Jesteś tutaj:

Zawilce - odmiany i uprawa

Konwalia majowa
Narcyzy - uprawa i pielęgnacja
Sasanki - kwiaty zwiastujące wiosnę
Trawa pampasowa (kortaderia pampasowa, okolcz srebrzysty)
Tulipany - odmiany, uprawa i pielęgnacja
Zawilec gajowy - uprawa, pielęgnacja i choroby
Zawilec japoński - uprawa, pielęgnacja i odmiany
Zawilec wielkokwiatowy (leśny) - uprawa i pielęgnacja

Zawilce - odmiany i uprawa

Należące do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae) zawilce, zachwycą pięknym i obfitym kwitnieniem. Dzięki różnorodności gatunkowej rodzaju, mamy okazję uwzględnić te kwiaty w wiosennych, letnich a także jesiennych kompozycjach.

Zawilce to rośliny, których wyjątkowa dekoracyjność nie oznacza, że są wymagające, wręcz przeciwnie, należą do mało zajmujących roślin, które przy minimalnym zaangażowaniu, odpłacają się bujnym kwitnieniem.

Nazwa zawilec, odzwierciedla naturę tych kwiatów. W języku greckim zawilec oznacza wiatr. Określenie wzięło się od delikatnego kołysania płatków, nawet przy niewielkim wietrze.

Rodzaj Anemone skupia ponad 100 gatunków, a wiele z nich to bardzo popularne rośliny ozdobne, które z pewnością warto zaprosić do ogrodu.


Zawilce kwitnące wiosną


Okres wiosenny to czas, kiedy w lasach możemy podziwiać zwarte kobierce białych kwiatów zawilca gajowego (Anemone nemorosa), zawilca żółtego (Anemone ranunculoides), a w wielu ogrodach także zawilca greckiego (Anemone blanda). Warto także pamiętać o zawilcu wielkokwiatowym (Anemone sylvestris), zawilcu apenińskim (Anemone apennina), zawilcu lipskim (Anemone x lipsiensis) , zawilcu wielosiecznym (Anemone multifida), zawilcu narcyzowym (Anemone narcissiflora) oraz zawilcu Lessera (Anemone x lesseri).

  • Zawilec gajowy-  kwitnienie III-V
  • Zawilec żółty- kwitnienie IV
  • Zawilec grecki – kwitnienie III-IV
  • Zawilce wielkokwiatowy – kwitnienie V-VI
  • Zawilec narcyzowy- kwitnienie V
  • Zawilec wielosieczny – kwitnienie V-VI
  • Zawilec apeniński – kwitnienie V
  • Zawilec lipski – kwitnienie IV
  • Zawilce wieńcowe – kwitnienie IV- VI (VII)

Wiosna to okres, kiedy w ogrodach można podziwiać wiele gatunków rodzaju Anemone.

Z pewnością do najczęściej spotykanych zaliczymy zawilce gajowe oraz żółte. Oba gatunki można także podziwiać w lasach. Piękne i rozległe kobierce białych i żółtych kwiatów są jedyne  w swoim rodzaju. Mając duży ogród, warto stworzyć takie naturalistyczne zakątki. Zawilec gajowy, kwitnie na biało od marca do maja oraz osiąga do 15- 20 cm wysokości. Jego kuzyn zawilec żółty, osiąga do około 10 cm wysokości, a kwitnie w kwietniu. Oba gatunki są mrozoodporne i doczekały się wielu odmian.

Zawilce wielokwiatowe

Zawilce wielokwiatowe

Wiosna to także okres kwitnienia zawilca greckiego (Anemone blanda). Jak sama nazwa wskazuje występuje w Grecji, choć można go spotkać także w Azji Mniejszej. W naturalnych warunkach możemy podziwiać piękno tych kwiatów na tle górzystego krajobrazu. Zawilce greckie zaczynają swój spektakl już w marcu i przez około dwa miesiące zachwycają niebieskimi kwiatami. Osiągają do 10 - 15 cm wysokości.  Są bardziej wrażliwe na zimowe zawieruchy, dlatego wymagają okrycia na ten czas. Jeżeli będą rosły pod koronami drzew liściastych, to warstwa liści powinna wystarczyć do dobrego przezimowania byliny.

Od maja do czerwca kwitnie, osiągający do 40 cm wysokości zawilec wielkokwiatowy. Duże kwiaty (powyżej 5 cm) mogą stanowić doskonałe uzupełnienie kamienistej rabaty. Gatunek preferuje suchsze i słoneczne stanowiska. Jest w pełni mrozoodporny.

Mniej znany zawilec narcyzowy o białych kwiatach, także kwitnący w okresie wiosennym należy do wyższych zawilców. Jego wysokość przekracza 50 cm. Bylina jest w pełni mrozoodporna, preferująca stanowiska słoneczne do półcienistych i lekko kwaśne podłoże, na którym lepiej  rośnie.


W bardziej naturalistycznych kompozycjach odnajdzie się także kwitnący późną wiosną zawilec wielosieczny. Wymaga dobrego drenażu, stanowiska słonecznego do półcienistego oraz lekko kwaśnego podłoża.

Zawilca apenińskiego kwitnącego w barwie lekko niebieskiej należy delikatnie okryć na zimę. Zawilec lipski w barwie żółtej jest w pełni mrozoodporny.  

Barwnym przykładem zawilców, trudniejszych w uprawie są zawilce wieńcowe. Występują w barwie białej, kremowej, czerwonej, niebieskiej,  różowej, fioletowej. Mogą być pojedyncze, półpełne i pełne. Zawilce wieńcowe osiągają 30-45 cm wysokości i nadają się na kwiat cięty. Ich uprawa jest trochę kłopotliwa. Mimo, że w zasadzie są mrozoodporne często przemarzają, tak więc wymagają okrycia. Przed sadzeniem bulwki muszą być moczone w wodzie. Roślina potrzebuje sporo wilgoci, aby ukazać pełnie swego piękna.

Zawilce wieńcowe

Zawilce wieńcowe

Zawilce kwitnące latem


W okresie letnim także nie brakuje kwitnących zawilców. Zaliczymy do nich m.in. zawilca kanadyjskiego (Anemone canadensis), zawilce wieńcowe (Anemone coronaria),  zawilce ogrodowe zwane japońskimi (Anemone hupehensis – Anemone japonica), zawilce pajęczynowate (Anemone tomentosa) oraz zawilce mieszańcowe (Anemone x hybrida). Zawilce mieszańcowe, pajęczynowate oraz ogrodowe kwitną także jesienią.

  • Zawilce wieńcowe – kwitnienie IV- VI (VII)
  • Zawilce japońskie – kwitnienie VIII- X
  • Zawilec kanadyjski- kwitnienie VI-VII
  • Zawilce mieszańcowe – kwitnienie VIII- X
  • Zawilce pajęczynowate – kwitnienie VIII- IX

Zawilce ogrodowe zwane japońskimi zachwycają dużymi kwiatami w barwie białej i różowej. Osiągają do około 40 cm wysokości i w szybkim tempie tworzą bardzo rozrośnięte kępy. Mrozoodporne, ale warto na okres zimy lekko okryć.

Anemone x hybrida rozpoczynają kwitnienie późnym latem, które trwa do października. To wysokie byliny, osiągają nawet 120 cm wysokości. Podobnie jak w przypadku zawilców ogrodowych warto je lekko okryć na zimę, zwłaszcza na wietrznych, otwartych przestrzeniach.

Zawilce pajęczynowate to także rośliny rozpoczynające kwitnienie w okresie letnim, a kończące jesienią. Tak jak mieszańce, osiągają do 120 cm wysokości i tak jak one warto je lekko okryć na zimę.

Zawilec kanadyjski kwitnie na biało, osiąga do około 40 cm wysokości, jest bardzo ekspansywny, dlatego wymaga sporych przestrzeni.

Zawilce japońskie

Zawilce japońskie

Zawilce kwitnące jesienią


Jesienią na rabatach króluje zawilec mieszańcowy (Anemone x hybrida), zawilce ogrodowe zwane japońskimi (Anemone hupehensis – Anemone japonica), oraz zawilce pajęczynowate (Anemone tomentosa).

  • Zawilce mieszańcowe – kwitnienie VIII- X
  • Zawilce japońskie- kwitnienie VIII-X
  • Zawilce pajęczynowate- kwitnienie VIII-IX



Wybrane odmiany
 

Nazwa gatunku

Nazwa odmiany

Opis

Zawilec gajowy

‘Alba Plena’

Odmiana o białych, a zarazem pełnych kwiatach.

Zawilec gajowy

‘Rosea’

Odmiana o kwiatach lekko różowych.

Zawilec gajowy

‘Blue Eyes’

Piękna odmiana zawilca gajowego o pełnych kwiatach z charakterystycznym niebieskim oczkiem.

Zawilec gajowy

‘Monstrosa’

Odmiana o pełnych  kwiatach i wąskich płatkach.

Zawilec gajowy

‘Kentish Pink’

Odmiana charakteryzująca się różowymi kwiatami.

Zawilec gajowy

‘Robinsoniana’

Kwiaty w barwie niebieskiej.

Zawilec żółty

‘Pleniflora’

Odmiana charakteryzująca się pełnymi kwiatami.

Zawilec grecki

‘White Splendour’

Odmiana o kwiatach w barwie białej do lekko różowej.

Zawilec wielkokwiatowy

‘Plena’

Odmiana o pełnych kwiatach

Zawilec wielkokwiatowy

‘Elise Fellman’

Odmiana o oryginalnych kwiatach  kształtem przypominających pompony.

Zawilec wieńcowy

‘Hollandia’

Kwiaty czerwone z białym pierścieniem w środku.

Zawilec wieńcowy

‘Blue Poppy’

Odmiana o niebieskich kwiatach.

Zawilec wieńcowy

‘Admiral ‘

Piękna odmiana o półpełnych kwiatach w barwie ciemnoróżowej.

Zawilec wieńcowy

‘Governor’

Odmiana o kwiatach w barwie czerwonej.

Zawilec japoński

‘Pamina’

Pełne kwiaty w barwie ciemnoróżowej.

Zawilec japoński

‘Prinz Heinrich’

Odmiana o kwiatach w odcieniach czerwieni i różu.

Zawilec mieszańcowy

‘Andrea Atkinson’

Odmiana o białych kwiatach.

Zawilec mieszańcowy

‘Lady Gilmour’

Kwiaty w barwie delikatnego różu.

Zawilec mieszańcowy

‘Margarete’

Odmiana o kwiatach półpełnych w barwie ciemnego różu.

Zawilec mieszańcowy

‘Serenade’

Kwiaty o półpełnych kwiatach w barwie różowej.

 

Wymagania , uprawa, nawożenie, podlewanie i rozmnażanie zawilców


Wymagania zawilców odnośnie stanowiska mogą się różnić, ale biorąc pod uwagę większość gatunków, preferują one półcieniste stanowiska. Ze względu na dużą tolerancyjność, wiele z nich doskonale aklimatyzuje się także na stanowisku bardziej słonecznym. Aby dobrze rosły na takim stanowisku należy zapewnić im stale wilgotne podłoże.

Zawilce sadzimy zachowując odpowiednie odległości miedzy roślinami, a więc w przypadku gatunków osiągających niewielkie rozmiary np. zawilec grecki odległość wyniesie około 5- 10 cm, a w przypadku wyższych roślin około 30 do nawet 80 cm.

Przygotowując podłoże pamiętajmy o dokładnym odchwaszczeniu, uzupełnieniu podłoża dobrze przerobionym kompostem bądź innym  nawozem organicznym. Nawożenie organiczne ma wiele zalet, a wśród nich najważniejszą, a  mianowicie wzbogacenie gleby w próchnicę. Dzięki niej rośliny lepiej rosną, gleba jest chłonna i doskonale magazynuje wodę oraz składniki mineralne.

Zawilce gajowe

Zawilce gajowe

Podlewanie w przypadku przedłużającej się suszy.

Pamiętajmy, że zawilce to zazwyczaj rośliny kobiercowe, wymagające dużych przestrzeni. Duże i naturalistycznie zaaranżowane ogrody, pełne drzew i krzewów są doskonałym uzupełnieniem dla tych roślin.

Podłoże powinno być żyzne, próchnicze, przepuszczalne oraz umiarkowanie wilgotne. Dla ograniczenia parowania wody, warto je ściółkować, tym bardziej, że zawilce charakteryzują się płytkim systemem korzeniowym. W okresie zimy, ściółka będzie stanowić dodatkowe okrycie, także dla gatunków bardziej wrażliwych na ujemne temperatury.


Ważne jest, aby stanowisko jak już wcześniej wspomniano było dobrze odchwaszczone. Płytki system korzeniowy uniemożliwia głębokie spulchnianie podłoża. Chwasty najlepiej usuwać ręcznie.

Zawilce należą do tych roślin, które zazwyczaj bardzo szybko rozrastają się.

Rozmnażanie zawilców zależnie od gatunku może być zróżnicowane. Zawilce wiosenne, które w dużym zakresie rozmnażają się poprzez samosiew, dzielimy po kwitnieniu, natomiast jesienne po kwitnieniu bądź wiosną. Należy pamiętać, że nie wszystkie gatunki jesiennych zawilców są w stanie wytworzyć nasiona, ze względu na zbyt krótki okres wegetacyjny.

Zawilec grecki

Zawilec grecki

Zastosowanie


Zawilce to pięknie kwitnące kwiaty, które bez wątpienia powinny zawitać do każdego ogrodu. Zróżnicowanie gatunkowe sprawia, że odnajdą się w każdej stylistyce. Barwne i delikatne, odmienią oblicze niejednej rabaty, zarówno wiosną, latem jak i jesienią. Doskonale wpisują się w naturalistyczne, leśne bardziej swobodne założenia.

Warto je sadzić pod koronami drzew i krzewów liściastych, charakteryzujących się głębszym systemem korzeniowym. Poza naturalnością, zjawiskowymi kobiercami, skąpanymi w rozproszonym świetle, będą podkreślały tajemniczość i klimatyczność miejsca.

Korony drzew chronią przed przesuszeniem podłoża, a w okresie zimowym otulają zawilce płaszczem utkanym z opadłych liści.

Grzegorz Bogucki


 

Koniecznie zobacz