Jesteś tutaj:

Werbeny (Witułki) - kwiaty na balkon i do ogrodu

Cyneraria (Starzec popielnik, Starzec Cyneraria) - barwny kwiat wiosny
Dyptam jesionolistny (Krzew Mojżesza)
Heliotrop peruwiański (wonny) - kwiat pięknie pachnący
Kliwia (Clivia) - efektownie kwitnąca roślina
Kocanki ogrodowe (nieśmiertelniki, suchołuski)
Pelargonie - rodzaje i odmiany
Skimia japońska - ciekawy akcent w ogrodzie
Sutera - kwiat do balkonowych kompozycji
Szałwia błyszcząca

Werbeny (Witułki) - kwiaty na balkon i do ogrodu

Nie od dziś wiadomo, że przy aranżacji balkonów od lat królują pelargonie i surfinie. W ostatnim czasie się to zmienia i staramy się bardziej urozmaicać balkony. Ta namiastka ogrodu może stać się prawdziwym „rajem”, azylem, gdzie wypoczniemy po ciężkim dniu pracy. Coraz częściej sięgamy po egzotykę, a ja chciałbym przypomnieć trochę zapomnianą roślinę znaną nam pod nazwą werbena, a także witułka. Warto zaznaczyć, że wybrane gatunki to także byliny, które z powodzeniem można uprawiać w ogrodzie.

Zaliczana do rodziny Vernenaceae werbena (Verbena) obejmuje dziesiątki gatunków roślin zielnych i podkrzewów, które występują w dużej części świata. W naszym kraju dziko rosnącym gatunkiem jest werbena pospolita Verbena officinalis zwana lekarską ze względu na swoje właściwości lecznicze.


Werbena barwną propozycją na balkon


Zapomniane, ale niezmiennie piękne kwiatostany werbeny ogrodowej powinny częściej gościć na naszych balkonach. Werbena ogrodowa (Verbena x hybryda) jest coraz częściej spotykana, ze względu na pojawienie się wielu nowych pięknych odmian. Warto przyjrzeć się im bliżej. Kwiaty werbeny ogrodowej występują w licznych barwach: fioletowej, białej, czerwonej, różowej. Mogą być jednolicie ubarwione bądź z tzw. oczkiem.

Werbena ogrodowa jest najpopularniejszym gatunkiem rodzaju uprawianym na balkonach, tarasach, a także w ogrodach. Uzyskana z połączenia licznych gatunków, pochodzących z Ameryki (m.in. V. peruviana, V. platensis, V. chamaedryfolia, V. phlogifolia), charakteryzuje się zmiennym pokrojem, a więc w sprzedaży możemy nabyć rośliny płożące, które doskonale nadają się do obsadzenia m.in. koszy. Werbeny o pokroju wzniesionym można sadzić w misach, skrzyniach itd., a także na rabatach, także jako obwódki.

Jako, że werbena ogrodowa jest rośliną jednoroczną, przetrwa do pierwszych przymrozków, ale od czerwca do późnej jesieni będzie zachwycać intensywnością kwitnienia.


Werbena ogrodowa to niewielka roślina sięgająca 45 cm wysokości, zależnie od odmiany. Tworzy nieregularne kępy. Pędy wzniesione pokryte włoskami, podobnie jak podłużnie i karbowane liście. Drobne i pięciopłatkowe kwiaty ładnie pachną i zebrane są w główkowate, a zarazem zwarte kwiatostany.

Werbeny

Werbeny

Kilka uwag o odmianach     


Witułka ogrodowa występuje w licznych odmianach, które można podzielić na wzniesione i płożące się. Zależnie od przeznaczenia możemy dobrać odpowiednią odmianę. Odmiany poza wspomnianym pokrojem różnią się także barwą kwiatów oraz terminem kwitnienia.

Odmiany zostały pogrupowane w grupy m.in.

  • Compacta, grupa skupiająca odmiany, których wysokość nie przekracza 30 cm,
  • Grandiflora, grupa skupiająca odmiany, których wysokość nie przekracza 50 cm.
Z pewnością do ciekawych odmian werbeny zaliczymy:
Werbeny rabatowe
  • ‘Quartz Blue’ – barwa niebieskofioletowa
  • ‘Quartz Burgundy’ - barwa burgundowa
  • ‘Quartz Burgundy with Eye’ - barwa burgundowa z białym oczkiem
  • ‘Quartz Carmine Rose’ - barwa karminowa
  • ‘Quartz Red with Eye’ - barwa czerwona z białym oczkiem
  • ‘Quartz Rose’ - barwa różowa
  • ‘Quartz Scarlet’ - barwa czerwona
  • ‘Quartz White’ - barwa biała

Przedstawione powyżej odmiany charakteryzują się pojedynczymi kwiatami, zwartym pokrojem, wysokością do około 30 cm oraz mniejszą podatnością na mączniaka. Doskonałe do ogrodu, a także na balkon i taras.

Werbeny płożące

Wśród werben kaskadowych możemy wyróżnić wiele serii, a wśród nich m.in. serię:

  • Tapien (m.in. ‘Tapien Blue’ o fioletowej barwie kwiatów, ‘Tapien Pink’, o kwiatach w barwie różowej);
  • Temari (m.in. ‘Temari Pink’ o kwiatach różowych, ‘Temari Scarlet’ o kwiatach o barwie szkarłatnej);
  • Kleopatra (m.in. ‘Kleopatra White’ o kwiatach w barwie białej);
  • Babylon (m.in. ‘Babylon White’ o białych kwiatach)

Poza tym warto jeszcze wspomnieć o innych odmianach takich jak ‘Granat’ o kwiatach czerwonych czy też ‘Rosenenguarz’ o kwiatach w barwie różowej i ‘Blaue Grotte’ o kwiatach granatowych.

Pędy werbeny kaskadowej zależnie od odmiany mogą osiągać nawet do 100 cm długości!

Werbeny

Werbeny



Uprawa i rozmnażanie werbeny ogrodowej


Verbena x hybryda nie jest wybredna i poradzi sobie na większości gleb, warto zapewnić jej podłoże próchnicze oraz przepuszczalne, którego pH wynosi 6.0-8.0. Preferuje stanowiska słoneczne, ale poradzi sobie także na stanowisku półcienistym. Nie lubi zbytniej wilgoci, dlatego należy unikać zalegania wody. Werbenę należy nawozić i to dość obficie ze szczególnym uwzględnieniem potasu. Rośliny uprawiane w pojemnikach nawozimy najlepiej nawozami płynnymi dla roślin kwitnących, których nie brakuje w sprzedaży, zgodnie z zaleceniami producenta, zazwyczaj co 7 dni. Nawożenie umiarkowane, ale werbeny kaskadowe należy nawozić bardziej obficie.

Wiosną możemy nabyć gotowe sadzonki werbeny, ale także możemy sami rozmnożyć je poprzez nasiona. Nasiona wysiewamy w marcu. Pamiętajmy, że kiełkują do miesiąca i w tym okresie wymagają wyższej temperatury, która powinna wynieść około 20°C. Nierównomierne kiełkowanie można przyśpieszyć przetrzymując nasiona do kilkunastu godzin w lodówce bądź skrzynki wynosząc na kilka dni do chłodniejszego pomieszczenia. Siewki po około miesiącu należy przepikować do pojemników, doniczek, inspektu w rozstawie 4 x 5 cm. Przycięcie pędu głównego sprawi, że werbeny ładne się rozkrzewią. Na miejsce werbenę ogrodową wysadzamy w drugiej połowie maja w rozstawie uzależnionej od odmiany, w odstępach zazwyczaj do około 30 cm. Przed wysadzeniem roślin na miejsce stałe warto pamiętać o zahartowaniu roślin. Werbena w początkowym okresie charakteryzuje się powolnym wzrostem.

Werbeny o płożących pędach nie wytwarzają nasion, dlatego też w przypadku chęci ich rozmnożenia należy pod koniec lata pobrać sadzonki i ukorzenić. Ukorzenione sadzonki przez zimę przechowujemy w chłodnym, ale widnym pomieszczeniu. Z nastaniem wiosny należy przenieść do ciepłego pomieszczenia i poprzez uszczykiwanie pobudzić do krzewienia,

Werbena ogrodowa w naszym klimacie traktowana jest jako roślina jednoroczna, ale w ciepłym klimacie to bylina, którą warto spróbować przechować do wiosny.

Werbeny

Werbeny

Problemy w uprawie werbeny ogrodowej


Verbena x hybryda należy do roślin, które nie są zbytnio podatne na choroby i szkodniki, tak więc przy odpowiedniej pielęgnacji są zazwyczaj bezproblemowe. Nie są także aż tak bardzo podatne na choroby wirusowe jak np. surfinie.

Rośliny na etapie siewek mogą zostać porażone przez chorobę grzybową zwaną zgorzelem siewek. Jest to powszechna choroba siewek wielu gatunków roślin tzw czarna nóżka. Sprzyja jej zbytnia wilgotność, a objawia się gniciem łodyżki, która u podnóża staje się cienka co prowadzi do przewracania i zasychania siewek. W przypadku pojawienia się choroby należy wyeliminować chore siewki, a resztę roślin podlać środkiem grzybobójczym.

Kolejnym problemem może okazać się mączniak prawdziwy, który dość często poraża roślinę. W sprzedaży możemy nabyć odmiany coraz bardziej odporne na grzyby odpowiedzialne za pojawienie się mączastego nalotu na liściach. Poza tym mogą pojawić się przędziorki, ziemiórki, pieniki i inne szkodniki, dlatego należy zachować czujność i w przypadku wszelkich zmian natychmiast reagować.


Werbena w ogrodzie


W ogrodzie możemy uprawiać werbenę rabatową, a więc werbenę ogrodową, charakteryzującą się bardziej zwartym i wzniesionym pokrojem . Ciekawie prezentuje się zastosowana na obwódki, ale także do zróżnicowanych nasadzeń na rabatach, a także w pojemnikach.

Nie ograniczajmy się w nasadzeniach i skorzystajmy jeszcze z innych propozycji rodzaju Verbena.

Z pewnością rzadziej uprawiane, ale także warte poznania są gatunki, które doskonale odnajdą się w naturalistycznych zestawieniach. Zaliczymy do nich

Verbena stricta

Pochodząca z Ameryki Północnej, kępiasta bylina charakteryzuje się sporą wysokością, przekraczającą nawet metr wysokości. W okresie letnim możemy podziwiać kwiaty, zależnie od formy m.in. w barwie białej i różowej. Kwiaty zebrane są w kłosowate kwiatostany. Roślina mrozoodporna, tworzy piękne zestawienia z innymi wysokimi bylinami wpisującymi się w taką rustykalną stylistykę.

Werbena

Werbena

Verbena hastata

Także pochodząca z Ameryki Północnej bylina o pięknych kłosowatych kwiatach w barwie niebieskofioletowej choć występuje także m.in. w barwie białej i różowej. Osiąga wysokość nawet do 120 cm, a jej kwiaty ukazują się już na początku lipca. Kwitnienie trwa do końca września. Preferuje stanowiska słoneczne, ale dość wilgotne.

Verbena rigida (V. venosa) - werbena żyłkowana

Zwana także jako werbena sztywna przybyła do nas z Ameryki i osiąga     do około 50 cm wysokości. Kwiaty niewielkie zebrane w niebieskofioletowe, zwarte główkowate kwiatostany. Kwitnienie przypada na okres letnio- jesienny.

Verbena canadensis - werbena kanadyjska

Niewielka, osiągająca zaledwie do około 30 - 40 cm wysokości. Kwiaty małe, różowawe zebrane w kłosowate kwiatostany ukazują się w okresie letnim aż do jesieni.

Verbena bonariensis

W swoich ojczystych stronach (Ameryka Południowa) jest byliną, ale w naszym klimacie wymarza choć w łagodne zimy, może się zdarzyć, że przezimuje. Bardzo wysoka, kwitnąca w okresie letnim ciemnofioletowymi kwiatami.


Werbena jako roślina lecznicza


Jako roślinę leczniczą traktuje się werbenę pospolitą (Verbena officinalis) zwaną lekarską. Jest to gatunek typowy powszechnie występujący także w naszym kraju. Porasta przydroża, suche zbocza, zarośla itp. Osiąga nawet do 70 cm wysokości. Łodyga czterokątna, rozgałęziona, liście karbowane, a drobne kwiaty zebrane w luźny, wydłużony kwiatostan.

Ziele zawiera liczne substancje czynne m.in. glikozydy irydoidowe, flawonoidy, trójterpeny, olejek eteryczny, werbalinę, fitosterole, fenolokwasy, hastatozyd i inne.

Verbena officinalis znana jest ze swych właściwości przeciwzapalnych, wzmacnia ukałd nerwowy. Posiada właściwości oczyszczające organizm z toksyn, zalecana przy kamicy żółciowej i moczowej. Uspokaja oraz pobudza laktację.

Grzegorz Bogucki

Koniecznie zobacz