Jesteś tutaj:

Kolcowój (Krzew Goji) - uprawa i jagody

Aktinidia (mini kiwi) ostrolistna i pstrolistna
Aronia - uprawa i właściwości owoców
Cytryniec chiński - uprawa i właściwości
Dereń jadalny (właściwy) - uprawa i odmiany
Jagoda kamczacka (borówka) - odmiany, uprawa i rozmnażanie
Kolcowój chiński (krzew goji) - uprawa, rozmnażanie i owoce
Przycinanie krzewów
Uprawa poziomek

Kolcowój (Krzew Goji) - uprawa i jagody

Kolcowój pospolity lub też szkarłatny (Lycium barbarum) to roślina należąca do rodziny psiankowatych, a jej ojczyzną są prawdopodobnie Chiny. Ponieważ kolcowój nie jest bardzo wymagający, a przy tym posiada walory dekoracyjne, często uprawia się go w ogrodach, jako roślinę ozdobną.


Cechy charakterystyczne


Krzew dorasta do wys. 1–3 m., a jego wiotkie pędy, rzadko pokryte niewielkimi kolcami, ładnie przewieszają się na zewnątrz. Posiada sztywne, lancetowate, wąskie, ciemnozielone liście dł. ok. 6 cm., ułożone na pędach naprzemiennie. Miododajne kwiaty są wydłużone, niewielkie (ok. 2 cm.), pojedyncze, jasnofioletowe, z dość wyraźnie wystającymi pręcikami. Płatki delikatnie wywijają się na zewnątrz. Na roślinie pojawiają się w maju, zwykle po kilka na wydłużonych szypułkach i kwitną aż do późnej jesieni. Po przekwitnieniu (zwykle od sierpnia) zawiązują podłużne, niewielkie owoce (ok. 2 cm. dł.) . Początkowo są one zielone, po dojrzeniu szkarłatno czerwone. Poza pokrojem to właśnie owoce i kwiaty stanowią podstawowy walor dekoracyjny tej rośliny.


Wymagania uprawowe


Aby jednak bujnie kwitła i zawiązywała dużo owoców, należy sadzić ją w miejscach słonecznych, na glebach ciepłych, żyznych, przewiewnych i bogatych w związki azotowe. Wprawdzie na ubogiej, piaszczystej glebie i w miejscu nieco zacienionym też sobie poradzi, ale będzie kwitła i owocowała znacznie gorzej. Dobrze znosi suszę oraz niskie temperatury. Kolcowój pospolity rozmnażany jest zwykle przez sadzonki lub odrosty korzeniowe. Ponieważ mocno się rozrasta, trzeba mieć na uwadze możliwość inwazyjności rośliny. Ten gatunek kolcowoju łatwo dziczeje, dlatego można go spotkać w naszym kraju również na wielu stanowiskach naturalnych.

Kolcowój - liście i owoce

Kolcowój - liście i owoce

Dobrze sprawdza się jako cięty, gęsty żywopłot lub do obsadzania skarp. Posadzony samodzielnie i pozostawiony sam sobie, może szybko rozrosnąć się w gęste, niezbyt atrakcyjne zarośla. Liście, pędy oraz niedojrzałe owoce kolcowoju pospolitego, zawierają w swoim składzie substancje toksyczne, dlatego uważa się go za roślinę trującą. Być może ta cecha przyczyniła się do powstania obiegowej nazwy zwyczajowej - „czarci umysł”. Natomiast właściwości dojrzałych owoców, często nazywanych „jagodami goji” oraz ich przydatność do spożycia, budzi obecnie wiele kontrowersji.


Właściwości kolcowoju pospolitego


Zanim bliżej przyjrzymy się tematowi, trzeba mieć na uwadze fakt, że istnieje również bardzo bliski krewny kolcowoju pospolitego – kolcowój chiński (Lycium chinense). Ten gatunek różni się od pospolitego niższym wzrostem (ok. 1 wys.), większą ilością cierni oraz bardziej wydłużonymi liśćmi i owocami. Obficiej też kwitnie i owocuje. Jest również nieco wrażliwszy na niskie temperatury, więc wymaga zimowego okrycia. Kolcowój chiński najczęściej rozmnażany jest z nasion, które wymagają jednak kilkutygodniowego okresu stratyfikacji.

Kolcowój z jagodami goji

Kolcowój z jagodami

Walory prozdrowotne i właściwości lecznice tej rośliny, są jak dotąd niepodważalne. Dojrzałe owoce są słodkie i dość smaczne, przy czym zawierają wiele cennych składników, w tym witaminy (A, C, z grupy B), flawonoidy, aminokwasy oraz karotenoidy. Z tego względu od dawna były wykorzystywane w tradycyjnej medycynie chińskiej. Preparaty z dojrzałych owoców oraz owoce suszone, poleca się przy schorzeniach układu pokarmowego, chorobach wątroby, nerek i oczu, regulacji we krwi poziomu cukru oraz cholesterolu, bezsenności, dla wspomagania układu nerwowego oraz łagodzenia stresu, a także poprawienia ogólnego samopoczucia i podniesienia kondycji organizmu. Obecnie bada się także właściwości przeciwnowotworowe rośliny.



Większość wymienionych walorów prozdrowotnych przypisuje się także kolcowojowi pospolitemu, ale w jego owocach zawierają się też pewne toksyczne substancje, jak choćby atropina. Podrażnia ona układ nerwowy, prowadzi do paraliżu mięśni oraz dysfunkcji układu pokarmowego. Jednak odnotowane zatrucia dotyczyły głównie spożycia niedojrzałych jagód. Przeprowadzone ostatnio badania wprawdzie potwierdziły obecność tego związku w owocach kolcowoju pospolitego, ale jego stężenie było tak minimalne, że zostało uznane za dalekie od toksyczności.

Suszone owoce kolcowoju - jagody goji

Suszone owoce kolcowoju - jagody goji

Mając powyższe na uwadze, każdy sam powinien rozważyć celowość spożywania owoców tego gatunku, tym bardziej, że z powodzeniem można uprawiać użytkowo gatunek pokrewny, którego właściwości lecznicze nie wzbudzają takich kontrowersji.

Katarzyna Józefowicz

Koniecznie zobacz