Jesteś tutaj:

Uprawa i właściwości mięty

Doniczkowa uprawa ziół w naszym domu
Dziurawiec zwyczajny - uprawa i zastosowanie
Krwawnik pospolity
Maciejka (Lewkonia dwurożna) - pachnące kwiaty ogrodowe
Nagietek lekarski - roślina ozdobna i lecznicza
Szałwia lekarska
Wrotycz pospolity - zastosowanie, uprawa i rozmnażanie

Uprawa i właściwości mięty

Mięta (Mentha) to kłączowa wieloletnia roślina zielna należąca do rodziny wargowych. Nazwa Mentha wywodzi się od imienia rzymskiej bogini Menty, która uosabiała ludzi rozum. Pliniusz twierdził, że Mięta pobudza komórki mózgowe. Z tego powodu uczniowie rzymskich filozofów często nosili na głowach wieńce wykonane z mięty. Rzymianie przyprawiali nią również sosy i wina. Obecnie mięta wykorzystywana jest jako środek na problemy gastryczne. Liście są dodawane także do herbaty.

Roślina posiada silnie ulistnione, wyprostowane i rozgałęzione łodygi osiągające nawet 100-120 cm wysokości. Liście są krótkoogonkowe, pojedyncze, jajowate, zaostrzone z obrzeżem lekko piłkowatym. Okres kwitnienia przypada w lecie. Kwiaty są fioletowe, różowawe, drobne, zebrane w nibyokółki w kącikach liści, które tworzą pozorne kłosy szczytowe.

Wyróżniającą cechą jest charakterystyczny zapach, który każdy doskonale kojarzy. Rośliny doskonale prezentują się w dużych grupach oraz wzdłuż ogrodowych ścieżek. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest obsadzenie miętą brzegów oczka wodnego.


Uprawa


Miętę sadzimy w marcu-kwietniu lub sierpniu. Może być uprawiana zarówno w ogrodzie, jak również w skrzynkach. Nie należy sadzić dwóch gatunków mięty obok siebie, ponieważ rośliny będą się krzyżowały i utracą zapach. Dobrze rośnie na glebach urodzajnych, lekkich, próchniczych i wilgotnych. Udaje się na stanowisku lekko słonecznym, jak również delikatnie zacienionym. Uznawana jest za roślinę agresywną, co 1-2 lata powinna zostać przesadzona. Jest to ważne ze względu na możliwe wystąpienie zgnilizny korzeni. Przesadzona roślina w następnym roku uzyska zwiększoną masę zieloną. Raz na jakiś czas rośliny możemy nawozić żywokostem.

Miętę można uprawiać również w domu.

Mięta pieprzowa

Mięta

Choroby


Zdarza się, że rośliny atakowane są przez grzyba Pucinia mentha, który powoduje chorobę znaną, jako rdza miętowa. Podstawowym objawem są niewielkie rdzawe kropki pojawiające się na liściach. Naturalnym sposobem zwalczania rdzy miętowej jest wykopanie chorych roślin i spalenie ich.


Rozmnażanie


Roślinę rozmnaża się wegetatywnie w okresie wiosennym lub jesiennym, poprzez podział rozłogów podziemnych lub podział silniejszych roślin. Mięta w zasadzie nie wytwarza nasion (poza miętą polną).

Kwiaty mięty

Kwiaty mięty

Zbiór


Zbiór przeprowadzamy kilka razy w sezonie na krótko przed kwitnięciem. Najlepiej czynność tą wykonać w godzinach popołudniowych, gdy zawartość olejku lotnego jest najwyższa. Następnie od razu przystępujemy do suszenia, aby nie tracić zapachu. Ponadto mięta stosunkowo szybko ciemnieje. Suszenie przeprowadzamy w cieniu w temperaturze poniżej 35 stopni.


Właściwości i zastosowanie


Miętę możemy stosować zarówno świeżą, jak również suszoną. Posiada przyjemny aromat i pikantny smak. Szeroko stosowana jest jako roślina lecznicza oraz przyprawowa w kuchni.

Leczniczo sprawdza się przede wszystkim rozkurczowo w zaburzeniach jelitowych i żołądkowych. Skuteczna jest również w zaburzeniach pracy żołądka o podłożu nerwicowym. Mięta pieprzowa gwarantuje właściwe trawienie poprzez zwiększenie wydzielania żółci. Na poziomie jelitowym ma działanie przeciwskurczowe i przeciw wiatropędne. Ponadto mięta wykazuje właściwości uspokajające, napotne i przeciw biegunkowe.

Liście mięty zawierają ok. 2,5% olejku eterycznego. Wykorzystywany jest do inhalacji w niektórych chorobach układu oddechowego. Zastosowanie olejku z mięty zmniejsza przekrwienie błon śluzowych.

Herbatka z miętą

Herbatka z miętą

Świeże lub suszone liście mięty mają zastosowanie przyprawowe. Szczególnie popularna jest w kuchni angielskiej (do przyrządzania sosów), amerykańskiej (do serów i sałatek), hiszpańskiej i arabskiej. W Polsce również kuchenne zastosowanie mięty szybko zyskuje na popularności.

Liśćmi mięty możemy przyprawić pieczeń, baraninę, jagnięcinę, wątróbkę, kurczaka oraz duszone warzywa, jak groszek i marchew. Mięta przechowywana zbyt długo traci swoje właściwości przyprawowe.

Mięty nie należy stosować w przypadku niedrożności żółciowej. Regularne stosowanie mięty w zbyt dużych ilościach może okazać się szkodliwe.

Mięta pieprzowa

Mięta



Gatunki


Wyróżnić możemy ponad 40 dziko rosnących gatunków mięty. Liczne są mieszańce odmianowe, gatunkowe i krzyżówki.
Zdecydowanie najpopularniejszym gatunkiem jest mięta pieprzowa.

Mięta pieprzowa (Mentha piperita)

Mięta pieprzowa uprawiana jest w wielu krajach m.in. w Polsce, Francji, Włoszech, Wielkiej Brytanii, Rosji i USA. Powstała w wyniku skrzyżowania mięty kłosowej z miętą nawodną. Gatunek ten jest szczególnie ceniony przez miłośników terapii ziołowej. Posiada wysoko nabiegłe, czerwone łodygi z naprzeciwległymi, owalnymi, ząbkowatymi  i ostro zakończonymi liśćmi. Zazwyczaj osiąga około 50-70 cm wysokości. Kwiaty ukazujące się w lecie zebrane są w cylindryczne, wierzchołkowate kwiatostany koloru różowofioletowego.

Możemy wyróżnić odmiany mięty pieprzowej, jak np.: logee i cytrynowa.

Mięta zielona (Mentha spicata)

Podobnie, jak mięta pieprzowa osiąga około 50-70 cm wysokości. Liśce są lancetowate z wyraźnie piłkowatym obrzeżem. Po roztarciu wydzielają silny cząbrowo-jabłkowy zapach, który różnić się może w zależności od ziemi w której jest uprawiana. W czerwcu-sierpniu ukazują się niewielkie purpurowokarmazynowe kwiaty zebrane w walcowate kłosy.

Mięta (Mentha)

Mięta

Mięta długolistna (Mentha longifolia)

Posiada szaro owłosione, lancetowate i ząbkowane liście. Kwiatostan jest gęsty i walcowaty, ukazuje się w lecie. W stosunku do pozostałych gatunków pachnie dosyć słabo. Występuje na terenie całej Polski. Osiąga wysokość ok. 30-90 cm.

Mięta polna (Mentha arvensis)

Mięta polna osiąga owłosioną, rozgałęzioną lub pojedynczą łodygę, która osiąga 10-40 cm. Liście są podługowate do jajowatych, piłkowane, wyraźnie ogonkowe z 2-6 parami nerwów bocznych. Kwiaty w niby okółkach. W środowisku naturalnym występuje na terenach podmokłych. Okres kwitnienia przypada w lecie.

Mięta nawodna (Mentha aquatica)

Posiada liście jajowatolancetowate i ogonkowe. Kwiatostan jest główkowaty z kielichem rurkowatym. Osiąga około 20-140 cm wysokości. Preferuje stanowisko wilgotne, szczególnie na brzegach wód.

 

Piotr Sikora

Koniecznie zobacz