Kozioróg dębosz - opis, charakterystyka i zdjęcia

Jesteś tutaj:

Kozioróg dębosz - opis, charakterystyka i zdjęcia

3,7/5 (56 ocen)

Ciemnobarwne chrząszcze o wyjątkowo długich czułkach, bytujące w okolicach dębów, spotyka się w całej Europie oraz w Azji Mniejszej. Kozioróg dębosz, bo o nim mowa, zalicza się do grupy fizjologicznych szkodników dębu. Jego szkodliwość nie jest jednak duża, ponieważ występuje w naszym kraju mało licznie i z tego powodu został objęty ścisłą ochroną – W Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt figuruje jako gatunek wysokiego ryzyka.


Opis


Kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo), zwany również kózką dęboszem, to chrząszcz z rodziny kózkowatych. Jego ciało jest czarne lub ciemnobrązowe, przy końcu tułowia czerwonawe. Na przedpleczu widać poprzeczne prążki, a powierzchnię matowych okryw zajmują drobne, ziarniste wypustki. Samice są znacznie większe od samców – osiągają 53 mm długości, podczas gdy samce dorastają do 25 mm. Charakterystyczny wygląd nadają owadom ich niezwykle długie czułki – u osobników męskich narządy te przekraczają długość ciała niemal dwukrotnie.

Beznoga larwa kozioroga osiąga znaczne rozmiary – dorasta do 100 mm. Jej ciało ma kremowożółtą barwę, a od głowy do końca tułowia ciągną się wyraźne poprzeczne bruzdy. Puszka głowowa jest jasnobrązowa.

Poczwarka przybiera żółty kolor i ma długość 30-70 mm. Na kilku środkowych segmentach jej tułowia występują twarde kolce.

Kozioróg dębosz

Kozioróg dębosz


Rozwój


Rójka kozioroga dębosza rozpoczyna się pod koniec maja i dobiega końca w pierwszej połowie września. W poszukiwaniu partnerów owady pokonują odległości do 0,5 km. Zasiedlają pnie i konary starszych drzew, nigdy zaś wierzchołki. Niekiedy widuje się je też na pniakach po świeżo ściętych dębach.

Najwięcej chrząszczy można zaobserwować w czerwcowe wieczory. Dni spędzają zazwyczaj w kryjówkach – w dziuplach, starych otworach wylotowych albo w spękaniach kory. Właśnie w zagłębieniach kory samice umieszczają pojedyncze, żółte jaja o wymiarach 2,5-4 mm x 1,5-2 mm. Każdy osobnik żeński może złożyć ich nawet 100. Po upływie dwóch tygodni wylęgają się larwy, które aż do nastania pierwszych chłodów żywią się korą. Później zimują, ukryte w płytkich chodnikach. Dopiero w kolejnym sezonie wegetacyjnym wgryzają się głębiej w tkankę drzewa, docierając aż do zewnętrznej warstwy bielu.

Okres żerowania larw wynosi trzy lata. Po upływie tego czasu, na przełomie lipca i sierpnia, szkodniki wygryzają kolebki poczwarkowe o wymiarach 10 x 3 cm. Stadium poczwarki trwa ok. 6 tygodni, ale dorosłe chrząszcze opuszczają kryjówki dopiero wiosną następnego roku. Owad doskonały żyje około 12 miesięcy, a pełny cykl rozwojowy kozioroga dębosza wynosi 3-5 lat, w zależności od warunków środowiskowych.

Kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo)

Kozioróg dębosz (Cerambyx cerdo)


Szkodliwość


Na południu Europy kozioróg dębosz żeruje nie tylko na dębach, lecz również na bukach, grabach, wiązach, orzechach włoskich i grochodrzewach. W Polsce widuje się go jedynie na kilku gatunkach dębów szypułkowych i bezszypułkowych. Chrząszcz występuje wyspowo, w kilkudziesięciu zaledwie siedliskach. Zniszczenia, których dokonuje, nie mają zatem znaczenia gospodarczego. czytaj dalej...

Koniecznie zobacz