Jesteś tutaj:

Majeranek ogrodowy - uprawa, zbiór, zastosowanie

Bazylia - uprawa, gatunki, rozmnażanie i zastosowanie
Cząber ogrodowy, górski i Douglasa - uprawa i zastosowanie
Jak uprawiać zioła?
Lubczyk ogrodowy - uprawa, właściwości lecznicze i przyprawa
Melisa lekarska - uprawa, działanie i właściwości
Rozmaryn - uprawa, zastosowanie kuchenne i kosmetyczne
Uprawa i właściwości mięty

Majeranek ogrodowy - uprawa, zbiór, zastosowanie

Majeranek (Origanum majorana), popularnie nazywany słodkim majerankiem, należy do rodzaju lebiodka i rodziny wargowych. Rodzaj ten obejmuje popularne zielne byliny i gubiące na zimę liście podkrzewy, czyli niskie rośliny do ogrodu skalnego, wysokie byliny na rabaty oraz zioła: oregano i majeranek. Wszystkie gatunki z rodzaju Origanum wyróżniają się niebanalnym wyglądem oraz oryginalnym zapachem. Wykorzystywane są w sztuce kulinarnej jako doskonały aromatyczny dodatek do potraw. Wśród nich swoje miejsce znajduje także popularny majeranek. Naturalnym środowiskiem Origanum majorana są rejony Morza Śródziemnego i Azji Mniejszej. W starożytnym Egipcie i Rzymie ceniony był jako roślina przyprawowa, lecznicza i ozdobna (robiono z niego wianki). W Polsce pojawił się w XVI wieku. Obecnie majeranek, zarówno świeży, jak i suszony, używany jest głównie jako przyprawa.


Charakterystyka


Majeranek to wieloletnie zioło, które na obszarach o chłodnym klimacie, również w Polsce, uprawiane jest jako roślina jednoroczna. Dorosły okaz rośliny ma wzniesioną i rozgałęzioną łodygę o wysokości 30−60 cm i rozrasta się na szerokość około 30 cm. Cechuje się drobnymi, białymi wargowymi kwiatami, które okryte są dużymi podsadkami. Kwiat zebrany jest w kwiatostany złożone z 3−6 kulistych, groniastych główek umieszczonych na szczytach pędów. Kwitnienie odbywa się od lipca do sierpnia. Nasiona majeranku są bardzo małe, jasnobrązowe i wydzielają silny, specyficzny zapach. Owalne i jasnozielone liście są omszone, delikatne w dotyku i bardzo aromatyczne. Cała roślina jest owłosiona na szaro. Majeranek jest rośliną miododajną, wabi pszczoły i motyle.

Wśród europejskich form majeranku wymienia się dwie odmiany: majeranek francuski, tzw. liściowy – o licznych pędach i gęstym ulistnieniu, oraz majeranek niemiecki, tzw. kwiatowy – cechujących się dużą ilością kwiatów, a mniejszą ilością pędów.


Uprawa


Ze względu na swoje pochodzenie majeranek wymaga pod uprawę terenu ciepłego i osłoniętego od wiatru. Origanum majorana najlepiej rośnie w żyznej, przepuszczalnej glebie, o dostatecznej wilgoci i zasobnej w wapń oraz na słonecznym stanowisku. Jest doskonałą rośliną towarzyszącą, ponieważ odstrasza mszyce, a posadzona między rzędami warzyw podnosi ich aromat. Po przekwitnięciu, czyli zazwyczaj pod koniec sierpnia, zioło należy przyciąć, aby pobudzić je do wzrostu. Zasilanie rośliny odbywa się za pomocą płynnego nawozu z żywokostu. Ten organiczny nawóz (zawiera potas, wapń, żelazo i magnez) sporządza się liści żywokostu, które zalewa się deszczówką na trzy tygodnie. Przecedzony wywar stanowi idealny nawóz dla ziół. Zasilanie wykonuje się wiosną i po ustaniu kwitnienia rośliny. Plantację majeranku można zakładać na dwa sposoby, uzależnione od posiadanych miejsc do uprawy oraz rodzaju gleby przeznaczonej pod uprawę. Majeranek można wysiewać do ciepłego inspektu w połowie marca. Rozsadę wysadza się mniej więcej w połowie maja, zachowując 10−15 cm odległości pomiędzy poszczególnymi roślinami oraz odstęp 50−70 cm między rzędami. Do gruntu zaś nasiona wysiewa się pod koniec kwietnia, pamiętając, żeby nie przykrywać ich ziemią, ale delikatnie ugnieść.

Majeranek

Majeranek

Rozmnażanie


Rozmnażanie rośliny przeprowadza się za pomocą nasion. Ze względu na ich drobną formę, warto przed wysianiem wymieszać je z piaskiem lub mąką, aby były lepiej widoczne. Dobrym czasem na ten sposób pozyskiwania młodych roślinek jest okres wiosenny. Wysianych nasion nie przykrywamy, ale umieszczamy w pomieszczeniu o temperaturze 20°C. Na kiełkowanie musimy im dać pomiędzy 10, a 20 dni. Siewki są bardzo wrażliwe na zalanie, dlatego trzeba je uważnie i umiarkowanie podlewać. Po wzejściu młode siewki dobrze jest przerwać, aby nie rosły za gęsto, co będzie przyczyną ich słabego wzrostu i rozwoju. Majeranek możemy pozyskać także poprzez rozmnażanie dorosłych roślin, czyli ich podział w okresie wiosennym lub po przekwitnięciu zioła. Rozmnażanie przez podział polega na wykopaniu całej rośliny wraz z bryłą korzeniową, a następnie podzieleniu jej na pół, ewentualnie więcej części, ale niezbyt dużo.

Majeranek

Majeranek



Zbiór


Zbiór liści majeranku przeprowadza się zanim roślina zakwitnie. Używa się ich w postaci świeżej i suszonej. Pod koniec lata należy ściąć, za pomocą noża lub sekatora, całą część nadziemną rośliny w odległości 5 cm od powierzchni ziemi i wykorzystać bezpośrednio pozyskane liście. Zbyt długo przechowywane świeże ziele ciemnieje i traci swoją wartość. W celu otrzymania suszonych liść, trzeba je rozłożyć w suszarni naturalnej, zacienionej i o dobrym przewiewie. Otarte ziele majeranku uzyskuje się przez ocieranie wysuszonego ziela, a następnie odsianie go od łodyżek. Prawidłowo zebrane i wysuszone ziele powinno mieć barwę szarozieloną i cechować się silnym, aromatycznym zapachem. Ziele ścina się w dni pogodne i po obeschnięciu porannej rosy.

Majeranek w doniczce

Majeranek w doniczce

Zastosowanie


Oprócz popularnego zastosowania Origanum majorana w sztuce kulinarnej jako aromatycznej przyprawy, szczególnie do potraw kuchni śródziemnomorskich, majeranek jest uznany za roślinę leczniczą. Nawet w starożytności wykorzystywano go jako składnik maści na reumatyzm, uważano, że działa wzmacniająco na serce oraz pomaga w zaburzeniach trawienia, pobudza wytwarzanie soków trawiennych. Współcześnie majeranek znany jest ze swoich właściwości przeciwzapalnych oraz leczniczych – wspomagająco stosowany przy katarze, a także w problemach jelitowych. Napar z majeranku może być wykorzystywany wewnętrznie i zewnętrznie. Sporządzona na jego bazie herbatka pomaga w przeziębieniu, bólach głowy, bezsenności oraz wykazuje działanie uspokajające. Zewnętrznie napar stosowany jest do przemywania trudno gojących się ran oraz na problemy skórne. Wyciąg z majeranku wykazuje również właściwości owadobójcze. Część naziemna rośliny zawiera olejek eteryczny, rutynę, kwas askorbinowy oraz karoten, a także witaminę C i P oraz prowitaminę A.

Edyta Fijołek


Koniecznie zobacz