Jesteś tutaj:

Śliwa wiśniowa, mirabelka, ałycza - uprawa i charakterystyka

Jak i kiedy prawidłowo ciąć śliwy? Odpowiadamy!
Najlepsze odmiany gruszy letnich, jesiennych i zimowych
Najlepsze odmiany jabłoni w Polsce
Sadzenie i uprawa liczi (chińskiej śliwki)
Śliwa węgierka - uprawa, odmiany, cięcie i choroby
Świdośliwa - odmiany, uprawa, cięcie i rozmnażanie
Uprawa i pielęgnacja pigwy w naszym ogrodzie
Żurawina wielkoowocowa - uprawa, rozmnażanie, odmiany i właściwości

Śliwa wiśniowa, mirabelka, ałycza - uprawa i charakterystyka

Śliwki kojarzą się nam zwykle z dużymi i smacznymi owocami, ale nie zawsze jest to prawda. Jedną ze śliw, rodzących niewielkie, czerwone i dość kwaśne owoce jest śliwa wiśniowa (Prunus cerasifera). Wprawdzie nie bardzo nadaje sie do uprawy w sadach, gdyż jej owoce nie są szczególnie smaczne, ale jest gatunkiem mającym ogromne znaczenie dla sadownictwa i ogrodnictwa. Jedna z jej odmian, ałycza (Prunus divaricata) stanowi podstawową podkładkę dla śliw, brzoskwiń i moreli oraz niektórych innych roślin z rodziny różowatych (np. migdałków), a kilka odmian ozdobnych to piękne i wartościowe rośliny dekoracyjne. Poza tym śliwa wiśniowa jest protoplastką śliwy domowej (Prunus domestica), od której już bezpośrednio pochodzą doskonale nam znane renklody i węgierki, a także nieco zapomniane mirabelki.


Jak to jest z tymi mirabelkami?


I właśnie przez te skomplikowane powiązania „rodzinne” w potocznym języku uproszczono nazewnictwo i wszystkie owoce śliw: wiśniowej, ałyczy i mirabelki nazwano mirabelkami, co nie jest jednak poprawne. Należy wiedzieć, że oryginalna mirabelka to jedynie jedna z odmian śliwy domowej, natomiast żółte owoce ałyczy (choć wyglądają jak mirabelki) i czerwone owoce śliwy wiśniowej należą do innych gatunków roślin, z mirabelkami jedynie spokrewnionych.

Śliwa wiśniowa jest gatunkiem rzadko spotykanym w uprawie , czego natomiast nie można powiedzieć o jej odmianach ozdobnych ('Atropurpurea' - syn.Pissardii', popularne ozdobne drzewko zieleni miejskiej o pięknych bordowo-purpurowych liściach oraz podobna do niego, ale nieco wyższa 'Nigra') oraz ałyczy. Śliwa wiśniowa ma ogromne znaczenie w sadownictwie (ałycza ze względu na dużą odporność na mróz i choroby jest doskonałą podkładką dla szlachetnych odmian śliw) i w ogrodnictwie, gdzie wykorzystuje się ją do tworzenia zwartych, nieprzebytych żywopłotów (młode pędy ałyczy są cierniste i rosną dość szybko). Taki żywopłot nie jest może tak elegancki jak np. wykonany z ligustru czy niektórych iglaków, ale rośnie za to bardzo szybko (nawet 60-100 cm. rocznie), doskonale znosi cięcie i formowanie, ma niewielkie wymagania środowiskowe i jest niezwykle skuteczny (bardzo ciężko przebyć taką zieloną, kolczastą ścianę), dlatego znakomicie nadaje się na obronne żywopłoty, szczególnie na dużych przestrzeniach.

Aby jednak lepiej poznać różnice między jedną z najważniejszych odmian śliwy wiśniowej czyli ałyczą, a mirabelką, przyjrzyjmy się tym dwóm roślinom nieco bliżej.


Kwitnąca śliwa wiśniowa


Ałycza


Ałycza jest sporym drzewem lub rozłożystym krzewem dorastającym do ok. 6-10 m. wys.  W kwietniu zakwita mnóstwem białych kwiatów, które po zapyleniu i przekwitnięciu przekształcają się w niewielkie (1-1,5 cm.), okrągłe, żółtopomarańczowe lub czerwonawe owoce o słodko-kwaśnym, cierpkawym miąższu, słabo odchodzącym od pestki. Podobnie jak z mirabelek, można z nich przyrządzać rozmaite przetwory domowe oraz alkohole (np. wina). Roślina ma bardzo niewielkie wymagania środowiskowe, gdyż toleruje różne typy gleb (choć jak większość roślin woli oczywiście stosunkowo żyzne i próchnicze), może rosnąć zarówno w słońcu jak i w półcieniu, jest bardzo odporna na mróz i choroby, dość dobrze znosi przejściowe okresy suszy oraz zanieczyszczenia miejskie.


Mirabelka


Trochę bardziej wymagająca jest natomiast jej krewna, mirabelka. Tworzy zwykle nieco niższe drzewka (ok. 3-6 m.) o rozłożystej koronie i aby mogła wydać dostatecznie słodkie i dorodne owoce, wymaga nie tylko miejsc słonecznych, ale również żyznych, próchniczych i zasobnych gleb oraz umiarkowanej, ale stałej wilgotności podłoża. Niektóre odmiany mirabelki (np. „Mirabelka z Nancy”) nie zawsze dostatecznie dobrze znoszą niskie temperatury i w ostrzejsze zimy mogą nieco podmarzać. Drzewko w zależności od odmiany wydaje owoce na przełomie lipca i sierpnia („Mirabelka Flotowa” – dojrzewająca już w lipcu, ale posiadająca niezbyt duże, żółte, delikatnie nakrapiane owoce i „Mirabelka z Nancy” – owocująca od początku sierpnia, dająca dość duże, smaczne, słodkie owoce, w których miąższ łatwo oddziela się od pestki) lub jesienią (np. „Bellamira” owocuje na przełomie sierpnia i września, wydając duże, okrągłe, żółte owoce, natomiast „Miragrande” dojrzewa na początku października i posiada duże, żółte owoce z delikatnie nakrapianą skórką). Owoce mirabelki są najczęściej żółte (choć niektóre odmiany mogą mieć owoce czerwone lub różowe) okrągłe i posiadają bardzo aromatyczny, słodki, soczysty miąższ, który dość łatwo oddziela się od pestki. W krótkim czasie po dojrzeniu śliwki opadają z drzewa, dlatego należy regularnie kontrolować uprawę i w porę zbierać dojrzałe owoce. Chcąc doczekać się zadowalających plonów, należy jednak pamiętać, że niektóre z mirabelek są samopylne (np. „Mirabelka z Nancy”, „Bellamira”), natomiast inne do zapylenia wymagają w pobliżu obecności innej śliwy (np. „Mirabelka z Nancy”). Mirabelki są doskonałym surowcem na rozmaite przetwory, dlatego często przyrządza się z nich smaczne soki, dżemy, musy, kompoty oraz alkohole.

Mirabelka


Choroby i szkodniki


Wszystkim śliwom mniej lub bardziej zagrażają choroby wirusowe (np. ospowatość śliwy czyli szarka) oraz grzybowe (np. brunatna zgnilizna drzew pestkowych czyli monilioza, torbiel śliw lub drobna plamistość liści drzew pestkowych), a także szkodniki (min.: owocówka śliwkóweczka, różne gatunki mszyc). Dlatego należy bacznie obserwować rośliny, aby w porę zastosować odpowiedni środek ochrony.


Rozmnażanie


Rozmnażanie wymienionych gatunków śliw jest różne dla różnych odmian. Mirabelki oraz ozdobne odmiany śliwy wiśniowej uzyskuje się przez szczepienie roślin na podkładkach z ałyczy. Mirabelkę można poza tym spróbować również rozmnażać za pomocą odrostów korzeniowych. Samą ałyczę natomiast najłatwiej uzyskać z siewu pestek lub ewentualnie z sadzonek zdrewniałych.


Mirabelki

Autor: Katarzyna Józefowicz

Koniecznie zobacz