Jesteś tutaj:

Rododendron (azalia, różanecznik) - uprawa, odmiany i rozmnażanie

Choroby i szkodniki rododendronów (azalii, różaneczników) - objawy i zwalczanie
Hortensje ogrodowe - uprawa, pielęgnacja i odmiany
Magnolia - krzew cudownie kwitnący wiosną
Odmiany róż
Oleander (Nerium) - uprawa, zimowanie i rozmnażanie
Pielęgnacja azalii - zobacz jak prawidłowo pielęgnować azalie!
Rododendron (azalia, różanecznik) w uprawie doniczkowej
Sadzenie rododendronów (azalii, różaneczników)
Skuteczne rozmnażanie rododendronów z nasion, sadzonek i odkładów

Rododendron (azalia, różanecznik) - uprawa, odmiany i rozmnażanie

Rododendron – azalia, różanecznik, należy do rodzaju Rhododendron. To ozdobny krzew, który w naturalnym środowisku rośnie we wschodniej i południowo-wschodniej Azji, na Kaukazie oraz w Ameryce Północnej i Środkowej. Gatunek obejmuje krzewy rabatowe, miniaturowe rośliny do ogrodów skalnych oraz rośliny doniczkowe. Wśród rodzaju Rhododendron wyróżnia się dwa rodzaje krzewów: różaneczniki należące do podrodzaju Rhododendron (o liściach zimozielonych) oraz azalie należące do podrodzaju Anthodendron (o szczeciniasto owłosionych liściach opadających na zimę).


Różaneczniki


Gatunki duże

Największe różaneczniki uprawiane są w ogrodach botanicznych i dużych ogrodach leśnych. W małym przydomowym ogrodzie można posadzić jeden okaz różanecznika należącego do dużego gatunku. Typowy przedstawiciel tej grupy po upływie 15 lat od posadzenia osiąga wysokość i szerokość minimum 3 m. Liście takiego drzewa mogą mieć wymiary w granicach 12×5 cm. Wśród gatunków rododendronów wyróżnia się np. R. augustinii, R. davidsonianum, R. rex.

Rhododendron augustinii (różanecznik Augustyna) – gatunek o najbardziej niebieskich kwiatach, w odcieniach od jasno- do ciemnolawendowoniebieskiego, ze wszystkich różaneczników. Roślina rozkwita późną wiosną, okrywając się licznymi grupami kwiatów o długości 4 cm. Liście różanecznika są lancetowate i osiągają długość 11 cm. W odmianie Electra kwiaty rośliny są ciemne.

Rhododendron davidsonianum – różanecznik o kwiatach o długości 3 cm w kolorze od bladoróżowego do liliowofioletowego, które zawiązują się nawet na młodych roślinach późną wiosną. Kwiaty są albo zabarwione jednolicie lub pokryte ciemnoróżowymi plamkami. Jest to zimotrwały gatunek o długich i łukowatych pędach. Aromatyczne liście rododendronu mają wymiary 7,5×2,5 cm.

Rhododendron rex (różanecznik królewski) – kwitnie przez całą wiosnę, wytwarzając kwiaty w kolorze od białego do różowego z karmazynową plamką i kropkowaną gardzielą. Ciemnożółte liście tego dużych rozmiarów krzewu mają długość około 35 cm. Od spodu pokrywa je gruby, wełniasty i beżowy filc. Różanecznik królewski jest zimotrwałym gatunkiem i dobrze się czuje w osłoniętych miejscach.

Rododendron

Rododendron


Gatunki średnie

Różaneczniki o średnich rozmiarach dorastają do wysokości i rozrastają się na szerokość 1−2,4 m. Niektóre z nich osiągają większe rozmiary, ale rosną stosunkowo wolno. Liście tych gatunków mają średnio 7,5×4 cm, kwiaty są o długości około 4−5 cm. Rośliny przeważnie wymagają osłoniętego stanowiska. Do gatunków średnich należą m.in. R. dauricum, R. mucronulatum, R. racemosum.

Rhododendron dauricum (różanecznik dahurski) – różanecznik dahurski charakteryzuje się cienkimi, wyprostowanymi gałęziami o najczęściej wzniesionym pokroju. Małe, jasnoróżowe lub liliowe kwiaty pojawiają się w okresie od marca do kwietnia z wielu pąków. Zimozielone liście mają długość 1−5 cm. Wysokość jaką osiąga różanecznik dahurski to 1,5 m.

Rhododendron mucronulatum – krzew o ciemnoróżowofioletowych do różowych, czasem białych kwiatach, które rozkwitają po jednym z grupy wielu pąków. Roślina pokrywa się kwiatami od wczesnej zimy do połowy wiosny. Na zimę zrzuca eliptyczne lub lancetowate liście o długości 7,5 cm. W odmianie Cornell Pink ma intensywnie różowe kwiaty, Crater’s Edge – roślina o fioletoworóżowych kwiatach, zaś w odmianie Mahogany Red tworzy kwiaty o barwie od fioletowej do różowej.

Rhododendron racemosum (różanecznik groniasty) – różanecznik groniasty ma kwiaty w odcieniach różu i bieli o długości 2,5 cm, które obsypują drzewo przez całą wiosnę. Liście ma małe i łuskowate (o długości 5−10 cm), z zielonymi wierzchami i szarozielonymi spodami. Krzew ma strukturę zwartą lub wzniesioną, często jest wysoki i wąski. W odmianie Rock Rose jest wysoką rośliną o czysto różowych kwiatach.

Rododendron

Rododendron

Gatunki karłowe

Do tej grupy należą niskie okazy o wysokości 1 m, które szeroko się rozrastają, tworząc niskopienne i rozłożyste krzewy. Większość z nich jest roślinami górskimi. Średnia wielkość ich liści to 2,5×1,5 cm, a typowy kwiat osiąga długość 2,5 cm. Gatunkami charakterystycznymi dla grupy o okazach karłowych są np. R. campylogynum i R. pemakoense.

Rhododendron campylogynum – różanecznik o dzwonkowatych różowych, czerwonych, fioletowych lub kremowych kwiatach o długości 1−2,5 cm, które rosną na długich łodyżkach od późnej wiosny do wczesnego lata. Ciemnozielone lub zielone liście są łuskowate i mają szarawobiałe spody. Większość okazów tego gatunku jest zimotrwała.

Rhododendron pemakoense – ma różowe lub jasnofioletoworóżowe kwiaty o długości 4 cm, które wyrastają licznie, pojedynczo lub w parach, przez całą wiosnę. Roślina ma zwartą strukturę i łatwo uprawia się ją na każdym obszarze. Warunkiem jest tylko temperatura powyżej -18°C w okresie zimowym.

Rododendron

Rododendron

Azalie


Cechą charakterystyczną azalii jest przede wszystkim gubienie liści w okresie przedzimowym. Ponadto są roślinami odpornymi na mróz oraz dobrze znoszą zarówno nasłonecznienie, jak i lekki cień. Lubią silne przycinanie po zakończeniu kwitnienia. Rozkwitają od późnej wiosny do połowy lata, wydając wonne kwiaty. Liście niektórych gatunków w okresie jesiennym przybierają różne kolory. Rośliny osiągają wysokość i szerokość w granicach 1−2,5 m. Gatunkami reprezentującymi azalie są m.in. R. luteum, R. reticulatum i R. viscosum.

Rhododendron luteum (azalia pontyjska, różanecznik żółty) – ma jaskrawożółte i silnie pachnące kwiaty (o średnicy 5 cm) z ciemnożółtą plamką, które pojawiają się od późnej wiosny do wczesnego lata. Liście o długości 14 cm w okresie jesiennym ulegają przebarwieniu. Roślina ma formę wzniesioną i rozłożystą, jest odporna na mróz do -23°C.

Rhododendron reticulatum – gatunek cechujący się kwiatami o średnicy 5 cm, które rozkwitają pojedynczo lub w parach od połowy wiosny do wczesnego lata. Kwiaty mają kolor lawendowy lub fioletowy, czasem biały. Liście rośliny są lancetowate (o długości 6 cm), zazwyczaj zebrane w grupach po trzy. W okresie jesiennym mogą stać się fioletowe. Azalia w tym gatunku jest szerokim krzewem o poziomo wyrastających gałęziach.

Rhododendron viscosum – azalia o białych, czasami różowych, lepkich i rurkowatych kwiatach, które osiągają długość 4 cm i mają ostry zapach. Rozkwita w połowie lata. Liście R. viscosum mają długość 7,5 cm. Jest wzniesioną rośliną zimotrwałą, która tworzy odrosty korzeniowe.

Rododendron

Rododendron

Uprawa


Najlepszym podłożem dla różanecznika będzie wilgotna, ale przepuszczalna i niepodmokła, kwaśna (pH 4,5−5,5) gleba zasobna w próchnicę, dlatego najodpowiedniejsze będą gleby leśne, torfowo-piaszczyste lub glinowe. W przypadku, gdy nasze podłoże nie spełnia wymagań, można wymieszać je z kwaśnym torfem, igliwiem lub kwaśną próchnicą. Można też zastosować specjalną mieszankę złożoną z torfu ogrodniczego, liściowej ziemi kompostowej i pokruszonej suchej gliny w proporcji 2:2:1. Różaneczniki sadzimy tak, aby korzenie przykryte były warstwą gleby o grubości około 2−3 cm, ponieważ zbyt głębokie sadzenie może zahamować wzrost rośliny. W czasie suszy, zwłaszcza w pierwszym sezonie posadzenia, rośliny obficie podlewamy. Lepiej glebę od czasu do czasu porządnie nasączyć niż podlewać ją często małymi ilościami wody.

Azalie są dość wytrzymałe na mrozy, zaś różaneczniki są wrażliwe na niskie temperatury. Szczególnie młode rośliny źle znoszą ciężkie zimy. Kiedy temperatury stają się ujemne, krzewy należy przykryć kloszami ogrodniczymi, matami lub innym materiałem umieszczonym na podpórce, aby nie stykał się z rośliną. Nowe okazy wymagają dodatkowego osłonięcia na zimę. Wykorzystać w tym celu można zimozielone gałęzie drzew szpilkowych, które wbija się w ziemię i związuje na szczycie. Taką konstrukcję przykrywamy gałęziami albo wypełniamy liśćmi paproci czy gałązkami drzew szpilkowych. Im większe są liście rododendronu, tym więcej potrzebuje on cienia i ochrony przed wiatrem. Problem ten można rozwiązać wybierając na sąsiedztwo krzewu rzadko rosnące drzewa o rozłożystych koronach lub żywopłot. Niestety dużą uwagę trzeba zwrócić na to, aby w pobliżu różaneczników nie znajdowały się inne rośliny, które mogą podbierać im wilgoć i składniki odżywcze. Rosnąć za to mogą w sąsiedztwie roślin o podobnych wymaganiach, które nie będą z nimi konkurować. Aby zachować wilgoć w podłożu i regulować temperaturę gleby, a dodatkowo zahamować wzrost chwastów okazy można podsypać delikatną warstwą ochronną lub warstwą kory czy drewnianych wiórów. Większość rododendronów wymaga zasilania nawozami mineralnymi lub nawozami organicznymi, ale niektóre odmiany karłowate nie tolerują nawożenia, które może doprowadzić nawet do zniszczenia rośliny.

Rododendron

Rododendron

Rozmnażanie


Rododendron rozmnaża się z nasion. Dobrej jakości nasionka możemy zakupić u hodowców rośliny. Pamiętać jednak należy, że rośliny uzyskane z nasion różnią się od osobników rodzicielskich. Nasiona, wysiewa się wiosną, kiedy ich komory nasienne są brązowe i zaczynają pękać, w ogrzewanym i sztucznie oświetlanym pomieszczeniu. Zbiór nasion przeprowadza się jesienią, a wysiewa w lutym w szklarni lub na przełomie kwietnia i maja do inspektu. Ziemia powinna być wrzosowa lub liściowa, zmieszana z piaskiem. Wyrośnięte siewki przesadza się do pojemników z torfem lub kwaśną mieszaniną podłoża bogatego w próchnicę i zbutwiałych liści. Takie rośliny zakwitają dopiero w 5. roku uprawy. Zimozielone różaneczniki rozmnaża się także z sadzonek – półzdrewniałych pędów wierzchołkowych o średnicy 0,5 cm i długości około 10 cm. Sadzonki wymagają zabezpieczenia preparatem grzybobójczym i wspomagającym ukorzenianie. Najlepiej się przyjmą w ogrzewanym (do 21°C) podłożu. Po upływie około 3 miesięcy sadzonki przenosimy do doniczek. Wiosną następnego roku sadzonki należy uszczknąć nad 2. lub 3. oczkiem. Łatwo też można uzyskać młode rośliny poprzez wykonanie odkładów z przysypywanych gałązek. Ukorzenianie takich gałązek trwa nawet 2 lata.

Rododendron

Rododendron

Szkodniki i choroby


Rododendrony narażone są na zaatakowanie przez opuchlaka, którego larwy zjadają roślinę na poziomie gleby i poniżej niej. Szkodnik ten wraz z mszycami i ślimakami niszczy też młode liście. W okresie jesiennym i zimowym siewkom oraz roślinom które się przyjęły zagraża szara pleśń. Przesuszenie rośliny jest przyczyną niepasożytniczej choroby, która powoduje żółknięcie i zasychanie liści. Okazy znajdujące się w zbyt wilgotnych i ciepłych warunkach zwykle gniją.


Zdjęcia rododendronów

 

Rododendron - krzew kwitnący

Rododendron - krzew kwitnący

Rododendron - kwiat

Rododendron - kwiat

Rododendron - liście

Rododendron - liście

Rododendron (azalia)

Rododendron

Rododendron w ogrodzie

Rododendron w ogrodzie

Edyta Fijołek


Koniecznie zobacz