Jesteś tutaj:

Aloes - uprawa

Alokazja (Alocasia) - roślina doniczkowa
Difenbachia - kwiat doniczkowy z pięknymi liśćmi
Draceny - uprawa, pielęgnacja i odmiany
Echmea (Aechmea) - uprawa i pielęgnacja
Frizea (Vriesea) - egzotyczna roślina doniczkowa
Kalanchoe - wymagania uprawowe i stanowisko
Uprawa i właściwości lecznicze aloesu drzewiastego

Aloes - uprawa

Aloes jest rodzajem obejmującym setki zmiennych roślin, choć nadal najbardziej znane gatunki rodzaju to aloes zwyczajny (Aloe vera) oraz aloes drzewiasty (Aloe arborescens). W sprzedaży pojawia się coraz więcej gatunków i odmian, na które także należy zwróć uwagę, ponieważ charakteryzują się wysokimi walorami dekoracyjnymi. Aloes drzewiasty i aloes zwyczajny słyną także ze swoich właściwości leczniczych, choć w niniejszym artykule skupię się przede wszystkim na dekoracyjności oraz uprawie wybranych gatunków rodzaju.

Czy wiesz że …

Nazwa rodzaju odnosi się do gorzkiego soku, jaki wytwarzają te rośliny.


Kilka uwag o rodzaju


Jak już wspomniano rodzaj Aloe, obejmuje liczne gatunki, które możemy podzielić na rośliny drzewiaste oraz bezłodygowe. Ze względu na rozmiary i w przypadku jeżeli nie zależy nam na leczniczych właściwościach rośliny, w warunkach domowych najlepiej uprawiać Aloe variegata.

Wybrane gatunki rodzaju

Aloe variegata
Aloe aristata
Aloe plicatilis
Aloe arborescens
Aloe pilansii
Aloe vera
Aloe parvula
Aloe dichotoma
Aloe albida
Aloe vossii
Aloe polyphylla
Aloe humilis
Aloe ferox

Aloes skupia gatunki pochodzące m.in. z Afryki. Znajdują uznanie ze względu na niewielkie wymagania, a także oryginalną budowę. W przypadku aloesów drzewiastych, roślina wytwarza pień zakończony liśćmi. W warunkach naturalnych, aloesy drzewiaste mogą osiągać do kilkunastu metrów wysokości. W ciepłym klimacie, to rośliny ozdobne, wykorzystywane także przy zagospodarowaniu terenów zielonych.

Aloes w doniczce

Aloes w doniczce

Aloesy charakteryzują się surową urodą. Są dekoracyjne przede wszystkim z liści, choć groniaste kwiaty w ognistych barwach, również zachwycają, ale w uprawie aloesy nie zawsze zakwitają.

Aloe w większości gatunków są chronione, a wiele z nich jest zagrożonych wyginięciem.

Aloes pstry jest jednym z ciekawszych gatunków rodzaju, a jego wartość wynika z jego dekoracyjności

Aloe variegata jest jednym z najpopularniejszych gatunków rodzaju, do tego nie trudnym w uprawie, tak więc warto uwzględnić roślinę przy aranżacji mieszkania.


Występowanie


W stanie dzikim aloes tygrysi występuje w Afryce m.in. w Nambii.


Budowa


Sukulent liściowy o mięsistych liściach. Pokrój bardziej wzniesiony, liście lancetowate, ostro zakończone, brzegiem delikatnie ząbkowane, tworzą rozetę. Na liściu widoczne białawe plamy, tworzące zazwyczaj regularne paski (wzorki). Barwa liści zielona, zależnie od panujących warunków, intensywność wybarwienia, a nawet sama barwa może się zmieniać. Długość liści osiąga do około 20 cm. Aloes pstry należy do roślin domowych kwitnących. Kwiatostan osadzony na pędzie kwiatowym. Składa się z rurkowatych, a zarazem czerwonawych kwiatów, ukazujących się w różnym terminie, zazwyczaj w okresie wiosennym.


Stanowisko


Aloes pstry preferuje jasne stanowiska. Najlepiej ustawić go na słonecznym parapecie, a w razie potrzeby cieniować przed zbyt palącym słońcem. Na jasnym stanowisku roślina ładniej się wybarwi.

Aloes - uprawa

Aloes - uprawa

Podłoże


Przepuszczalne. Można wykorzystać podłoże, produkowane specjalnie dla sukulentów. Pamiętajmy, że aloes tygrysi, jest rośliną wrażliwą na przelanie, tak więc przepuszczalność jest bardzo istotna, jeżeli chcemy cieszyć się jej pięknem przez wiele lat.


Przesadzanie


Roślinę przesadzamy na wiosnę, zależnie od potrzeby, a więc wówczas jeżeli doniczka będzie już faktycznie za ciasna.


Temperatura


Aloes tygrysi doskonale sobie radzi w temperaturze pokojowej. Jeżeli chcemy, aby nam zakwitł, to z pewnością warto w okresie zimy zapewnić roślinie okres spoczynku, a więc postawić w takim miejscu, w którym nie tylko będzie jasno, ale temperatura wyniesie około 10°C.


Nawożenie


Nawożenie w okresie od wiosny do jesieni, nawozem płynnym, przeznaczonym dla kaktusów. Aloes nie jest rośliną wymagającą na tej płaszczyźnie. Możemy go nawozić raz na miesiąc.


Podlewanie


Jak już wspomniałem, roślinę łatwo przelać, dlatego koniecznie należy jej zapewnić przepuszczalne podłoże. W okresie wegetacji lubi lekko wilgotne podłoże. Najlepiej podlewać go rzadziej, ale obficie, a nadmiar wody należy usunąć z podstawki. Kolejny raz podlewamy wówczas, gdy podłoże lekko przeschnie. Wilgotność podłoża najlepiej sprawdzić palcem, zagłębiając go w podłożu. Pamiętajmy, że sucha, wierzchnia warstwa podłoża, nie oznacza, że głębsze warstwy też są równie suche.
Podlewając uważajmy, aby woda nie dostała się do rozety liści.

Aloes

Aloes

Pozostałe zabiegi pielęgnacyjne


Liście można oczyścić, przecierając je m.in. lekko wilgotną szmatką bądź miękką szczotką.


Rozmnażanie


Aloes pstry rozmnażamy poprzez odrosty, które licznie wydawane są z     korzeni (miniaturki rośliny matecznej).


Pozostałe wybrane gatunki rodzaju


Aloes drzewiasty - popularny gatunek rodzaju, ceniony ze względu na swoje właściwości użytkowe. Naturalne siedliska tego gatunku występują w Afryce m.in. w Malawi. Osiąga większe rozmiary niż aloes tygrysi, osiągając w swoim naturalnym środowisku nawet do kilku metrów wysokości. W naszym klimacie może osiągnąć do około metra wysokości. W młodym wieku rośliny bardziej zwarte, w starszym luźniejsze. Liście szarozielone z nalotem, na brzegach ząbkowane, lancetowate na końcu zaostrzone. Dolna część liścia wypukła, natomiast górna bardziej wklęsła. W swoich ojczystych stronach pięknie kwitną. Kwiaty rurkowate, zebrane w grona, czerwonawe. Niestety uprawiane w domu kwitną niezwykle rzadko, ze względu na mniej przychylne warunki.

Nie ma szczególnych wymagań: przepuszczalne podłoże, jasne do słonecznego stanowisko, bardzo sprzyja roślinie. W okresie letnim roślinę można wynieść na balkon bądź taras. W okresie zimowym lepiej zapewnić roślinie suchsze i chłodniejsze warunki, które sprzyjają tworzeniu się kwiatów.

Aloes drzewiasty można rozmnożyć poprzez odrosty boczne, które ukorzeniamy w przepuszczalnym podłożu.

Aloes zwyczajny – tak jak aloes drzewiasty słynie z dobroczynnych właściwości. Skupiając się wyłącznie na jego walorach dekoracyjnych, należy przyznać, że roślina może nie należy do najpiękniejszych, ale ma w sobie sporo dekoracyjności, tak więc zasługuje na uprawę.

O jego dekoracyjności decydują mięsiste liście, pokryte nalotem, ząbkowane, zaostrzone.

Aloes zwyczajny można rozmnożyć m.in. poprzez odrosty. Gatunek uprawiamy podobnie jak aloes drzewiasty.

Aloes ościsty - dość często spotykany gatunek, pochodzący z Afryki Południowej. Sukulent, którego wysokość osiąga do około 20 cm. Dekoracyjny z liści, które tworzą zwartą rozetę. Liście gatunku tak jak innych aloesów są lancetowate, zaostrzone, ciemnozielone, na brzegach z jasnymi kolcami. Kwitnie, a jego rurkowate kwiaty, tworzą groniasty kwiatostan. Barwa kwiatów czerwonawa.

Uprawa podobna jak w przypadku pozostałych aloesów.

Aloe plicatilis – bardzo ciekawy gatunek rodzaju, rzadko spotykany w uprawie, a z pewnością doskonale poradzi sobie nawet w warunkach domowych. Jego wyjątkowość wynika z liści oraz ich wachlarzykowatego ułożenia. Z pewnością roślina warta uwagi. Zaliczany do aloesów drzewiastych.

Aloe dichotoma – rzadko spotykany, ale bardzo oryginalny gatunek rodzaju, który w swoich ojczystych stronach zachwyca rozmiarami oraz pokrojem (średniej wielkości drzewa z grubym pniem, niezwykle malownicze).

Aloes niski - jest przykładem niewielkiej byliny, bezłodygowego Aloe, którego dekoracyjność wynika przede wszystkim z liści, pokrytych jasnymi guzkami i kolcami.

Aloe aculeata – dostępny w sprzedaży gatunek, który zachwyca pokrojem. Jego mięsiste liście pokryte są kolcami na całej powierzchni. Gatunek mało wymagający o wysokich walorach dekoracyjnych.

Aloes

Aloes

Rozmnażanie


Aloesy zależnie od gatunku możemy rozmnożyć wegetatywnie - poprzez odrosty korzeniowe i sadzonki wierzchołkowe, a także generatywnie poprzez nasiona. Sadzonkę odciętą od rośliny matecznej należy ukorzenić w przepuszczalnym, piaszczystym podłożu, stosując ukorzeniacz, pamiętając przy tym, aby przed umieszczeniem sadzonki w podłożu, pozwolić jej przeschnąć.


Problemy w uprawie aloesów


Gatunki Aloe uprawiane w naszych domach nie należą do kłopotliwych. Aby cieszyć się bezproblemowym rozwojem tych roślin należy zapewnić optymalne warunki do rozwoju, a więc jasny parapet oraz przepuszczalne podłoże.

Do najczęstszych problemów, pojawiających się w uprawie zaliczymy przelanie, które zazwyczaj kończy się zgnilizną korzeni.

Tego problemu unikniemy wówczas, gdy roślinie zapewnimy przepuszczalne podłoże, drenaż, a także ograniczymy podlewanie.

Na mocno nasłonecznionym parapecie, może dojść do poparzeń słonecznych. Jeżeli sytuacja tego wymaga, roślinę można chronić przed południowym nasłonecznieniem.

Niedobór wody, objawia się marszczeniem liści, a podczas przedłużającej się suszy także brązowieniem tych niżej położonych.

Wyciągnięte liście, a także wąskie, wypłowiałe, to efekt zbyt zacienionego stanowiska.

Jeżeli będą miały zbyt chłodno i mokro, nie zdziwmy się, jak pojawią się ciemne plamy na liściach.

Ze szkodników może pojawić się mszyca, wełnowce, tarczniki, a także przędziorek. W przypadku pojawienia się nieproszonych gości należy podjąć natychmiastowe działania w celu ich usunięcia. Wełnowce korzeniowe należą do tych, które trudno zwalczyć.


Zastosowanie


Rodzaj obejmuje liczne gatunki, których część traktowana jest jako rośliny ozdobne uprawiane w mieszkaniu czy też w szklarni oraz ogrodzie zimowym. Kilka gatunków charakteryzuje się wartością użytkową i znajduje zastosowanie przy produkcji leków, kosmetyków, a także w ziołolecznictwie.

Aloes

Aloes

Aloes jako roślina lecznicza


Kilka gatunków rodzaju Aloe słynie ze swych właściwości leczniczych. Najpopularniejsze są oczywiście aloes drzewiasty i aloes zwyczajny. Podstawową właściwością tych roślin jest dobroczynny wpływ na gojenie się ran. Poza przyśpieszeniem gojenia, aloes uśmierza ból, tak więc działa kojąco na ranę i obniża cierpienie poszkodowanego.

Preparaty lecznicze przygotowuje się z miąższu bądź też tylko z soku (działanie przeczyszczające).

Roślina znalazła zastosowanie także w kosmetyce.


Uwagi końcowe


Aloesy to zazwyczaj mało wymagające rośliny ozdobne, które przy minimalnym zainteresowaniu będą nam towarzyszyć przez lata. Podstawą w uprawie aloesów jest przepuszczalne podłoże i jasne stanowisko. Poza walorami dekoracyjnymi, pamiętajmy także o właściwościach leczniczych, które bez wątpienia mogą nam pomóc przy wielu dolegliwościach.

Grzegorz Bogucki

Koniecznie zobacz