Jesteś tutaj:

Turzyce - zróżnicowanie odmianowe i uprawa

Kostrzewa sina (niebieska trawa) - odmiany, uprawa i zastosowanie
Trawa cytrynowa (Palczatka) - roślina przyprawowa i lecznicza
Trawa pampasowa (kortaderia pampasowa, okolcz srebrzysty)
Trawy ozdobne do ogrodu
Trawy ozdobne z dekoracyjnymi kwiatostanami

Turzyce - zróżnicowanie odmianowe i uprawa

Wśród roślin trawiastych uprawianych w ogrodzie nie powinno zabraknąć turzyc. Bogactwo gatunkowe tych roślin sprawia, że wybór jest olbrzymi, a z każdym rokiem przybywa nam gatunków i odmian, które oferują szkółkarze. Moda na trawy sprawiła, że w ogrodach możemy uprawiać bardzo oryginalne rośliny, które zmienią oblicze nie tylko rabaty, ale także całego ogrodu.

Turzyce (Carex) to rośliny trawiaste, obejmujące blisko dwa tysiące gatunków z których wiele charakteryzuje się dużą dekoracyjnością. Zaliczane są do rodziny ciborowatych (Cyperaceae). Coraz więcej turzyc oraz ich odmian staje się cenionymi roślinami ozdobnymi, poszukiwanymi przy aranżacji ogrodów, nie tylko naturalistycznych. Trawy można wykorzystać także w innej stylistyce, również nowoczesnej. Wiele gatunków tych roślin w stanie naturalnym występuje także w naszym rodzimym krajobrazie m.in. turzyca leśna (Carex sylvatica), turzyca czarna (Carex nigra), turzyca bagienna (Carex limosa), turzyca biała (Carex alba), turzyca mocna (Carex firma).

 

 

Wybrane gatunki rodzaju
 

Łacińska nazwa gatunku

Polska nazwa

Uwagi

Carex nigra

Turzyca czarna (pospolita)

Gatunek zimozielony, wysokość około 30- 50 cm, mrozoodporna. Kwitnie od kwietnia, kwiatostany ciemne, dość dekoracyjne.

Carex morrowii

Turzyca japońska (Turzyca Morrowa)

Gatunek zimozielony, wysokość około 30 cm, mrozoodporna, ale warto okryć, na wietrznym stanowisku.

Carex sylvatica

Turzyca leśna

Zimozielona, gatunek rodzimy, sięgający nawet 70 cm wysokości. Pokrój kępiasty, kwitnie wiosną, wymaga stanowisk wilgotnych oraz półcienistych. Sprawdzi się w ogrodach inspirowanych naturą.

Carex pendula

Turzyca zwisła

Gatunek zimozielony, wysokość dochodzi nawet do 1,5 m., mrozoodporna. Kwitnie od maja, kwiaty zebrane w cylindryczne, zielonkawe kwiatostany.

Carex oshimensis

Turzyca oszimeńska

Gatunek zimozielony, wysokość około 20 cm, mrozoodporna.

Carex ornithopoda

Turzyca ptasie łapki

Gatunek rodzimy, rzadko występujący, zimozielony, wysokość około 20 cm, mrozoodporny.

Carex flava

Turzyca żółta

Gatunek rodzimy, występujący na bardziej podmokłym terenie. W pełni mrozoodporna.

Carex buchananii

Turzyca Buchanana

Gatunek zimozielony o dekoracyjnych brązowawych liściach z odcieniem miedzi i czerwieni. Osiąga do około 60 cm wysokości. Górna partia liści lekko skręcona i zwieszająca się. Roślina bardzo malownicza w okresie wegetacji, preferująca wilgotne podłoże, natomiast zimą bardziej suche. Na okres zimy wymaga okrycia. Pochodzi z Nowej Zelandii. Bardzo popularny gatunek doskonały jako akcent kolorystyczny na rabacie. Świetnie prezentuje się w licznej grupie na rabacie z trawami.

Carex comans

Turzyca włosista

Gatunek zimozielony o kaskadowym pokroju, wysokość 30 - 60 cm, mrozoodporna, ale warto okryć.

Carex conica

-

Gatunek o opadających liściach, a więc pokroju kaskadowym, może osiągać do około 20- 40 cm wysokości. Roślina mrozoodporna.

Carex umbrosa

Turzyca cienista

Gatunek o zimozielonych liściach, średniej wielkości w stanie naturalnym występuje także w Polsce. Preferuje stanowiska półcieniste, dlatego też warto sadzić ją w bardziej zacienionych zakątkach ogrodu. Roślina w pełni mrozoodporna.

Carex grayi

Turzyca Graya

Zimozielona turzyca, osiągająca do około 60- 90 cm wysokości, preferująca bardziej wilgotne podłoże. Po kwitnieniu ukazują się bardzo oryginalne nasienniki o gwiazdkowatym kształcie.

Carex flagellifera

Turzyca

Gatunek o zimozielonych liściach, kaskadowym, przewieszającym się pokroju. Może sięgać nawet do około 60 - 70 cm wysokości podczas kwitnienia. Bardzo dekoracyjna. Na okres zimy warto ją okryć.

Carex elata

Turzyca trwała (sztywna)

Turzyca także o zimozielonych liściach. Wysokość gatunku przekracza jeden metr, poza tym jest to gatunek rodzimy, trwały w pełni mrozoodporny, preferujący mokre podłoże.

Carex muskingumensis

Turzyca palmowa

W pełni mrozoodporny gatunek turzycy o kępiastym pokroju. Kwiaty ukazują się w okresie letnim, zebrane są w brązowawe kłosowate kwiatostany. Jej wysokość sięga do około 60 cm, wymaga stanowisk bardziej wilgotnych, dlatego sprawdza się jako roślina w pobliżu oczek wodnych.

Carex siderosticha

Turzyca

Gatunek niski o szerokich liściach. Kwiaty zebrane w kłosowate brązowawe kwiatostany, ukazujące się wczesnym latem.

 

Zmienność gatunkowa i odmianowa


W sprzedaży można nabyć bardzo zmienne turzyce. Różnią się one nie tylko wymaganiami, ale także wyglądem. Mamy możliwość nabycia roślin o sezonowych liściach a także o zimozielonych. Dostępne gatunki różnią się także wysokością, która zazwyczaj wynosi od 20 - 30 do około 50 - 70 cm. Do tego dochodzi także zmienność pokroju danej rośliny, grubość liści, barwa. Z pewnością najbardziej pożądane są trawy o barwnych liściach, a także paskowanych. Zależnie od potrzeb każdy znajdzie coś dla siebie. Należy pamiętać, że najpierw określamy warunki panujące w ogrodzie na konkretnym stanowisku, a dopiero potem dobieramy odpowiedni gatunek trawy.

Turzyca


Najpiękniejsze turzyce, polecane do uprawy w ogrodzie


Carex nigra ‘On - line’ - odmiana turzycy pospolitej, mniej pospolita od gatunku w pełni mrozoodporna, a tym samym atrakcyjna, zwłaszcza, że znosi stojącą wodę i może być wykorzystana jako nasadzenie brzegu oczka wodnego. Ponieważ lubi ona dużo wilgoci, takie stanowisko jest dla niej wymarzonym. Jest niższa od gatunku (do około 30 cm wysokości), ale za to jej zimozielone liście posiadają niewielkie żółte obrzeże. Poza tym warto wspomnieć o tym, że w okresie wiosennym ukazują się ciemne, kłosowate kwiaty, które dość ciekawie prezentują się na tle liści.

Carex morrowii ‘Variegata’ - bardzo popularna, a przy tym dekoracyjna zimozielona turzyca, doskonała na półcieniste, wilgotne i żyzne zakątki w ogrodzie. Osiąga do około 30 cm wysokości, świetnie prezentuje się na rabatach i jest mrozoodporna. Na otwartych przestrzeniach może przemarzać. Odmiana jest przykładem turzycy o paskowanych liściach. Na jej ulistnieniu możemy zaobserwować wyraźne biało - kremowe obrzeże. W okresie wiosennym ukazują się kwiatostany. Równie dekoracyjną odmianą gatunku jest odmiana ‘Ice Dance’.

Carex pendula ‘Moonraker’ - odmiana trwałej turzycy zwisłej, charakteryzującej się opadającymi liśćmi. Odmiana od gatunku różni się kremowo - białymi przebarwieniami, intensywnymi zwłaszcza wiosną. Kolorystyka jest największą zaletą odmiany, poza tym liście są zimozielone, a jej wysokość może przekraczać nawet metr. Preferuje stanowiska półcieniste, żyzne i wilgotne.

Carex oshimensis ‘Evergold’ - odmiana niska, której wysokość sięga do około 20 cm. Charakteryzuje się zimozielonym ulistnieniem z kremowym paskiem, biegnącym wzdłuż liścia. Odmiana może przemarzać, dobrze rośnie na stanowisku słonecznym do półcienistego w dość wilgotnym podłożu.

Carex elata ‘Aurea’- odmiana rodzimego gatunku, charakteryzująca się żółtawym zabarwieniem. Dość dekoracyjna, doskonała na bardziej mokre stanowiska np. w okolicy zbiornika wodnego.


Carex ornithopoda ‘Variegata’ - bardzo popularna, zimozielona, a zarazem niewielka turzyca (około 20 cm wysokości) o biało - zielonych liściach (środek liści przebarwiony na biało). Odmiana mało wymagająca, tolerancyjna, mrozoodporna, sprawdzi się na rabatach, a także na skalniaku.

Carex comans ‘Bronze Form’ - bardzo oryginalna odmiana turzycy włosistej o brązowawych liściach. Jej kaskadowy pokrój, pokładające się liście, przepięknie prezentują się na rabatach, zwłaszcza z trawami, stanowiąc kolorystyczny akcent. Preferuje wilgotniejsze podłoże, przepuszczalne, a w okresie zimy bardziej suche. Na okres zimy warto ją okryć, gdyż może przemarzać. Inne odmiany gatunku warte uwagi to także ‘Bronco’ oraz ‘Frosted Curls’.

Carex comans ‘Variegata’ - odmiana turzycy o niewielkiej wysokości, charakterystyczna ze względu na liście z białym obrzeżem. Wymaga stanowisk półcienistych, podłoża wilgotnego. Sprawdzi się jako uzupełnienie rabat, nasadzeń na skalniaku, a także jako roślina do uprawy w pojemnikach.

Carex flagellifera ‘Bronzita’ – bardzo dekoracyjna odmiana o brązowawych liściach, dość niska o kaskadowym pokroju. Świetnie prezentuje się w grupie, jako barwny akcent, obok którego nie można przejść obojętnie. Ponieważ nie jest w pełni mrozoodporna warto zapewnić jej osłonięte i zaciszne stanowisko oraz okrywać na zimę.

Carex muskingumensis ‘Ice Fountains’ - odmiana turzycy palmowej, która poza kępiastym pokrojem, zachwyca biało- zielonymi liśćmi. Ciekawy akcent w ogrodzie, zwłaszcza w okolicach oczka wodnego.

Carex siderosticha ‘Variegata’ – niska odmiana turzycy o szerokich liściach z białym obrzeżem. Bardzo dekoracyjna, preferująca wilgotniejsze stanowisko, ale radząca sobie na wystawie słonecznej oraz półcienistej.


Kilka uwag o uprawie i pielęgnacji


Zmienność turzyc powoduje, że przed zakupem danego gatunku turzycy warto zapoznać się z jej wymaganiami. Ogólnie wymagają one stanowisk słonecznych do półcienistych, a nawet zacienionych (gatunki zimozielone np. turzyca japońska). Podłoże od piaszczystych, mało zasobnych do próchnicznych oraz bogatych w składniki pokarmowe. Turzyce wymagają podłoża przepuszczalnego i dość wilgotnego. Przy przedłużającej się suszy, niedoborach wody, należy je systematycznie podlewać. Nawożenie w razie potrzeby, przy zbytnim nawożeniu dochodzi do pokładania się traw. Bezpiecznym nawozem z pewnością będzie dobrze przerobiony kompost. Przy jego braku w okresie wiosennym można zastosować nawóz wieloskładnikowy. Trawy ozdobne możemy sadzić przez większość roku, ale warto sadzać je w okresie wiosennym. Z pewnością dobrze ukorzeniona roślina lepiej zniesie okres zimy. W okresie wiosennym duże okazy oraz takie, które kwalifikują się do podziału dzielimy i wysadzamy na wcześniej przygotowane, a więc odchwaszczone i spulchnione stanowisko. Aby ograniczyć parowanie wody oraz wybijanie chwastów turzyce można ściółkować. W razie potrzeby bardziej wrażliwe gatunki i odmiany można okryć. Ponieważ turzyce nie osiągają sporych rozmiarów okrywanie nie powinno być kłopotliwe. Rośliny okrywamy, kiedy chłody zawitają na dłużej. Zbyt wczesne okrycie roślin bardziej roślinie zaszkodzi niż pomoże, tak więc warto o tym pamiętać.

Wiosną należy przeprowadzić cięcie roślin. Trawy tniemy na wysokości około 5 - 15 cm. W przypadku traw zimozielonych, cięcie jest bardzo ograniczone i tyczy się tylko delikatnego cięcia zaschniętych liści turzycy. Przeprowadzamy także tzw. wyczesywanie kępiastych roślin. Jeżeli zimozielone gatunki bardzo ucierpiały zimą, może zaistnieć konieczność potraktowania ich jak roślin o sezonowym ulistnieniu.

Carex podobnie jak pozostałe rośliny trawiaste nie są podatne na choroby ani szkodniki i uznawane są za jedne z najbardziej odpornych roślin. Oczywiście przy błędach uprawowych i osłabieniu roślin, stają się bardziej podatne na choroby m.in. mączniaka oraz rdze. Poza tym na trawach może pojawić się mszyca.

Turzyca


Zastosowanie


Ze względu na zmienność, turzyce sprawdzą się na rabatach, przede wszystkim w grupach oraz w uprawie pojemnikowej.



Uwagi końcowe


Carex to bardzo zmienne rośliny trawiaste, które w ostatnim czasie bardzo zyskały w oczach pasjonatów roślin . W sprzedaży nie brakuje pięknych odmian tych roślin, a wśród nich tzw. traw nowozelandzkich. Warto po nie sięgać, choć uprawa wybranych gatunków może być kłopotliwa. Pamiętajmy także o gatunkach rodzimych, które doskonale sobie radzą i w przeciwieństwie do wielu gatunków traw nowozelandzkich są w pełni mrozoodporne i przy niewielkiej pielęgnacji będą cieszyć nas swoim widokiem.

Grzegorz Bogucki

Koniecznie zobacz