pędy boczne wyrastające z kątów liści. Rzadziej prowadzi się je na dwa pędy. Wówczas uszczykuje się stożek wzrostu wyrastający ponad rozłożonymi liścieniami. W przypadku odmian silnie rosnących, o wiotkich pędach przydatne jest stosowanie podpór w postaci cienkich patyczków.


Rozsada do upraw bezglebowych


W nowoczesnych uprawach bezglebowych, przede wszystkim na skalę wielkotowarową produkowana jest również rozsada w kostkach z wełny mineralnej, która służy do prowadzenia roślin w systemie V, a także rozsada szczepiona na specjalnych podkładkach zwiększających odporność odmian pomidorów na warunki klimatyczne i glebowe oraz na choroby. W takich przypadkach nasiona wysiewa się do specjalnych koreczków z wełny mineralnej. Sporządza się również sadzonki wegetatywne z pędów bocznych pomidorów, o długości 10-15 cm z 4-6 liśćmi, które ukorzeniają się przez 2-3 tygodnie.

Cechy dobrej rozsady


Starannie wyprodukowana rozsada pomidora powinna być krępa, wyrównana pod względem wielkości, odpowiednio wybarwiona oraz bez objawów więdnięcia i chorób, z odpowiednio rozbudowaną bryłą korzeniową. Rozsada pomidora produkowana w doniczkach jest gotowa do sadzenia na miejsce stałe, gdy rośliny osiągają wysokość 15-30 cm i posiadają 5-8 dobrze rozwiniętych liści właściwych. Podobną wysokością odznacza się rozsada rwana, lecz ma ona wykształconych mniej liści (4-6) i związek pierwszego grona kwiatowego. Natomiast rozsadę z wielodoniczek sadzi się na miejsce stałe w fazie 3-4 liści.

Sadzenie pomidorów

Sadzenie pomidorów


Sadzenie rozsady


Przed sadzeniem na miejsce stałe, rozsadę należy zahartować poprzez ograniczenie podlewania, intensywne wietrzenie pomieszczenia przez kilka dni oraz obniżenie temperatury poniżej 10 ºC.  Najbardziej polecana jest rozsada wyprodukowana w doniczkach.  Rozsada z wielodoniczek skraca natomiast czas uprawy o około 2 tygodnie. Nie należy nadmiernie opóźniać terminu sadzenia, gdyż przerośnięte rośliny gorzej się przyjmują i dają niższy plon. Rozsadę przed sadzeniem należy obficie podlać, co ułatwia wyjmowanie bryły korzeniowej z doniczek, a następnie powtórzyć ten zabieg po posadzeniu roślin. Stanowisko na którym umieszcza się rozsadę pomidorów powinno być dobrze nasłonecznione.

  • w gruncie

Termin sadzenia rozsady na miejsce stałe przypada od 15 maja, po ostatnich wiosennych przymrozkach. Najlepszy jest dzień pochmurny, ciepły, bez opadów. W przypadku odmian karłowych rozstawa między rzędami wynosi 60 cm, a odmiany wysokie sadzi się w odległości 80 cm. Natomiast rozstawa w rzędzie wynosi odpowiednio 30 i 60 cm. Rośliny wyjęte z doniczek umieszcza się w glebie na głębokość nieco większą niż rosła w doniczce. Natomiast rozsadę w cylindrach umieszcza się na powierzchni wzruszonej gleby.

  • pod osłonami

W tym przypadku pomidory można sadzić już po 20 kwietnia. W szklarni lub tunelu pomidory można uprawiać w płaskim gruncie, na podwyższonych zagonach, na balotach słomy lub w workach foliowych, wypełnionych substratem torfowym. Na 1 m2 powierzchni należy umieścić 3-4 sadzonki pomidorów. W wycięte otwory w workach najlepiej sadzić rozsadę produkowaną w cylindrach.

  • w pojemnikach na balkonie i tarasie

Sadzonki pomidorów przeznaczone do upraw pojemnikowych należy sadzić w donicach lub skrzynkach o głębokości co najmniej 40 cm, wypełnionych substratem torfowym wymieszanym pół na pół z kompostem lub biohumusem, z warstwą drenażu na dnie. Rośliny umieszczamy głęboko w donicy, tak aby bezlistna część łodygi była przykryta ziemią.

 

Zobacz także: Uprawa pomidorów koktajlowych

 


Rodzaje sadzonek


Do upraw amatorskich w gruncie i pod osłonami produkowana jest rozsada odmian takich jak:

- pomidory średnio- i wielkoowocowe:

  • bardzo wczesne, karłowe: Beta, Betalux
  • wczesne: Poranek, Malinowy Warszawski, Malinowy Ożarowski
  • średnio wczesne: Rejtan, Malinowy Kujawski, Złoty Ożarowski
  • średnio późne, silnie rosnące: Krakus, Malinowy Henryka, Malinowy Olbrzym

- pomidory drobnoowocowe, gałązkowe

  • wczesne, silnie rosnące: Cherola, Koralik, Pokusa, Mirabell
  • wczesne, karłowe: Maskotka, Ola Polka

Najprostsze w prowadzeniu są odmiany karłowe, sztywnołodygowe.

Anna Jędrzejewska
 


 

Koniecznie zobacz