Jesteś tutaj:

Uprawa i pielęgnacja winorośli w Polsce

Choroby i szkodniki winogron - objawy i zwalczanie
Cięcie winogron - rodzaje, cel i termin przycinania
Jak rozmnażać winogrona? Zobacz najskuteczniejsze sposoby!
Jak uprawiać agrest?
Najlepsze odmiany winogron do uprawy w Polsce
Sadzenie winogron - jak, kiedy i gdzie?

Uprawa i pielęgnacja winorośli w Polsce

Winorośl rodząca wspaniałe, soczyste owoce, zebrane w duże, zwisające kiście, to niezwykle częsty i bardzo malowniczy element krajobrazu ciepłych, francuskich prowincji. Oczywiście nie tylko Francja posiada odpowiednie warunki do uprawy tych cennych, owocowych krzewów, ale zamiłowanie do wytwarzanego z nich wina oraz doskonały klimat, uplasowały ten kraj w ścisłej czołówce plantatorów winorośli (obok Włoch, Grecji i Hiszpanii).


Wartości odżywcze


Te wspaniałe, aromatyczne owoce, są nie tylko smaczne, ale również bardzo wartościowe i zdrowe. W ich skórce oraz miąższu można znaleźć mnóstwo potasu, witamin (przede wszystkim wit. C oraz witaminy z grupy B), polifenoli ( min. flawonoidy) cukrów, kwasów organicznych oraz wiele innych substancji odżywczych. Duża zawartość przeciwutleniających polifenoli (szczególnie w ciemnych owocach), znakomicie wpływa na poprawę krążenia, spowalnia procesy starzenia się organizmu oraz poprawia wygląd skóry, włosów i paznokci.


Warunki powodzenia uprawy


Niestety, ten ciepłolubny krzew nie za dobrze czuje się w naszym klimacie, gdyż chłodne, niezbyt słoneczne i stosunkowo krótkie lata oraz mroźne, ostre zimy, absolutnie mu nie służą. Owoce nie osiągają odpowiedniej wielkości, wybarwienia oraz słodyczy, a krzewy często wymarzają lub chorują. Dlatego też od wielu lat prowadzone są prace hodowlane, mające na celu stworzyć krzyżówkowe odmiany winorośli o wczesnym okresie dojrzewania, mniejszych wymaganiach cieplnych, wyższej odporności na choroby oraz większej mrozoodporności. Na szczęście takich odmian dostępnych jest już na rynku całkiem sporo, dlatego można wśród nich znaleźć coś odpowiedniego dla siebie. Trzeba jednak mieć na uwadze, że są to odmiany uzyskane za pomocą krzyżówek i szczepień, dlatego we własnym zakresie niełatwo je rozmnożyć. Nie wyklucza to jednak posiadania własnych krzewów winogronowych, dających smaczne, deserowe owoce, o ile nabędziemy odpowiednią odmianę i właściwie się nią zaopiekujemy.

Winogrona

Winogrona

Wymagania uprawowe


Winorośl jest krzewem dość wymagającym i niełatwym w uprawie. Jeśli zależy nam na smacznych, dużych i wartościowych owocach, a nie tylko na ogrodowym parawanie, będziemy musieli zdobyć dobrą, szlachetną odmianę i włożyć sporo pracy (szczególnie wczesną wiosną i latem) w jej utrzymanie i prowadzenie. Zanim jednak posadzimy krzew, należy się do tego nieco przygotować. Przede wszystkim trzeba pamiętać, że winorośl bez względu na odmianę, to krzew ciepłolubny. Dlatego należy dla niego przeznaczyć miejsce ciepłe, słoneczne i osłonięte od mroźnych, zimowych wiatrów. Rośliny lubią gleby o odczynie zasadowym, przepuszczalne, ciepłe oraz zasobne w składniki pokarmowe. Nie lubią natomiast gleb ciężkich i podmokłych, na których często zapadają na choroby grzybowe i słabo owocują. Z powodu nadmiaru wilgoci, mogą również zrzucać pąki kwiatowe lub wydawać owoce złej jakości. Jeśli nie planujemy częstego nawożenia krzewów mineralnymi mieszankami nawozowymi (szczególnej ostrożności wymaga podawanie azotu), warto jest na kilka miesięcy przed sadzeniem, wzbogacić podłoże kompostem lub obornikiem. Nie zaszkodzi również podsypywanie roślin popiołem, uzyskanym ze spalania drewna. To doskonały nawóz naturalny, poprawiający strukturę gleby i zmniejszający jej kwasowość.



Choroby i szkodniki


Niestety, winorośle są bardzo podatne na choroby, szczególnie pochodzenia grzybowego. Najczęściej zagrażają im mączniaki oraz szara pleśń (ale może się też przytrafić czarna zgnilizna winorośli, antraknoza, czarna plamistość), dlatego często niezbędne okazują się systematyczne opryski odpowiednimi preparatami ochrony roślin. Winorośl lubią też szkodniki, z których najczęściej można spotkać: przędziorki, zwójki, mszyce, obrzęki winoroślowe lub pilśniowce winoroślowe. W przypadku zauważenia szkodników, również należy sięgnąć po odpowiedni preparat ochrony chemicznej. Jeśli choroba bądź szkodnik pojawi się w trakcie owocowania, warto zacząć ochronę od zastosowania jednego z środków ekologicznych, uzyskanych na bazie wyciągów roślinnych bądź owocowych.

Winogrona

Winogrona

Zasady doboru odmian


Aby cieszyć się upragnionymi owocami, należy najpierw zdobyć właściwą odmianę, co jednak wcale nie jest takie proste. Wprawdzie wybór w szkółkach i centrach ogrodniczych jest niemały, ale plony uzyskane z zakupionego krzewu, niekoniecznie muszą spełniać nasze oczekiwania. Dlatego najpierw zastanówmy się, jak będziemy wykorzystywać przyszłe owoce. Nieco inne odmiany należy bowiem posadzić, aby doczekać się pysznych, dużych owoców deserowych, nadających się do bezpośredniego spożycia („Arkadia” o jasnożółtych owocach, „Einset Seedless” o różowych owocach, „Nero” o granatowych owocach,” Agat Doński” o granatowych owocach, „Wostorg” o żółtych owocach), inne będą dobrym surowcem na wina i soki (o owocach jasnych: „Aurora”, „Bianca”, „Muskat Odeski”, „Prairie Star” oraz ciemnych” Cascade”, „Frontenac”, „Regent”), a jeszcze inne poleca się na osłony altan lub pergoli (ciemnoowocowe: „Alwood”, „Fredonia”, „Concord” oraz jasnoowocowa „Ontario”). Oczywiście wybór roślin jest znacznie większy, gdyż niemal każdego roku hodowcy wprowadzają na rynek nowe odmiany, dlatego przed zakupem zawsze warto rozejrzeć się nieco w aktualnych propozycjach rynkowych.

W sadzonki winorośli najlepiej zaopatrzyć się u renomowanego sprzedawcy lub w dobrej szkółce. Rośliny sprzedawane są w pojemnikach lub z gołym korzeniem. Z pewnością lepiej przyjmą się te pierwsze, dlatego właśnie takich sadzonek warto poszukać.

Najlepszy termin sadzenia, to wczesna wiosna bądź późna jesień.

Owoce winorośli

Owoce winorośli

Zabiegi pielęgnacyjne


Zabiegi pielęgnacyjne związane z uprawą winorośli to przede wszystkim cięcie, ściółkowanie podłoża, odchwaszczanie, podlewanie (jedynie podczas przedłużających się okresów suszy), podwiązywanie pędów, nawożenie oraz zabezpieczanie krzewów na okres zimy. Właściwe przycinanie winorośli, to temat bardzo obszerny i aby zabieg wykonać naprawdę dobrze, należy sięgnąć do fachowej literatury, szczegółowo opisującej sposoby cięcia oraz prowadzenia winorośli. Równie niemałe znaczenie dla kondycji krzewów ma ich ochrona przed niskimi temperaturami. Nawet odmiany odporne na mróz, mogą zostać uszkodzone przez duże spadki temperatur w okresie zimowym, dlatego późną jesienią warto jest winorośl kopczykować (podobnie jak róże), a młode rośliny dodatkowo osłaniać grubą agrowłókniną (szczególnie w pierwszych latach po posadzeniu).

Autor: Katarzyna Józefowicz

Koniecznie zobacz