Jesteś tutaj:

Tawuła - rodzaje, uprawa i pielęgnacja

Pięknie kwitnące tawuły na wiosnę - zobacz zdjęcia!
Tawuła brzozolistna - uprawa, pielęgnacja i rozmnażanie
Tawuła japońska - uprawa, odmiany, cięcie i rozmnażanie
Tawuła szara - sadzenie, uprawa, cięcie, pielęgnacja i rozmnażanie
Tawuła wczesna - uprawa, pielęgnacja, cięcie i rozmnażanie
Tawuła wierzbolistna - uprawa, cięcie i rozmnażanie
Trzmielina - odmiany i uprawa

Tawuła - rodzaje, uprawa i pielęgnacja

Tawuły to bardzo lubiane i często występujące krzewy w nasadzeniach zieleni miejskiej. W ogrodach, także popularne, zwłaszcza jeżeli chodzi o wybrane gatunki rodzaju np. tawuła japońska, tawuła wczesna oraz tawuła szara. Zróżnicowanie gatunkowe sprawia, że każdy znajdzie gatunek tawuły odpowiadający jego oczekiwaniom.

Spiraea  to rodzaj, zaliczany do rodziny różowatych (Rosaceae), obejmujący kilkadziesiąt gatunków. Wiele z nich to cenione krzewy ozdobne, powszechnie dostępne w szkółkach oraz punktach handlowych.

W  stanie dzikim możemy podziwiać tawułę wierzbolistną (Spiraea salicifolia) oraz tawułę średnią (Spiraea media).


Wybrane gatunki rodzaju Spiraea:


Tawuła wierzbolistna (bawolina) – Spiraea salicifolia

Tawuła japońska - Spiraea japonica
Tawuła szara - Spiraea x cinerea
Tawuła kantońska - Spiraea cantoniensis
Tawuła Billarda - Spiraea x billardii
Tawuła nippońska- Spiraea nipponica
Tawuła brzozolistna - Spiraea betulifolia
Tawuła wczesna - Spiraea x arguta
Tawuła van Houtte’a - Spiraea x vanhouttei
Tawuła Menziesa - Spiraea menziesii
Tawuła trójłatkowa - Spiraea trilobata
Tawuła Veitcha - Spiraea veitchii
Tawuła Douglasa - Spiraea Douglasie
Tawuła luźna - Spiraea x brachybotrys
Tawuła białokwiatowa – Spiraea albiflora
Tawuła dziurawcolistna - Spiraea hypericifolia
Tawuła ożankolistna - Spiraea chmaedryfolia
Tawuła Thunberga - Spiraea thunbergii
Tawuła karyncka - Spiraea decumbens
Tawuła śliwolistna – Spiraea prunifolia

Kwitnąca Tawuła

Kwitnąca Tawuła

Wybrane gatunki rodzaju, najczęściej spotykane w ogrodach


Najczęściej uprawiane gatunki tawuły to m.in. Spiraea x arguta, Spiraea x vanhouttei, Spiraea japonica, Spiraea nipponica, Spiraea x cinerea. Poza wspomnianymi gatunkami warto wspomnieć o Spiraea chmaedryfolia, Spiraea vetchii, Spiraea cantoniensis, Spiraea betulifolia, Spiraea Billardii, Spiraea decumbens.

Tawuła wczesna – Spiraea x arguta

Jedna z najwcześniej kwitnących, a zarazem najpiękniejszych tawuł, uprawianych w ogrodzie. Osiąga do około 1,5 m wysokości, charakteryzuje się bardziej luźnym pokrojem i zachwyca potokiem, śnieżnobiałych, drobnych kwiatów, ukazujących się już w kwietniu. Kwiaty drobne, zebrane w baldachogrona w pełni pokrywają, przewieszające się, ubiegłoroczne pędy. Wymaga stanowisk słonecznych (w mroźne zimy może przemarzać), odnośnie podłoża niewymagająca. Lepiej sadzić ją w bardziej zacisznych miejscach, gdyż czasami może przemarzać. Wykazuje odporność na suszę ! Doskonała na żywopłot, na szpalery. Sprawdzi się także jako soliter, a także w grupie nasadzeń. Tawułę wczesną, można spróbować rozmnożyć wegetatywnie - poprzez sadzonki zielne bądź generatywnie - poprzez nasiona. Cięcie w razie potrzeby po kwitnieniu, a co kilka lat, wymagane cięcie odmładzające.

Tawuła szara - Spiraea x cinerea

Tawuła szara zwana norweską, jest bardzo dekoracyjną odmianą , występującą w ogrodach, przede wszystkim w odmianie ‘Grefsheim’, W odmianie osiąga do około 1,5 m wysokości. Charakteryzuje się niewielkimi wymaganiami. Podobna do tawuły wczesnej, ale bardziej dekoracyjna. Liczne kwiaty w barwie białej, świetnie prezentują się na przewieszających się pędach. Zebrane w grona, ukazują się w maju. Tawuła szara, jest szczególnie polecana do ogrodów na żywopłoty. Doskonale sprawdza się także w grupie roślin oraz jako soliter. Jeżeli zechcemy ją rozmnożyć, możemy to zrobić poprzez sadzonki zielne.


Tawuła van Houtte’a - Spiraea x vanhouttei

Kolejny przykład tawuły kwitnącej wiosną, charakteryzującej się białymi kwiatami, które licznie pokrywają, wyginające się pędy gatunku. Mieszaniec, osiągający nawet do 2-2,5 m wysokości. Najpiękniejsza podczas kwitnienia, a więc w maju i czerwcu. Po kwitnieniu pełni funkcje tła dla innych, bardziej dekoracyjnych roślin. Przypomina nam jeszcze o sobie w okresie jesiennym. Gatunek dość silnie rosnący, o sinozielonych, trójklapowych liściach. Kwiaty niewielkie, zebrane w baldachogrona. Preferuje stanowiska słoneczne, ale radzi sobie także na stanowiskach lekko zacienionych. Gatunek wykorzystywany przede wszystkim jako roślina żywopłotowa, podstawowa roślina zieleni miejskiej, przepięknie uzupełniająca się z lilakami.

Tawuła

Tawuła

Tawuła japońska - Spiraea japonica

Niski krzew, występujący w licznych odmianach. Obecnie króluje w ogrodach, na skwerach, zieleńcach. Znalazła zastosowanie także jako roślina okrywowa, balkonowa i tarasowa.

Tawuła japońska ma pochodzenie azjatyckie i osiąga około jednego metra wysokości, a kwitnie w czerwcu i lipcu. Jej liczne odmiany znacznie różnią się od siebie, dlatego mamy spory wybór i możliwości, aby stworzyć ciekawą kompozycje. Kwiaty w przeciwieństwie do wcześniej omawianych gatunków mają barwę różową do czerwonawej, zebrane w baldachogrona.
Spiraea japonica nie jest wymagająca, ale preferuje bardziej żyzną i umiarkowanie wilgotne podłoże. Wytrzymała na mrozy oraz susze. Doskonała propozycja do ogrodu. Przy niewielkich potrzebach pielęgnacyjnych, charakteryzuje się znacznymi walorami dekoracyjnymi.

Kwitnie na pędach tegorocznych, tak więc dla zachowania ładnego pokroju warto ją corocznie przycinać na tzw. „jeża”.
Możemy rozmnożyć ją m.in. poprzez sadzonki zdrewniałe.  



Tawuła nippońska - Spiraea nipponica

Bardzo dekoracyjny krzew, który zachwyca ładnym, rozłożystym pokrojem oraz licznymi kwiatami, zebranymi w grona. Mało wymagający, zniesie lekkie zacienienie, mrozoodporny, kwitnący na przełomie maja i czerwca. Osiąga do około 1,5 m wysokości, przy około 2 m szerokości. Doskonale prezentuje się jako soliter, w grupach oraz w formie żywopłotu.

Tawuła brzozolistna - Spiraea betulifolia

Gatunek charakteryzujący się niewielką wysokością, nie przekraczającą nawet jednego metra wysokości. W ogrodach można spotkać się z odmianą o nazwie ‘Tor’. Liście gatunku przypominają liście brzozy, a kwiaty w barwie białej zebrane są w baldachogrona. Tawuła brzozolistna kwitnie na pędach tegorocznych i nadaje się do okrywania większych przestrzeni. Nie jest wymagająca i całkowicie mrozoodporna.

Tawuła Billarda - Spiraea x billardii

Bardzo ciekawy gatunek tawuły, będący mieszańcem tawuły Douglasa oraz tawuły wierzbolistnej. Warta polecenia ze względu na piękne, różowe kwiaty, zebrane w wiechy, osiągające nawet do 20 cm długości. Kwiaty osadzone na wyprostowanych pędach, sięgających nawet  2 m wysokości. Szczególnie piękną odmianą jest odm., o nazwie ‘Triumphans’.

Tawuła

Tawuła

Wybrane odmiany rodzaju
 

Nazwa gatunku

Nazwa odmiany

Uwagi

Tawuła szara

‘Grefsheim’

Jedna z najpiękniejszych odmian rodzaju, charakteryzująca się dość dużym przyrostem rocznym (około 30 cm). Wiosną jej zeszłoroczne, długie pędy pokrywają się tysiącem śnieżnych kwiatów, tworzących kilkukwiatowe grona. Odmiana sprawdzi się jako soliter, w grupie, a także jako roślina żywopłotowa.

Tawuła nippońska

‘Snowmound’

Ciekawa odmiana tawuły nippońskiej, charakteryzująca się dużym przyrostem rocznym. Wczesnym latem tonie w potoku białych kwiatów, zebranych w kilkukwiatowe grona. Warta polecenia ze względu na obfite kwitnienie, ładny pokrój oraz małe wymagania.

Tawuła drobna

‘Anthony Waterer’

Odmiana osiągająca niecały metr wysokości, godna polecenia ze względu na ciemnoróżowe kwiaty, zebrane w baldachogrona oraz młode przyrosty, wybarwione na czerwono. Kwitnie od lipca do września.

Tawuła japońska

‘Bullata’

Bardzo oryginalna odmiana, osiągająca niewielkie rozmiary (20- 40 cm). Jej roczny przyrost wynosi zaledwie 5 cm. Jej wyjątkowość wynika z niewielkich ciemnozielonych liści, na tle których pięknie prezentują się różowe kwiaty. Warto zaprosić ją także na balkon i taras.

Tawuła japońska

‘Goldmound’

Niska odmiana, osiągająca około 50 cm wysokości, która zachwyca żółtozielonymi liśćmi, na tle których pięknie prezentują się jasnoróżowe kwiaty. Odmiana kwitnie na pędach tegorocznych i doskonale sprawdza się jako krzew na niskie żywopłoty.

Tawuła japońska

‘Little Princess’

Piękna odmiana o kulistym pokroju, ciemnozielonych liściach i jasnoróżowych kwiatach.

Tawuła Van Houtte'a

'Pink Ice' 

Odmiana jednej z piękniejszych tawuł. Bardzo oryginalna ze względu na pstre liście.

Tawuła japońska

‘Golden Princess’

Niewielka odmiana tawuły japońskiej, zachwycająca swymi żółtozielonymi liśćmi, na tle których pięknie prezentują się różowe kwiaty. Kwitnie w lipcu i osiąga około pół metra wysokości. Tak jak wszystkie niskie odmiany tawuły japońskiej jest świetną propozycją na niski żywopłot.

Tawuła japońska

‘Goldflame’

Popularna odmiana tawuły japońskiej o niskim, dość kulistym pokroju. Osiąga do kilkudziesięciu centymetrów wysokości. Oryginalna ze względu na żółtozielone liście. Młode przyrosty w odcieniach pomarańczy i czerwieni, a starsze liście bardziej zielone.

Tawuła brzozolistna

‘Tor’

Niska odmiana, kwitnąca na biało. Osiąga kilkadziesiąt centymetrów wysokości i polecana jest ze względu na kwiaty oraz jesienne przebarwienie.

Tawuła Billarda

‘Macrothyrsa’

O różowych kwiatach zebranych w długie wiechy.

Tawuła nippońska

‘June Bride’

Odmiana sięgająca nawet dwóch metrów wysokości

 

Jakie stanowisko dla Spiraea?


Tawuły preferują stanowiska słoneczne na których bardzo obficie kwitną. Poradzą sobie także w cieniu, ale będą słabiej kwitły. Nie mają także wygórowanych wymagań odnośnie podłoża. Poradzą sobie na większości gleb.

Tawuła

Tawuła

Pielęgnacja


Spiraea są łatwe w uprawie i nie wymagają żadnych znaczących zabiegów pielęgnacyjnych. Możemy je sadzić zarówno wiosną, jak i jesienią. Przy sadzeniu wiosennym, zwłaszcza w początkowym okresie i przy braku opadów, należy uzupełniać niedobory wody. Dobrze ukorzenione, doskonale sobie radzą także podczas suszy. W większości wykazują odporność na okresowe susze, a także mrozy oraz zanieczyszczenia powietrza. Większe wymagania odnośnie podłoża oraz wilgotności mają tawuły japońskie. Preferują żyzne podłoże, dostatecznie wilgotne. Dobrze znoszą mrozy, przy czym tawuła wczesna, czasami może przemarzać. Aby poprawić jakość podłoża oraz dostarczyć roślinie składników mineralnych w bezpiecznej ilości, warto stosować dobrze przerobiony kompost.


Jak ciąć tawuły?


Cięcie tawuł należy dostosować do wymagań konkretnego gatunku. Gatunki kwitnące na pędach tegorocznych, a więc np. tawuła japońska, należy ciąć wczesną wiosną, jeszcze przed ruszeniem wegetacji. Przycinamy je na tzw. „jeża” tuż nad ziemią. Mocne cięcie zapewnia ładny pokrój oraz obfite kwitnienie. Podobnie traktujemy tawuły niskie, drobnokrzaczaste oraz okrywowe, także kwitnące na pędach jednorocznych. W przypadku tawuł kwitnących na pędach zeszłorocznych, ewentualne cięcie należy przeprowadzić po kwitnieniu. Warto zaznaczyć, że w przypadku krzewów kwitnących na starszych pędach, nie jest wymagane coroczne cięcie. Przeprowadzamy je zależnie od potrzeby, pamiętając, że co kilka - kilkanaście lat, należy przeprowadzić cięcie odmładzające.


Rozmnażanie


Zależnie od gatunku, tawuły można rozmnażać poprzez sadzonki zielne, półzdrewniałe, zdrewniałe, odkłady, odrosty, podział, a także nasiona.


Zastosowanie


Zróżnicowanie gatunkowe rodzaju sprawia, że tawuły charakteryzują się bardzo różnorodnym zastosowaniem. Bez wątpienia należą do jednych z najbardziej pożądanych roślin żywopłotowych. Przepięknie będą prezentować się przede wszystkim jako żywopłoty nieformalne, które uwydatniają pełnie ich piękna. Bardzo dobrze prezentują także w formie żywopłotów formowanych. Przykładem tawuły doskonałej na żywopłot jest m.in. Spiraea x arguta, Spiraea x vanhouttei, Spiraea menziesii.

Na niskie żywopłoty oraz obwódki można zastosować Spiraea japonica. Tawuły pięknie prezentują się także w szpalerach, jako soliter oraz w grupie. Tawuły niskie np. tawuła japońska, doskonale nadaje się do urozmaicenia nasadzeń w ogrodzie pojemnikowym, stworzonym na tarasie bądź balkonie. Wybrane gatunki tawuł mają zastosowanie także jako rośliny kobiercowe.

Tawuła

Tawuła

Uwaga na mszyce!


Tawuły bardzo często atakowane są przez mszyce, dlatego należy monitorować rośliny i w momencie zaobserwowania szkodnika, natychmiast przystąpić do jego zwalczania. W początkowej fazie, kiedy szkodników jest niewiele, warto skorzystać z naturalnych (biologicznych) sposobów walki ze szkodnikiem, a więc np. zastosować odwary czy też gnojówki z takich roślin jak m.in. wrotycz pospolity, czosnek, krwawnik pospolity, pokrzywa zwyczajna, cebula, czy też mniszek lekarski. Obecność biedronek, jako naturalnych wrogów mszyc, jest także jak najbardziej wskazana. Podobnie drapieżne bzygowate, złotooki oraz pryszczarki. Małe kolonie można spłukać wodą z rośliny, można także zastosować wodę z mydłem. Przy powtarzających się, a zarazem masowych atakach, bardzo często istnieje konieczność zastosowania środków chemicznych. Jeżeli musimy użyć chemii, warto stosować środki selektywne, a więc takie, które eliminują szkodnika, nie zabijając przy okazji owadów pożytecznych. Przykładem takiego środka jest Pirimor 500 WG. Pamiętajmy, że oprysk należy wykonać zgodnie z zaleceniami i uwagami producenta. Tylko wówczas środek będzie odznaczał się najwyższą dla siebie skutecznością działania.


Uwagi końcowe


Tawuły to wszechobecne krzewy, zwłaszcza w zieleni miejskiej. W ogrodach mimo niewielkich wymagań oraz niewątpliwych walorów dekoracyjnych nie są aż tak cenione. A szkoda, gdyż można z nich stworzyć piękne kompozycje, które będą tonąć w kwiatach od wczesnej wiosny do jesieni. Wiosną zachwycają bielą, natomiast latem przede wszystkim różem w różnych odcieniach oraz intensywności.


Grzegorz Bogucki

Koniecznie zobacz