Jesteś tutaj:

Uprawa szparagów - najważniejsze informacje

Uprawa chrzanu - wymagania, zbiór i przechowywanie
Uprawa cukinii - wymagania, odmiany i zastosowanie
Uprawa i pielęgnacja winorośli w Polsce
Uprawa papryki - wymagania, rozsada i odmiany
Uprawa pomidorów
Uprawa szpinaku
Uprawa warzyw
Uprawa, wymagania i pielęgnacja rabarbaru

Uprawa szparagów - najważniejsze informacje

Szparag lekarski (Asparagus officinalis) to roślina ozdobna, lecznicza i popularne warzywo cenione za swoje walory smakowe. Uprawa szparagów w Polsce z roku na rok staje się coraz bardziej popularna, jednak większość krajowej produkcji trafia na rynki europejskie – głównie do Niemiec. Najpopularniejsze są białe szparagi, nieco mniej zielone. Białe zbierane są zanim ich wypustki przebiją powierzchnię ziemi, zielonym pozwala się wyrosnąć ponad powierzchnię.


Wymagania


Szparagi najlepiej rosną na glebach żyznych, o pH 6,0-7,5, przepuszczalnych i umiarkowanie wilgotnych. Na ciężkich i zbyt wilgotnych glebach szybko pojawiają się choroby powodujące gnicie karp. Stanowisko powinno być słoneczne i osłonięte przed wiatrem. Silne wiatry mogą powodować wyłamywanie się pędów.


Nawożenie


Przed rozpoczęciem sadzenia karp (na jesieni w roku poprzedzającym uprawę) należy głęboko przekopać glebę i zasilić ją nawozami organicznymi – najlepiej obornikiem, nawozami zielonymi lub ziemią kompostową. Spulchnienie gleby jest niezmiernie ważne, gdyż wpływa korzystnie na wzrost systemu korzeniowego szparagów, co bezpośrednio prowadzi do zwiększenia plonów. W trakcie uprawy co 3 lata ponawiamy nawożenie organiczne stosując je w międzyrzędziach. Należy stale monitorować pH gleby, a w przypadku spadku do poziomu niższego niż 6 nawozimy glebę węglanem wapnia. Dobór nawozów mineralnych uzależniony jest od warunków glebowych oraz powinien być poprzedzony analizą chemiczną gleby.


Uprawa szparagów

Uprawa szparagów

Odmiany szparagów


Dobór odpowiedniej odmiany szparagów decyduje o późniejszym sposobie ich uprawy. Warto o tym pamiętać, gdyż ich uprawa trwa wiele lat. Wyróżniamy dwie grupy odmian szparagów – całkowicie męskie oraz dwupienne (posiadające osobniki męskie i żeńskie). Odmiany męskie charakteryzują się wyższym plonem, są jednak znacznie bardziej wymagające co do gleby i pielęgnacji (szczególnie nawożenia i podlewania) oraz droższe. Ponadto rzadko wytwarzają nasiona, dzięki czemu uprawa nie jest dodatkowo zachwaszczana przez jednoroczne siewki szparagów. W tej grupie dominują odmiany holenderskie – t.j. 'Franklin', 'Backlim', Avalim', 'Herkolim' i 'Gijnlim'. Są one bardzo plenne, jednak wymagają bardzo dobrych stanowisk. Bardzo dobrej jakości wypustki tworzy odmiana 'Grolim', jednak wymaga bardzo dużo pracy. Odmiany dwupienne pochodzą przede wszystkim od niemieckich producentów. Warto wyróżnić 'Eposs', 'Huchel`s Alpha' oraz 'Schwetzinger Meisterschuss'. Są one znacznie mniej plenne niż odmiany holenderskie, jednak mają mniejsze wymagania glebowe, luźny pokrój, większą tolerancję na szarą pleśń i nie wymagają częstych zbiegów pielęgnacyjnych. Francuskie odmiany szparagów praktycznie nie są uprawiane w Polsce.

Szparagi

Szparagi

Siew i sadzenie


Szparagi można uprawiać z nasion lub sadząc karpy – ich uprawa trwa rok. Ogrodnicy zwykle kupują roczne karpy gotowe do sadzenia. Samodzielna uprawa sadzeniaków wymaga odpowiedniej wiedzy i doświadczenia.

Nasiona wysiewa się na rozsadniku na początku kwietnia. Po wschodach siewki należy przerwać, pozostawiając rośliny w odległości 10 cm od siebie, aby miały miejsce do wzrostu. Na jesieni obcina się górne części pędów, a rozsadnik przykrywa się liśćmi lub słomą. Na wiosnę następnego roku karpy szparagów są gotowe do wysadzenia na miejsce stałe. Wykopuje się je z rozsadnika na przełomie marca i kwietnia. Karpy do dalszej uprawy powinny mieć minimum 15 długich korzeni i kilka dużych pąków.

Karpy szparagów kupowane od producentów zwykle są zaprawiane środkami grzybobójczymi (fungicydami) zapobiegającymi chorobom grzybowym, a szczególnie fuzariozie. Sadzi się je w kwietniu. Późniejsze sadzenie skutkuje znacznie mniejszym przyjmowaniem się karp z powodu niedoboru wody i zbyt wysokiej temperatury.

Uprawa szparagów

Uprawa szparagów

Szparagi bielone i zielone


Wyróżnia się dwie metody uprawy szparagów – na szparagi zielone oraz na szparagi bielone. Pierwsza z nich jest znacznie mniej wymagająca, natomiast uprawa szparagów bielonych wymaga znacznie więcej zabiegów agrotechnicznych. Konieczne jest usypanie wałów ziemi nad rzędami roślin najpóźniej w momencie pojawienia się pierwszych wypustek. Bez względu na typ uprawy jesienią poprzedzającą sadzenie karp glebę nawozi się obornikiem i głęboko przekopuje. Należy także przygotować bruzdy do sadzenia karp. W tym celu wykopuje się rowy o szerokości 40 cm i głębokości 25 cm. Pomiędzy rowami zachowujemy odległość 150 cm. Ziemię usypujemy po dwóch stronach rowu, a na jego dnie usypujemy kopce ziemi w odstępach 35 cm. Karpy układamy na kopczykach tak aby znalazły się one 10-15 cm pod powierzchnią gruntu. Na końcu kopczyki z karpami przysypujemy glebą, wyrównujemy i podlewamy.


Pielęgnacja


Po posadzeniu karp w pierwszym i drugim roku wykonujemy jedynie zabiegi usuwania chwastów oraz nawożenie. Jesienią usuwamy zaschnięte pędy szparagów. Warto pamiętać, że w pierwszych dwóch latach po posadzeniu, małe i słabo jeszcze ukorzenione karpy są bardzo wrażliwe na niedobór wody, dlatego też wymagają regularnego podlewania.

Szparagi

Szparagi

Zbiór szparagów


Pierwsze zbiory szparagów przeprowadzamy dopiero w 3 roku uprawy i kontynuujemy je przez kolejne 10 lat. W pierwszych i ostatnich latach plonowanie szparagów jest mniejsze. Decyzję o rozpoczęciu pierwszego zbioru dokonujemy pod koniec wegetacji drugiego roku uprawy. Rośliny będą gotowe do zbioru w następnym roku jeśli osiągną co najmniej 150 cm wysokości i wytworzą po kilka grubych pędów. Jeśli będą mniejsze to pierwszy zbiór warto opóźnić o jeden rok.

Zbiory szparagów przeprowadza się najczęściej pod koniec kwietnia lub w pierwszych dniach maja, gdy pędy osiągną długość 15-20 cm. Pędy szparagów (wypustki) wycina się za pomocą ostrego noża. Czynność ta jest bardzo pracochłonna, gdyż wymaga ciągłego schylania i powinna być przeprowadzana codziennie, a w przypadku szparagów bielonych nawet dwa razy dziennie (aby nie dopuścić do ich wyrastania ponad powierzchnię ziemi).

Zbiór powinien skończyć się najpóźniej 24 czerwca, aby rośliny miały zapewniony dostatecznie długi okres wegetacji i w kolejnym roku wydały obfite plony. Jak najszybciej po zbiorze szparagi powinny znaleźć się w miejscu chłodnym i zacienionym. Im wcześniej nastąpi ich schłodzenie tym dłużej będzie można je przechowywać.  

Autor: Paweł Romanowicz


Koniecznie zobacz