Jesteś tutaj:

Lilie ogrodowe - odmiany, uprawa i pielęgnacja

Bluszcz pospolity - uniwersalne pnącze
Cynie - kwiaty nie tylko do ogrodu w stylu wiejskim
Dalie (Georginie) - kwiaty tysiąca odmian
Dąbrówka - ciekawa bylina ogrodowa
Dzwonek skupiony
Gazanie - słoneczny akcent w ogrodzie
Liliowce - uprawa, odmiany i pielęgnacja
Słoneczniki ozdobne - kwiaty słońca
Tulipany - odmiany, uprawa i pielęgnacja
Tytoń ozdobny
Winobluszcz - pnącze kamuflujące niedoskonałości
Zawilce - odmiany i uprawa

Lilie ogrodowe - odmiany, uprawa i pielęgnacja

Lilie ogrodowe to jedne z najpiękniejszych roślin uprawianych w ogrodzie. Okazałe kwiaty o bardzo zróżnicowanych kształtach i zmiennej kolorystyce sprawiają, że nikt nie przejdzie obok nich obojętnie. W ostatnim czasie lilie coraz częściej trafiają także na balkon i taras gdzie swoją obecnością umilają wypoczynek.

Lilia ogrodowa jest byliną cebulową, zaliczaną do rodziny liliowatych (Liliaceae). Wyróżnia się około 100 gatunków tych zmiennych roślin ozdobnych oraz wiele grup do których zalicza się liczne mieszańce. Kryterium klasyfikacyjne to między innymi obszar geograficzny w którym występują dane rośliny.

W ogrodach dominują przede wszystkim mieszańce, ale warto wspomnieć także o najciekawszych gatunkach rodzaju.


Wybrane gatunki rodzaju


Lilia królewska (Lilium regale) - wysoki gatunek bardzo dekoracyjnej lilii o trąbkowych kwiatach. Barwa kwiatów biała z żółtą gardzielą, a z zewnętrznej strony z odcieniem fioletu. Na jednym pędzie, może znajdować się do kilkunastu, silnie pachnących kwiatów. Jej naturalne siedliska to obszar Chin.

Lilia tygrysia (Lilium tigrinum) - osiągająca ponad metr wysokości, zachwyca pomarańczowym kwiatostanem z ciemnymi plamkami. Na jednym pędzie znajduje się do kilkunastu barwnych i dużych kwiatów, ukazujących się w okresie letnim. Naturalne siedliska lilii tygrysiej występują na kontynencie azjatyckim.

Lilia wspaniała (Lilium speciosum) - może sięgać nawet do 200 cm wysokości, a charakteryzuje się pachnącymi kwiatami do kilkunastu na pędzie, tworzą luźne grona. Barwa kwiatów to odcienie różu, bieli i czerwieni. Kwiaty kropkowane. Gatunek nie w pełni mrozoodporny, wymaga okrycia na zimę.

Lilia pozłacana (Lilium auratum) – ciekawa, wrażliwsza na mrozy, ale pięknie prezentująca się w ogrodzie. Tworzy groniaste kwiatostany, składające z się z kilku białych kwiatów z plamkami i smugami. Osiąga do około 150 cm wysokości.


Lilia biała (Lilium candidum) - piękny gatunek lilii osiągający ponad metr wysokości. Zachwyca lejkowatymi, silnie pachnącymi, białymi kwiatami z żółtymi pylnikami. Wspaniale prezentuje się w towarzystwie naturalistycznych maków.

Lilia złotogłów (Lilium martagon) - gatunek rodzimy, osiągający nawet do 150 cm wysokości. Kwiaty brudno - różowe po kilkanaście sztuk na szczycie pędu. Nieprzyjemnie pachną.

Lilie ogrodowe

Lilie ogrodowe

Lilie uprawiane w ogrodach, możemy podzielić na kilka podstawowych grup:

  • Mieszańce Azjatyckie
  • Mieszańce Martagon
  • Mieszańce Condidum
  • Mieszańce Amerykańskie
  • Mieszańce Longiflorum
  • Mieszańce Trąbkowe
  • Mieszańce Orientalne

Inne mieszańce (odmiany nie dające się zaliczyć do żadnej z wymienionych powyżej grup.

Z tych wielu grup na uwagę zasługują przede wszystkim mieszańce azjatyckie, trąbkowe i orientalne.

Warto bliżej przedstawić trzy podstawowe grupy lilii, gdyż to właśnie z ich reprezentantkami będziemy mieli do czynienia na półkach sklepowych.

Mieszańce azjatyckie są najpopularniejszą i najbardziej znaną grupą lilii ogrodowych, bardzo zróżnicowane w bogatej palecie barw, a przede wszystkim wykazujące zadowalającą mrozoodporność. To mało wymagająca grupa lilii, która poradzi sobie w ogrodzie bez większej opieki z naszej strony.

Jeżeli chodzi o łatwość uprawy to przeciwieństwem do lilii azjatyckiej są z pewnością lilie orientalne. To taka egzotyka w ogrodzie, a zarazem wyzwanie, ponieważ nie należą do najłatwiejszych w uprawie i mogą być kłopotliwe. W przeciwieństwie do lilii azjatyckiej, charakteryzują się wyrazistym zapachem i mają bardziej okazałe kwiaty, choć niższą mrozoodporność.
Lilie trąbkowe jak sama nazwa wskazuje, charakteryzują się kwiatami o trąbkowych kształtach, intensywnie pachnące.

Lilia ogrodowa

Lilia ogrodowa



Wybrane odmiany
 

Nazwa odmiany

Uwagi

‘Val Di Sol’

Odmiana azjatycka o żółtych kwiatach, osiągająca do 120 cm wysokości.

‘Amber Gold’

Odmiana azjatycka o złocistożółtych kwiatach, osiągająca do 120 cm wysokości.

‘Toronto’

Odmiana azjatycka o różowych kwiatach z żółtym wnętrzem. Osiąga do 120 cm wysokości.

‘Enchatment’

Odmiana o kwiatach pomarańczowoczerwonych, osiągająca do około 90 cm wysokości.

‘Netty’s Pride’

Odmiana azjatycka osiągająca do 90 cm wysokości, zachwycająca bordowokremowymi kwiatostanami.

‘Cocktail Twins’

Piękna odmiana azjatycka o pełnych, ceglastoczerwonych kwiatach. Jej wysokość sięga 80 cm.

‘Fata Morgana’

Odmiana azjatycka o pełnych żółtych i nakrapianych kwiatach. Sięga do 150 cm wysokości.

‘Sonata’

Odmiana o różowołososiowych kwiatach, nakrapiana osiągająca do 150 cm wysokości.

‘Tabasco’

Odmiana o brązowoczerwonych kwiatach, osiągająca do 90 cm wysokości.

‘Spring Pink’

Odmiana jasnoróżowa o pełnych kwiatach.

‘Little Kiss’

Odmiana azjatycka o ciemnoróżowych kwiatach, osiągająca do około 100 cm wysokości.

‘Lollypop’

Odmiana o różowokremowych kwiatach, osiągająca do 70 cm wysokości.

‘Annemarie’s Dream’

Odmiana o białych kwiatach.

‘Forever Susan’

Odmiana o pomarańczowoczerwonych kwiatach.

‘Purple Eye’

Odmiana o ciemnoróżowych kwiatach z bordowym wnętrzem.

‘Luxor’

Odmiana o morelowo pomarańczowych kwiatach, nakrapiana, osiągająca do 100 cm wysokości.

‘Red Electric’

Odmiana o jaskrawoczerwonych kwiatach z białymi smugami.

‘Orange Electric’

Odmiana o pomarańczowobiałych kwiatach.

‘Red’

Odmiana bardzo oryginalnej lilii martagon o przepięknych rubinowoczerwonych kwiatach.

‘Rose’

Odmiana lilii martagon o rózowych kwiatach.

‘Album’

Odmiana lilii martagon o białych kwiatach.

‘Black Dragon Strain’

Odmiana mieszańców trąbkowych o białych kwiatach, na zewnątrz z odcieniem brązu. Osiąga do 180 cm wysokości.

‘Bright Star’

Odmiana trąbkowa o białokremowych kwiatach z pomarańczowymi smugami.

‘Imperial Crimson Strain’

Odmiana orientalna o kwiatach szkarłatnoczerwonych z białym obrzeżem.

‘Album’

Odmiana lilii królewskiej o śnieżnobiałych kwiatach z żółtym wnętrzem.

‘Casa Blanca’

Odmiana o białych kwiatach.

‘Nerone’

Odmiana o ciemnoczerwonych kwiatach .

‘Esra’

Odmiana o białożółtych kwiatach.

‘Magic Star’

Odmiana lilii orientalnej o przepięknych, pełnych kwiatach w odcieniach różu, bieli i czerwieni.

‘Owen’

Odmiana lilii orientalnej o różowych kwiatach z białym obrzeżem.

‘Lulu’

Odmiana orientalna o pełnych ciemnoróżowych kwiatach.

‘Polar Star’

Odmiana o pełnych i białych kwiatach.

‘Pink Giant’

Odmiana lilii tygrysiej o jasnoróżowych i nakrapianych kwiatach.

‘Yellow Tiger’

Odmiana lilii tygrysiej o żółtych i nakrapianych kwiatach.

‘White Tiger’

Odmiana lilii tygrysiej o białych i nakrapianych kwiatach.

‘Casa Rosa’

Przepiękna odmiana lilii trąbkowej o dużych różowych kwiatach.

‘African Queen’

Odmiana lilii trąbkowej o złocistopomarańczowych kwiatach.

 

Stanowisko i wymagania


Stanowisko dla lilii powinno być słoneczne do lekko zacienionego, najlepiej osłonięte przed silnym wiatrem. Na wietrznych stanowiskach gorzej rosną oraz są narażone na złamanie. Ponieważ jest to roślina cebulowa, nie ma mowy o podmokłym podłożu bądź narażonym na zastój wody po silnych opadach. Podłoże powinno być przepuszczalne, luźne oraz bogate w próchnicę. Dość wilgotne nie suche. Lilie uwielbiają okolice zbiorników wodnych, gdzie mają więcej wilgotnego powietrza.

Warto podsypać je kompostem, który nie tylko poprawi strukturę podłoża, ale także będzie stanowił bogate źródło składników odżywczych dla nowo posadzonych roślin co uwidoczni się podczas bujnego kwitnienia. Odnośnie pH gleby, to musimy je dopasować do konkretnej grupy lilii, które posiadamy. Zazwyczaj lilie doskonale czują się w podłożu, którego pH mieści się w zakresie 5,0- 6,5 jednak są gatunki preferujące podłoże zasadowe np. lilia biała.

Lilia ogrodowa

Lilia ogrodowa

Kiedy sadzić?


Odpowiednim terminem sadzenia cebul jest zarówno okres jesienny jak i wiosenny. Jesienią sadzimy je od września do pierwszej dekady października, a wiosną około kwietnia. Wiosną sadzimy odmiany bardziej wrażliwe. Jeżeli chodzi o głębokość sadzenia, to warto skorzystać z zasady, zgodnie z którą lilie sadzimy na głębokość równią trzykrotnej wysokości danej cebuli. W przypadku lilii białej, wierzchnia warstwa podłoża, nakrywająca cebulę, nie powinna przekraczać 5 cm. Odległość sadzenia cebul powinna wynieść od 30 do 50 cm, zależnie od gatunków i odmian. Pamiętajmy o ściółkowaniu, które ogranicza parowanie wody, ogranicza nagrzewanie się podłoża co pozytywnie wpływa na rozwój roślin.


Ochrona cebul


Pamiętajmy, aby cebule lilii ogrodowych sadzić w zabezpieczeniu, a więc koszyczkach ochronnych, które uchronią je przed żarłocznymi gryzoniami np. nornicami. Przed posadzeniem cebul należy zaprawić je środkiem przeciw chorobom grzybowym!


Przesadzanie


Lilie ogrodowe przesadzamy w razie konieczności. Jeżeli posadzimy je w miejscu, w którym będą miały możliwość swobodnego rozrostu, to przesadzamy je wówczas, kiedy mocno ulegną zagęszczeniu, a więc nie prędzej jak po kilku latach.


Zakupy


Przy zakupie cebul nie kierujmy się wyłącznie obrazkiem na opakowaniu. Sprawdźmy wygląd i jakość znajdującej się w opakowaniu cebuli. Dobrej jakości cebula nie posiada zeschniętych łusek - są one jędrne i bez uszkodzeń. Poza tym wybierajmy większe cebule, które z pewnością zaszczycą nas swym pięknym i dorodnym kwiatem.

Lilia ogrodowa

Lilia ogrodowa

Nawożenie i podlewanie


Do podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych zaliczymy m.in. nawożenie. Wczesną wiosną można zastosować dobrze rozłożony kompost bądź nawóz wieloskładnikowy np. uniwersalną Azofoskę. Podlewanie wyłącznie w razie potrzeby, a więc np. w okresie przedłużającej się suszy.


Po kwitnieniu


Jeżeli nie zależy nam na uzyskaniu nasion, usuwajmy przekwitłe kwiaty, dzięki czemu roślina całą energię przeznaczy na przyrost cebul o czym przekonamy się w roku następnym, podziwiając piękne i duże kwiatostany.




Przechowywanie cebul


Jeżeli zdecydujemy się wykopać cebulki lilii orientalnych, przetrzymujemy je w chłodnym pomieszczeniu do 4°C, obsypane np. torfem. Jeżeli pozostawimy je w gruncie wówczas należy je obsypać kilkunastocentymetrową warstwą liści, torfu itp.

Lilia ogrodowa

Lilia ogrodowa

Rozmnażanie


Lilie rozmnażamy poprzez cebule przybyszowe, cebulki powietrzne, a czasem i z nasion (lilie trąbkowe).


Choroby i szkodniki


W przypadku zapewnienia liliom ogrodowym optymalnych warunków oraz odpowiedniej pielęgnacji nie powinniśmy mieć problemu z chorobami i szkodnikami. Jednak czasami pojawiają się problemy. Jednym z najczęstszych jest żerowanie poskrzypki liliowej, której obecność zaobserwujemy widząc spore dziury na liściach. Chrząszcza łatwo rozpoznać, ponieważ jest wybarwiony na czerwono. Mszyce to także dość częsty problem, objawiający się np. zdeformowanymi wierzchołkami.

Z chorób które mogą się pojawić, należy wymienić szarą pleśń, objawiającą się w początkowym stadium żółtawymi, a następnie brązowawymi plamami na liściach i łodydze. Gnijące plamy na cebulach w barwie brązowej, mogą być oznaką fuzariozy. Tej chorobie zapobiegamy zaprawiając cebule odpowiednimi środkami. Dziwne deformacje, przebarwienia mogą być oznaką choroby wirusowej. W przypadku potwierdzenia jej obecności, roślinę należy wyrzucić, a najlepiej spalić.

Lilia ogrodowa

Lilia ogrodowa

Zastosowanie


Lilie ogrodowe to piękne kwiaty, warte uwagi każdego ogrodnika. Uprawa nie jest skomplikowana, a przecież dekoracyjność lilii jest jak najbardziej z górnej półki. Świetnie prezentują się w grupach, na rabatach, przy zbiornikach wodnych, na tle trawnika, a także w pojemnikach. Ich piękno, a niejednokrotnie niesamowity zapach sprawią że zmysły będą szaleć. Dajmy sobie szansę skorzystania z tego wyjątkowego piękna.

Grzegorz Bogucki

Koniecznie zobacz