Jesteś tutaj:

Sansewieria (Sanseweria, Wężownica) - Sansevieria

Czarnuszka - oryginalny kwiat
Difenbachia - kwiat doniczkowy z pięknymi liśćmi
Eszolcja - Pozłotka - Maczek Kalifornijski
Fikus - Figowiec Benjamina (Benjaminek)
Gazanie - słoneczny akcent w ogrodzie
Klarkia wielkokwiatowa (Godecja wielkokwiatowa) - kilka uwag o nazewnictwie, rodzaju i pielęgnacji
Macierzanka tymianek (tymianek pospolity, tymianek właściwy, macierzanka zwyczajna)
Palma koralowa - Chamedora wytworna
Peperomia - mało wymagający kwiat doniczkowy
Uprawa storczyków od podstaw
Widliczka (Selaginella) - uprawa i odmiany
Zroślicha (Syngonium) - ciekawa roślina doniczkowa

Sansewieria (Sanseweria, Wężownica) - Sansevieria

Jeżeli w roślinach doniczkowych cenimy łatwość uprawy, połączoną z wysokimi walorami dekoracyjnymi, bez wątpienia powinniśmy zwrócić uwagę na sansewierię, a więc roślinę o niezwykłych kształtach i wzorzystych liściach, która przy minimalnej pielęgnacji poradzi sobie także w mniej oświetlonym pomieszczeniu.

Sansewieria (Sansevieria) to dość liczny rodzaj roślin, występujących przede wszystkim w tropikalnych strefach Afryki i Azji. Zaliczane do rodziny agawowatych (Agavaceae) skupiają przede wszystkim sukulenty.  Obejmują kilkadziesiąt gatunków roślin, ale w naszych mieszkaniach uprawiana jest głównie sansewieria gwinejska, choć w ostatnim czasie coraz częściej spotykana jest także sansewieria cylindryczna. Inne gatunki sansewierii są uprawiane bardzo rzadko.

Czy wiesz że …

Nazwa rodzaju została nadana na cześć księcia San Severo (Włochy) Raimondo de Sangro (1710- 1771).


Wybrane gatunki rodzaju


- Sansewieria gwinejska – Sansevieria trifasciata

- Sansewieria cylindryczna - Sansevieria cylindrica

- Sansewieria długokwiatowa - Sansevieria longiflora

- Sansewieria okazała - Sansevieria grandis

- Sansewieria smukła - Sansevieria gracilis

Gatunki sansewierii najczęściej spotykane  w uprawie doniczkowej

- Sansewieria gwinejska – Sansevieria trifasciata

- Sansewieria cylindryczna - Sansevieria cylindrica

Sansewieria gwinejska - Laurentii

Sansewieria gwinejska - Laurentii

Kilka uwag o budowie


Sansewieria gwinejska

Część podziemną sansewierii gwinejskiej stanowi kłącze, poziomo i silnie rozrastające się, z którego wyrastają grube, mieczowate, skórzaste, ostro zakończone liście. Ich szerokość może dochodzić do 6-7 cm. Zależnie od formy mogą być zielone z licznymi, nieregularnymi, zielonoszarymi, poprzecznymi wzorami. Liście zebrane  rozety, maksymalnie do 6 liści każda. W sprzedaży nie brakuje dekoracyjnych odmian i form, które zachwycają m.in.  złocistożółtym obrzeżem liści.
Zróżnicowana także pod względem wysokości. Gatunek może przekroczyć nawet 100 cm, choć zazwyczaj wysokość rośliny wynosi około kilkudziesięciu centymetrów. W sprzedaży możemy nabyć także formy niskie jak np. uzyskana w Stanach Zjednoczonych ‘Gold Hahnii’, której wysokość nie przekracza 20 cm.

Czy wiesz że …

Bardzo popularna, niska forma sansewierii gwinejskiej dostępna pod nazwą Sansevieria trifasciata ‘Hahnii’ jest tzw. sportem, a więc formą powstałą w wyniku naturalnej mutacji. Powstała ona w USA, a konkretnie w Nowym Orleanie. Początkowo charakteryzowała się zielonymi liśćmi, a obecnie mamy możliwość zakupienia bardziej dekoracyjnych, barwnych okazów, których nie brakuje w sprzedaży.  

Pochodząca z Afryki roślina, przy odpowiedniej pielęgnacji (jasne stanowisko, gruboziarniste, przepuszczalne podłoże, skąpe podlewanie), może uraczyć nas kremowozielonymi kwiatami, zebranymi w grona, osadzonymi na pędzie kwiatostanowym. Pęd kwiatostanowy niższy niż liście. Kwitnienie przypada na okres wiosenno - letni. Porównując  je do dekoracyjnych liści, można stwierdzić, że nie są zbyt dekoracyjne, ale za to ładnie i słodkawo pachną.


Sansewieria cylindryczna

Coraz częściej w kwiaciarniach można spotkać bardzo oryginalną roślinę doniczkową, która przyciąga wzrok swoimi walcowatymi, ciemnozielonymi liśćmi.  Z kłącza wyrasta do 4 ostro zakończonych liści o średnicy do około 3 cm, których wysokość w uprawie doniczkowej zazwyczaj wynosi do kilkudziesięciu centymetrów. Na liściach szarozielone, poprzeczne smugi. Piękna roślina, która doskonale uzupełni nowocześnie zaaranżowane wnętrza mieszkań, biur, a także galerii handlowych.

Sansevieria Zeylanica

Sansevieria Zeylanica

Wybrane odmiany


W sprzedaży możemy nabyć bardzo dekoracyjne odmiany sansewierii, a najbardziej znane i najpiękniejsze to:
 

Nazwa gatunku

Nazwa odmiany

Opis

Sansevieria trifasciata

‘Laurentii’

Piękna odmiana o szarozielono, prążkowanych, mieczowatych liściach z jasnym  obrzeżem. Jej wysokość może przekroczyć nawet metr wysokości.

Sansevieria trifasciata

‘Hahnii’

Należąca do sansewierii, charakteryzujących się niższą wysokością (do około 20 cm). Posiada zielone, szerokie, mieczykowate liście z nieregularnymi, ciemnymi wzorkami. Osiąga do około 20 cm wysokości.

Sansevieria trifasciata

‘Golden Hahnii’

Niska odmiana o szeroko lancetowatych liściach z charakterystycznymi  żółtymi, podłużnymi przebarwieniami na obrzeżach liści. Osiąga do około 15 cm wysokości.

Sansevieria trifasciata

‘Moonshine’

Kolejna bardzo ciekawa odmiana, charakteryzująca się srebrno zielonymi liśćmi i w dużej mierze białymi młodymi liśćmi.   Osiąga do 60 cm wysokości.

Sansevieria trifasciata

‘Gold Flame ’

Przepiękna odmiana o żółto zielonych liściach.  

Sansevieria trifasciata

‘Black Gold’

Odmiana o ciemnozielonych liściach oraz żółtym obrzeżu.

Sansevieria trifasciata

‘Black Robusta’

Odmiana o ciemnozielonych liściach.

Sansevieria trifasciata

‘Black Coral’

Odmiana o ciemnozielonych liściach z srebrzystoszarymi wzorkami.

 

Wymagania sansewierii


Ponieważ większość sansewierii w stanie naturalnym rośnie na ciepłych, słonecznych oraz kamienistych stanowiskach, tak więc warto w pewnym zakresie postarać się zapewnić roślinie bliskie optymalnym warunki uprawy.

Roślina preferuje stanowiska jasne do słonecznych, ale poradzi sobie także w pomieszczeniach z mniejszym dostępem światła. Niestety barwne odmiany na zbyt zacienionym stanowisku tracą swą dekoracyjność, wynikającą z wielobarwności. W takich warunkach ich żółtawo - kremowe przebarwienia stają się mniej wyraziste- zielenieją.

Sansewieria jest bardzo tolerancyjna na płaszczyźnie temperatury. W okresie wegetacji doskonale sobie radzi w temperaturze pokojowej. Optymalna temperatura waha się w granicach 18 - 25°C. W okresie zimowym warto temperaturę utrzymywać na poziomie około 15°C – 16 °C i nie narażać rośliny na niższe spadki, mimo, że krótkotrwale zniesie obniżenie temperatury, nawet do 10°C.

Szczególnie należy zadbać o podłoże dla sansewierii, gdyż przy zbyt mało przepuszczalnym może dojść do zalegania wody i zagniwania, a to najczęstszy sposób uśmiercenia tej „żelaznej rośliny”. Tak więc w przypadku ziemi uniwersalnej, warto uzupełnić ją gruboziarnistym piaskiem bądź żwirem.

Sansewieria cylindryczna - Sansevieria cylindrica

Sansewieria cylindryczna - Sansevieria cylindrica

Pielęgnacja sansewierii


Sansewieria nie należy do wymagających roślin doniczkowych, tak więc jej pielęgnacja nie jest zajmująca i bez żadnych obaw można wyjechać na urlop, bez konieczności zapewnienia jej dodatkowej opieki. Roślina z pewnością polecana dla początkujących oraz tych wszystkich, którzy kochają rośliny, ale nie mają zbyt wiele czasu na ich pielęgnację. Do podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych sansewierii zaliczymy podlewanie, nawożenie, czyszczenie liści oraz przesadzanie.

Każdy, kto miał okazję przyjrzeć się roślinie z bliska wie, że charakteryzuje się mięsistymi liśćmi oraz kłączem. Organy te gromadzą m.in. wodę, co wynika z biologii sansewierii, dostosowanej do warunków naturalnych, charakterystycznych dla jej ojczystych stron. Podlewanie powinno być oszczędne, dostosowane do wymagań i warunków danego okazu. Między jednym, a drugim podlaniem podłoże powinno przeschnąć. Pamiętajmy, że bardziej zaszkodzimy roślinie nadmiarem wody niż jej krótkotrwałym brakiem.

Sansewieria nie ma wygórowanych wymagań także na płaszczyźnie nawożenia. Roślinę w okresie letnim nawozimy np. płynnym nawozem wieloskładnikowym  co 14-21 dni.

Liście należy systematycznie oczyszczać z kurzu np. wilgotną szmatką. Nie stosujmy środków nabłyszczających!
Ponieważ roślina charakteryzuje się silnym rozrostem korzeni, należy szczególną uwagę zwrócić także na przesadzanie. Pamiętajmy, że silne, rozrastające się kłącza są w stanie zniszczyć słabą doniczkę! Sansewierię, należy sadzić w masywnych pojemnikach, ale nie za obszernych. Przesadzamy zależnie od potrzeby, a więc wówczas, kiedy mamy wrażenie, że system korzeniowy rośliny, niemalże rozsadza pojemnik - częstotliwość przesadzania zazwyczaj co 2- 3 lata. Przy przesadzaniu należy pamiętać o drenażu!

Sansewieria

Sansewieria

Rozmnażanie sansewierii


Sansewierię rozmnażamy poprzez sadzonki oraz podział starszych roślin:

Rozmnażanie poprzez sadzonki

Mało problematyczne rozmnażanie. Wystarczy odciąć zdrowy liść u jego nasady następnie pociąć je na kilka odcinków, których długość powinna wynieść około 5- 6 cm. Przy tej metodzie bardzo ważne jest, aby daną sadzonkę sadzić zawsze dolną stroną, w przepuszczalnym podłożu (np. mieszanka torfu z piaskiem bądź ziemia do kaktusów). Warto zastosować ukorzeniacz. Sadzonki ukorzeniają się po kilku tygodniach przy temperaturze na poziomie około 20°C.

Czy wiesz że …

Poprzez sadzonki rozmnażamy sansewierie o zielonych liściach, ponieważ nawet przy rozmnożeniu tym sposobem sansewierii o barwnych liściach, uzyskane rośliny utracą kremowo żółte przebarwienia. W przypadku barwnych odmian , należy zastosować rozmnażanie poprzez podział starszych roślin.

Rozmnażanie poprzez podział

Zależnie od wielkości rośliny, możemy podzielić ją nawet na kilka części. Przy dzieleniu należy użyć ostrego nożyka, którym podzielimy kłącze. Miejsce cięcia należy posypać sproszkowanym węglem drzewnym. Warto odczekać, aż rana przeschnie, nim ponownie posadzimy ja w podłożu. Możemy także rozmnożyć sansewierię poprzez pojedyncze odrosty, które należy odciąć wraz z kawałkiem kłącza.

Sansewieria (Sanseweria, Wężownica)

Sansewieria (Sanseweria, Wężownica)

Najczęstsze problemy w uprawie sansewierii


Jak już wspomniano sansewierie to mało wymagające rośliny doniczkowe, które wiele zniosą i nie należą do chorowitych gatunków. Niestety nawet najbardziej odporne rośliny, przy znaczących błędach uprawowych mogą wylądować w koszu bądź na kompostowniku.

Przede wszystkim należy unikać przelania, które zakończy się gniciem korzeni i śmiercią rośliny. Jeżeli doprowadzimy do takiego stanu należy sprawdzić stan bryły korzeniowej, usunąć gnijące części kłącza, posypać węglem drzewnym ewentualne miejsca cięcia, odczekać aż bryła przeschnie i wówczas na nowo posadzić. Często przy gnijących liściach wystarczy usunąć liście i przesuszyć podłoże, a następnie skromniej podlewać. Pamiętajmy, że przy zbyt mokrym podłożu na liściach pojawiają się ciemne, brązowawe plamy.

Jeżeli liście marszczą się to oznaka zbytniego przesuszenia.


Na parapecie okna na południowej wystawie, może dojść do poparzeń liści, tak więc lepiej unikać tej wystawy, ponieważ mieszkanie to nie naturalne warunki i akurat palące słońce nie będzie służyło roślinie.

Osłabione rośliny mogą paść ofiarą wełnowców, które łatwo rozpoznamy ponieważ owady pokryte są woskową wydzieliną, przypominającą kłaczki waty oraz tarczniki, kryjące się pod tarczką. Oba szkodniki żywią się sokiem roślinnym i można je zwalczyć stosując m.in. środki owadobójcze.

W zbyt ciemnym pomieszczeniu pstrolistne okazy będą tracić charakterystyczne dla swej formy przebarwienia.

Sansewieria cylindryczna - Sansevieria cylindrica

Sansewieria cylindryczna - Sansevieria cylindrica

Uwagi końcowe


Oryginalny kształt liści, połączony z ciekawą kolorystyką oraz minimalnymi potrzebami sprawia, że sansewierie są uprawiane w mieszkaniach, biurach, galeriach handlowych i wielu, wielu innych miejscach. W każdym z tych miejsc doskonale sobie radzą. Przy odpowiednim wyeksponowaniu dekoracyjności tych roślin bądźmy pewni, że niewielu przejdzie obok nich obojętnie.

Grzegorz Bogucki

Koniecznie zobacz