Jesteś tutaj:

Uprawa żurawiny w ogrodzie

Borówka amerykańska (wysoka)
Jagoda kamczacka (borówka) - odmiany, uprawa i rozmnażanie
Uprawa i pielęgnacja pigwy w naszym ogrodzie
Uprawa i właściwości mięty
Uprawa malin
Uprawa poziomek
Uprawa truskawek
Żurawina wielkoowocowa - uprawa, rozmnażanie, odmiany i właściwości

Uprawa żurawiny w ogrodzie

Żurawiana jest niewielką roślinką z rodziny wrzosowatych, której czerwone, kwaskowate jagody są cennym źródłem wielu wartościowych składników odżywczych. Rodzaj skupia zaledwie dwa gatunki: żurawinę wielkoowocową (Vaccinium macrocarpon) oraz żurawinę błotną (Oxycoccus palustris), ale w uprawie spotyka się przede wszystkim pierwszy z nich, gdyż jego jagody są po prostu większe (ok. 1,5-2 cm. średnicy).

Ojczyzną żurawiny wielkoowocowej są rejony Ameryki Północnej, choć na naturalnych stanowiskach można ją również spotkać w Syberii i na Białorusi. Nieco bardziej rozpowszechnionym gatunkiem jest natomiast żurawina błotna, której siedliska można znaleźć zarówno w lasach północnej i środkowej Europy jak i na terenach północnej Azji i Ameryki. Jej naturalnym środowiskiem są torfowiska oraz leśne tereny bagienne, chociaż równie często zasiedla też wilgotne poszycia lasów iglastych.


Wartości odżywcze


Owoce żurawin powinny znaleźć się w każdej zdrowej diecie, gdyż są bogate w szereg cennych składników odżywczych. Można w nich znaleźć duże ilości wit. C oraz kilka witamin z grupy B, wartościowe sole mineralne (min.: wapń, fosfor, miedź, jod), kwasy owocowe, garbniki, węglowodany, taniny oraz wiele innych substancji organicznych. Ich spożywanie poleca się głównie osobom cierpiącym na schorzenia nerek i pęcherza (na bazie owoców, stworzono szereg leków na choroby pęcherza) oraz mającym kłopoty z prawidłowym funkcjonowaniem układu krążenia. Zawarte w owocach bioflawonoidy i przeciwutleniacze wspomagają również leczenie chorób serca i miażdżycy. Żurawina jest też polecana osobom narażonym na wystąpienie chorób nowotworowych.

Największa ilość cennych składników może zostać przyswojona przez organizm jeśli owoce zostaną spożyte na surowo. Jednak w przypadku żurawiny jest to dość trudne, gdyż nieprzetworzone jagody mają bardzo kwaśny i cierpki smak. Można je wprawdzie zmieszać z innymi owocami i podać w postaci sałatki lub też dodać do jogurtu, ale najczęściej wykonuje się z nich rozmaite przetwory, ponieważ doskonale nadają się na galaretki i konfitury (znakomicie komponują się z pieczonym mięsem). Można z nich także przyrządzać soki, nalewki i susz owocowy, idealny na zimową herbatkę.


Charakterystyka wyglądu


Zarówno żurawina wielkoowocowa jak i błotna to niewielkie krzewinki o dość płytkim systemie korzeniowym, dorastające zwykle do wysokości nie większej niż 20 cm. Są one jednak roślinami płożącymi, dlatego ich pędy mogą osiągać dość znaczne długości (do ok. 1-1,5 m.). Pokrywają je niewielkie, owalne, skórzaste i błyszczące liście, które pozostają na roślinie przez cały rok, zimą zmieniając jedynie barwę na brunatno-brązową. Liście rozwijają się na całej krzewince, natomiast kwiaty i owoce jedynie na wyrastających w górę krótkopędach. Żurawina zakwita w czerwcu, poczym wydaje okrągłe, początkowo zielone lub kremowe jagody, które po dojrzeniu stają się mięsiste i zmieniają barwę na czerwoną (w ich wnętrzu znajduje się dość duża pestka). Do zbioru nadają się jednak dopiero jesienią, gdyż w zależności od odmiany dojrzewają we wrześniu, a nawet pod koniec października.

Żurawina

Wymagania uprawowe


Ze względu na wielkość owoców, w uprawie spotyka się przede wszystkim żurawinę wielkoowocową. Aby jednak doczekać się wartościowych i ładnie wybarwionych jagód, należy zapewnić roślinie dość szczególne warunki środowiskowe. Żurawina wymaga bowiem sporo słońca oraz bardzo kwaśnego (pH ok. 3,2 – 4,5) i stale lekko wilgotnego podłoża.

Przygotowania do uprawy należy zacząć jesienią w roku poprzedzającym sadzenie krzaczków. W tym celu powinno się wyszukać w ogrodzie stanowisko dostatecznie słoneczne i ciepłe, poczym na wytyczonym, dość szerokim obszarze (dostosowanym do długości rozłożystych pędów) trzeba wybrać wierzchnią warstwę ziemi na głębokość ok. 20 cm., a uzyskany dołek wyłożyć perforowaną folią ogrodniczą (nie jest potrzebna w ogrodach leśnych). Tak przygotowane miejsce należy następnie wypełnić odpowiednim podłożem, które powinno składać się z kwaśnego torfu i niewielkiej ilości trocin.

Mieszankę warto dodatkowo wzbogacić nawozem wieloskładnikowym, przeznaczonym do uprawy borówki amerykańskiej (w zmniejszonej dawce). Pierwsze krzaczki można posadzić dopiero wiosną następnego roku. Aby utrzymać wilgotność gleby na właściwym poziomie i ograniczyć parowanie wody, należy podłoże wyściółkować trocinami lub przykryć ciemną, przepuszczalną agrowłókniną. Nie wolno też zapominać o systematycznym podlewaniu, gdyż krzaczki są bardzo wrażliwe na niedobory wody i szybko wysychają. Dla ułatwienia można spróbować ustawić w pobliżu poletka beczkę z wywierconym przy dnie otworem, do którego zostanie zamocowany gumowy wąż (zaślepiony z jednej strony), na całej długości pokryty niewielkimi otworkami. Dzięki temu domowym sposobem uzyskamy prosty rodzaj nawadniania kropelkowego, zapewniającego stałą dostawę wody pod żurawinowe krzaczki.

Żurawina

Rozmnażanie


Najlepszą metodą rozmnażania żurawiny jest uzyskanie sadzonek z fragmentów długopędów, pobranych wczesną wiosną i umieszczonych w wilgotnym, torfowym podłożu. Powinniśmy jednak pamiętać, że własnoręcznie przygotowane sadzonki wydadzą pierwsze owoce dopiero po 3-4 latach, dlatego albo należy uzbroić się w cierpliwość albo kupić już owocujące rośliny u sprawdzonego hodowcy.

 

 

Zagrożenia


W uprawie żurawiny rzadko zdarzają się problemy związane z atakiem chorób lub szkodników, za to niemałym zagrożeniem mogą być dla roślin niewłaściwe warunki środowiskowe. Zbyt mała lub zbyt duża wilgotność gleby, niedostatecznie widne stanowisko i niewłaściwe podłoże, mogą doprowadzić do słabego owocowania, nieodpowiedniego wybarwiania jagód lub całkowitego zamierania roślin.

Żurawina

Odmiany


Warto wiedzieć, że żurawina wielkoowocowa jest dostępna w wielu odmianach, różniących się między sobą wielkością, barwą i terminem dojrzewania owoców oraz wyglądem liści. Wśród nich na uwagę zasługują między innymi:

 „Early Black” – o ciemnoczerwonych lub prawie czarnych owocach i jasnozielonych liściach, dojrzewająca dość wcześnie, gdyż już na początku IX, której jagody znakomicie nadają się na przetwory,
„Howes” – o ciemnoczerwonych, owalnych owocach i ciemnozielonych liściach, posiadająca dość grube i stosunkowo długie pędy, dojrzewająca dość późno, gdyż dopiero w X.
„McFarlin” – bardzo plenna, o ciemnoczerwonych jagodach i jasnych liściach, należąca do odmian najpóźniejszych, gdyż owoce dojrzewają dopiero pod koniec X.
„Pilgrim” – odmiana o czerwonych, dużych owocach, rosnąca silnie i dojrzewająca równie późno, co poprzednia (k.X).

Co ciekawe, swoją nazwę rodzajową żurawina zawdzięcza prawdopodobnie dość szczególnej budowie kwiatów, przypominających z bliska schylone głowy żurawi.
    
Autor: Katarzyna Józefowicz

Koniecznie zobacz