Jesteś tutaj:

Dyptam jesionolistny (Krzew Mojżesza)

Cynie - kwiaty nie tylko do ogrodu w stylu wiejskim
Kleome ciernista - egzotyka w ogrodzie
Kosmos w ogrodzie - bogactwo odmianowe
Lwia paszcza (Wyżlin)
Łubin - imponujący kwiat nie tylko do ogrodu wiejskiego
Nagietek lekarski - roślina ozdobna i lecznicza
Nasturcja większa
Stokrotki - kwiaty znane i piękne
Tytoń ozdobny
Wrzosy - piękne krzewinki
Żeniszek meksykański - kwiaty letnie

Dyptam jesionolistny (Krzew Mojżesza)

Dyptam jesionolistny to bylina, której naturalne siedliska występują także w Polsce - gatunek zagrożony wyginięciem. Roślina wyjątkowa, którą uważa się za biblijny gorejący krzew Mojżesza. Ze względu na wydzielany olejek lotny, który unosi się nad krzewem, podczas upałów może dojść do samozapłonu, przy czym w naszej strefie klimatycznej jest to niemożliwe. Poza tym należy pamiętać, że roślina jest trująca i może powodować zmiany alergiczne.

Dictamnus albus jest ciekawą i z pewnością bardzo dekoracyjną rośliną ogrodową. Rodzaj Dictamnus zaliczany jest do rodziny rutowatych (Rutaceae). Dyptam jesionolistny zwany Gorejącym krzewem Mojżesza w Polsce występuje niezwykle rzadko i zagrożony jest całkowitym wyginięciem, tak więc został wpisany do „Polskiej czerwonej księgi roślin”. Gatunek występuje na kontynencie europejskim oraz azjatyckim.


Kilka uwag o budowie


Bylina osiąga spore rozmiary, nawet 100 cm wysokości. Pędy wyprostowane, sztywne, na których osadzone są ciemnozielone liście, kształtem przypominające liście jesionu co zostało podkreślone w nazwie rośliny. Od maja ukazują się kwiaty, tworzące duże, groniaste kwiatostany. Kwiat pięciopłatkowy, przy czym cztery płatki skierowane są do góry, a dwa w dół. Barwa kwiatów biała bądź różowawa z ciemnymi żyłkami. Kwiaty pięknie pachną. Po przekwitnięciu pojawiają się owoce w formie torebek, zawierających czarne oraz kuliste nasiona. Gdy torebka wyschnie, wówczas z trzaskiem pęka, a nasiona wyrzucane są na znaczne odległości.

Czy wiesz że …

Roślina wydziela substancje biologicznie czynne, które mogą powodować poparzenia skóry, tak więc przy pielęgnacji rośliny należy nakładać rękawice oraz nie dopuścić do kontaktu rośliny ze skórą. Jest to konieczne zwłaszcza podczas słonecznej aury. Gruczoły wydzielnicze są widoczne, wystarczy przyjrzeć się bylinie.

Dyptam jesionolistny - Krzew Mojżesza

Dyptam jesionolistny - Krzew Mojżesza



Wybrane odmiany


Dyptam jesionolistny możemy nabyć w odmianach. Do najpopularniejszych zaliczymy:

  • ‘Albiflorus’ - bardzo stara odmiana o białych kwiatach z żółtymi żyłkami;
  • D. a. var. Purpureus - ciekawa odmiana o pięknych, czerwonawych kwiatach;
  • ‘Rosa Purple’ - odmiana o różowawych kwiatach z ciemniejszymi żyłkami;
  • D.a. var. Caucasicus - osiąga do około 60 cm wysokości i charakteryzuje się nieco większymi kwiatami.

Dyptam - Krzew Mojżesza

Dyptam - Krzew Mojżesza

Walory dekoracyjne


Bylina dekoracyjna przede wszystkim dzięki dużym kwiatostanom barwy białej, różowej, różowoczerwonej oraz w odcieniach purpury. Ponieważ tworzy zwarte kępy, może stanowić ciekawy i dobrze widoczny akcent w słonecznej części ogrodu. Jesienią liście dyptamu jesionolistnego przebarwiają się na żółto.

Dyptam - Krzew Mojżesza

Dyptam - Krzew Mojżesza

Stanowisko


W uprawie dyptamu jesionolistnego ważne jest odpowiednie stanowisko. Najlepiej uprawiać go na stanowisku słonecznym, ciepłym, osłoniętym przed silnym wiatrem. Poradzi sobie także w lekkim półcieniu. Podłoże powinno być dobrze przepuszczalne, wapienne i głęboko uprawione.


Czy wiesz że …

W Polsce gatunek występuje w niewielu miejscach, zazwyczaj w zaroślach, na wzgórzach, tam gdzie jest słonecznie oraz dość sucho. Dyptam jesionolistny możemy odnaleźć m.in. w rezerwacie Kulin, znajdującym się kolo Włocławka, podlegającym pod Nadleśnictwo Włocławek, obejmującym ponad 50 ha.

Dyptam - Krzew Mojżesza

Dyptam - Krzew Mojżesza

Wymagania i pielęgnacja


Dyptam jesionolistny nie jest wymagający, więc może być uprawiany w większości ogrodów, radzi sobie w zwykłej ziemi ogrodowej, warto tylko zapewnić mu słoneczną wystawę oraz przepuszczalne podłoże. Na odpowiednim stanowisku może rosnąć nawet przez kilkadziesiąt lat. Wolno się rozrasta, tworząc zwarte kępy. Warto pamiętać, że nie lubi przesadzania ani dzielenia - zwłaszcza starsze okazy. Jeżeli zaistnieje konieczność przesadzenia, należy roślinę przesadzić z dużą bryłą korzeniową, uważając aby nie uszkodzić systemu korzeniowego. Dyptam jesionolistny tworzy zwarty i rozbudowany system korzeniowy, dość płytki. Najlepiej rozmnożyć go poprzez nasiona. Warto pamiętać, że roślina daje samosiew. Mimo, że daje sobie radę w okresie suszy, lepiej podlewać bylinę, gdyż dzięki temu przedłużymy kwitnienie, a kwiaty będą liczniejsze oraz osiągną większe rozmiary. W okresie wiosennym uważajmy na przymrozki, dlatego też warto okryć roślinę, która dość szybko rozpoczyna wegetację i w tym czasie narażona jest na przemarzanie.poza tym, roślina jest mrozoodporna.

Dyptam - Krzew Mojżesza

Dyptam - Krzew Mojżesza

Rozmnażanie


Ze względu na to, że roślina nie lubi przesadzania, najlepiej rozmnożyć ją poprzez nasiona. Jeżeli nie będzie innej możliwości tylko podział, to najlepiej dzielić wiosną. Wracając do rozmnażania generatywnego, możemy pozwolić roślinie na samosiew, pamiętając, że nasiona rozrzucone będą do kilku metrów wokół rośliny. W przypadku zbioru nasion, można je wysiać zaraz po zbiorze, a więc w okresie letnim, kiedy dojrzeją. Wysiewamy je do inspektu bądź do pojemnika np. skrzynki w przepuszczalne i dość wilgotne podłoże. Siewki powinny ukazać się w okresie wiosennym, a kwitnące okazy uzyskamy po około trzech latach od siewu. Przy sadzeniu młodych sadzonek zachowajmy odległość do około 60 cm.

Dyptam - Krzew Mojżesza

Dyptam - Krzew Mojżesza

Zastosowanie


Roślina może być sadzona na słonecznych rabatach z innymi bylinami. Dobrze prezentuje się wśród krzewów na tle trawnika. Doskonała w grupie a także jako soliter. Doskonale komponuje się w ogrodach zaaranżowanych w stylu naturalistycznym.

Dyptam - Krzew Mojżesza

Dyptam - Krzew Mojżesza

Uwagi końcowe


Dyptam jesionolistny traktowany jest przede wszystkim jako roślin ozdobna, ale warto wiedzieć, że posiada także właściwości lecznicze. Jako surowiec używa się część podziemną rośliny. Ziele zawiera substancje biologicznie czynne np. olejek eteryczny, alkaloidy czy też związki zaliczane do kumaryn. Ze względu na skład chemiczny wykazuje działanie moczopędne, pomaga w problemach związanych z układem trawienia, wzmacnia oraz wykorzystywany jest w dermatologii.

Grzegorz Bogucki

Koniecznie zobacz