Jesteś tutaj:

Uprawa i pielęgnacja orzecha włoskiego

Choroby i szkodniki orzecha włoskiego
Jarząb pospolity (Jarzębina czerwona) - pospolite drzewo
Magnolia - krzew cudownie kwitnący wiosną
Oprysk drzew owocowych
Sadzenie orzecha włoskiego
Uprawa, sadzenie i odmiany leszczyny (orzecha laskowego)

Uprawa i pielęgnacja orzecha włoskiego

Wartościowy orzech włoski


Wśród kilku gatunków orzechów, w naszym kraju najważniejsze znaczenie uprawowe ma orzech włoski (Juglans regia). Ze względu na wysokie walory smakowe oraz dużą wartość odżywczą, jego owoce są cennym składnikiem diety. Zawierają w swoim składzie spore ilości witamin (wit. E, A, C oraz wit. z grupy B), związków mineralnych (potas, fosfor, magnez, żelazo, kobalt), lipidów, protein, węglowodanów oraz nienasyconych kwasów tłuszczowych. Orzech włoski posiada jednak nie tylko duże walory odżywcze i smakowe, ale również właściwości lecznicze. Substancje zawarte w różnych częściach rośliny wykazują działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwzapalne oraz przeciwkrwotoczne. Preparaty na bazie owoców, łupin, liści, kory lub korzeni, wykorzystywane są w leczeniu chorób układu pokarmowego oraz niektórych chorób tarczycy. Mają też zastosowanie w łagodzeniu stanów zapalnych gardła oraz jamy ustnej. Regularne spożywanie orzechów wspomaga także leczenie chorób serca i obniża we krwi poziom „złego” cholesterolu. Wyciąg z liści oraz zielonej łupiny ma również zastosowanie w kosmetyce i można go znaleźć w składzie kremów koloryzujących oraz płukanek do włosów. Niestety, orzech włoski posiada też substancje alergizujące, dlatego nie wszyscy mogą korzystać z jego właściwości leczniczych.


Charakterystyka ogólna


Orzech włoski jest dużym drzewem, które może osiągać nawet ok. 20-40 m. wysokości. Grube konary i gałęzie wyrastają z masywnego pnia (średnicy ok. 1,5 - 2 m.) dość nisko i tworzą ponad ziemią gęstą, rozłożystą koronę, dlatego wymagają dla siebie sporej ilości miejsca.

Orzech włoski zakwita wczesną wiosną (IV-V), tworząc kwiaty męskie w postaci długich, zwisających, zielonkawych „kotków” oraz niepozorne kwiaty żeńskie, zebrane po kilka w kątach krótkopędów. W tym samym okresie pojawiają się również duże, zielone, skórzaste liście, złożone z 5-9 mniejszych liści ułożonych pierzasto wzdłuż długiego, sztywnego ogonka. Wartościowe owoce (nibypestkowce) dojrzewają pod koniec września i w październiku. Początkowo pokrywa je zielona, gruba i mięsista łupina, później okrywa ciemnieje i pęka, uwalniając twardy owoc, w którego wnętrzu znajduje się miękkie jądro.


Warunki uprawowe


Ojczyzną orzecha włoskiego są cieplejsze rejony Europy oraz Azji, dlatego roślina nie zawsze dobrze sobie radzi w polskim klimacie. Wprawdzie niskie, zimowe temperatury nie wyrządzają jej zwykle dużej krzywdy, ale wiosenne przymrozki często uszkadzają kwiaty i liście, przez co pogarsza się owocowanie. Z tego względu najlepszym miejscem do uprawy orzecha włoskiego są cieplejsze rejony kraju oraz stanowiska słoneczne, zaciszne i osłonięte od wiatru. Orzech włoski do prawidłowego wzrostu i rozwoju wymaga jednak nie tylko ciepła i słońca, ale również żyznej, próchniczej, głęboko uprawionej, zasobnej w wapń oraz umiarkowanie wilgotnej gleby. Ze względu na swój głęboki system korzeniowy, dobrze znosi przejściową suszę, ale nie toleruje gleb zimnych, ciężkich i podmokłych, na których rośnie słabo, często choruje i źle owocuje. Planując miejsce pod uprawę orzecha, należy jednak wziąć pod uwagę nie tylko jego wymagania oraz rozmiary, ale też dość szczególne uwarunkowania biologiczne. W bezpośrednim sąsiedztwie orzecha oraz pod jego konarami większość roślin ozdobnych sobie nie poradzi. Dzieje się tak dlatego, że rozłożysta, gęsta korona daje dużo cienia, a świeże, opadłe liście zawierają związki (min. juglon, który znajduje się także w korzeniach odmian szczepionych na orzechu czarnym), utrudniające kiełkowanie i wzrost innych roślin.

Owoce orzecha włoskiego

Owoce orzecha włoskiego

Rozmnażanie


Rozmnażanie orzecha włoskiego za pomocą nasion (orzechów) nie jest trudne, gdyż właściwie każdy stosunkowo świeży i zdrowy orzech jest w stanie wykiełkować i dobrze się rozwijać. Niestety, drzewa pozyskane tą drogą bardzo późno wchodzą w okres owocowania (po 10-15 latach) i zwykle nie zachowują cech rośliny matecznej. Jeśli więc liczymy na pojawienie się smacznych owoców w niedługim czasie, znacznie lepiej jest nabyć drzewko szczepione, które wchodzi w okres owocowania już w 4-5 roku po posadzeniu oraz gwarantuje zachowanie cech odmiany szlachetnej.


Kłopoty w uprawie


Mimo swojego majestatycznego i potężnego wyglądu orzech włoski jest rośliną delikatną i wrażliwą na niekorzystne czynniki zewnętrzne. Na złe warunki uprawowe (np. słabe nasłonecznienie, zbyt ciężka gleba, duża wilgotność podłoża, zimne stanowisko) może reagować poważnym osłabieniem, przez co staje się podatny na choroby grzybowe (np. antraknozę) oraz bakteryjne (zgorzel orzecha włoskiego).

Autor: Katarzyna Józefowicz

Koniecznie zobacz