Jesteś tutaj:

Trawa cytrynowa (Palczatka) - roślina przyprawowa i lecznicza

Dziurawiec - odmiany ozdobne
Krwawnik pospolity
Lubczyk ogrodowy - uprawa, właściwości lecznicze i przyprawa
Melisa lekarska - uprawa, działanie i właściwości
Trawa pampasowa (kortaderia pampasowa, okolcz srebrzysty)
Trawy ozdobne do ogrodu

Trawa cytrynowa (Palczatka) - roślina przyprawowa i lecznicza

Trawa cytrynowa (Cymbopogon citratus), inaczej palczatka cytrynowa lub palczatka cytronelowa, to roślina z rodzaju Cymbopogon i rodziny traw (Poaceae). Jest bardzo cenną przyprawą oraz rośliną leczniczą, której naturalnym środowiskiem występowania są rejony tropikalne. Jej właściwości doceniono przede wszystkim w kuchni śródziemnomorskiej i azjatyckiej. Powszechnie stosowana jest w Azji, Indiach i Tajlandii. Trawa cytrynowa nie jest rośliną, którą uprawia się ze względu na jej walory dekoracyjne, bo takich raczej nie posiada. W polskim klimacie nie może całorocznie przebywać w gruncie. Lepszym sposobem jest więc uprawa doniczkowa rośliny. Obecnie jest uprawiana przemysłowo ze względu na szerokie zastosowanie otrzymywanego z niej olejku eterycznego.


Charakterystyka


Palczatka cytrynowa jest częściowo zimotrwałą byliną, w ciepłym klimacie przybiera formę zimozieloną. Dorosły okaz trawy cytrynowej osiąga wysokość 1,5 m oraz rozrasta się na szerokość około 1 m. Szybko rośnie, tworząc obfitą kępę. Główną częścią rośliny są sztywne, równowąskie i chropowate w dotyku liście. Dorastają do 90 cm wysokości i wyglądem przypominają trzcinę. Po roztarciu w palcach wydzielają cytrynowy zapach. Jednak najbardziej aromatyczną częścią palczatki cytrynowej jest jej bulwa. Świeże liście i bulwy trawy cytrynowej można z powodzeniem kupić w Polsce, ale przeważnie używa się jej w formie suszonej i sproszkowanej.

Trawa cytrynowa (Palczatka)

Trawa cytrynowa (Palczatka)


Uprawa


Trawa cytrynowa rosnąc na terenach, na których temperatura w nocy nie spada poniżej 8°C, a lata są gorące i wilgotne, zaś zimy ciepłe i suche może być uprawiana w każdej glebie. W klimacie chłodnym palczatkę najlepiej uprawiać jako roślinę doniczkową. Na podłoże użyć wtedy należy ziemi uniwersalnej bądź gliniastej. Roślina naturalnie przechodzi w stan spoczynku podczas krótszych dni w roku. Jesienią więc najlepiej przenieść naszą palczatkę w ciepłe miejsce, w którym temperatura nie spada poniżej 5°C. W tym czasie należy ograniczyć jej podlewanie. Wczesną wiosną, kiedy roślina zacznie wypuszczać młode pędy, trzeba podnieść temperaturę w pomieszczeniu. Prace pielęgnacyjne, które musimy po takim okresie spoczynku przeprowadzić, to usunięcie wszystkich starych pędów oraz skrócenie młodych przyrostów do wysokości 5 cm. Jest to najlepszy moment na przesadzenie rośliny do większej doniczki i świeżego podłoża, bogatego w składniki odżywcze. Palczatka cytrynowa wymaga w okresie wzrostu aż do jesieni zasilania specjalistycznym nawozem w częstotliwości raz na tydzień.

Trawa cytrynowa (Palczatka)

Trawa cytrynowa (Palczatka)

Rozmnażanie


Palczatka rozmnaża się za pomocą nasion oraz poprzez podział dorosłych roślin. Wysiew nasion przeprowadzamy wiosną w pomieszczeniu o temperaturze 20°C. Kiełkowanie takich nasion trwa zwykle od 15 do 25 dni. Następnie młode siewki należy posadzić w doniczkach napełnionych gliniastą ziemią i odczekać aż się dobrze ukorzenią. W cieplejszym klimacie, porównywalnym do naturalnych warunków występowania trawy cytrynowej, roślinę można sadzić bezpośrednio w ogrodzie, zaś w chłodniejszych rejonach naszego kraju trzeba ograniczyć się jedynie do jej uprawy doniczkowej. Nowe rośliny możemy pozyskać też dzięki zabiegowi podziału dorosłego egzemplarza trawy. Całościową kępę roślinną należy podzielić tak, aby na jedną mniejszą kępę przypadały najwyżej dwie rozetki. Takie roślinki w cieplejszych warunkach można wsadzić do gruntu, w chłodniejszych rejonach lepiej umieścić je w doniczkach lub specjalnych pojemnikach do ziół i postawić na parapecie okiennym, najlepiej w kuchni, aby była pod ręką. W Polsce palczatkę rozmnaża się tylko poprzez podział dorosłej rośliny.

Trawa cytrynowa (Palczatka) - uprawa

Trawa cytrynowa (Palczatka) - uprawa



Zbiór


Trawa cytrynowa ma najbardziej aromatyczne liście na wysokości 10 cm. Można je zrywać przez cały okres wegetacji rośliny. Używane są zarówno świeże, jak i w postaci suszonej. Cytrynowy zapach ma również dolna, biała część łodygi. Pozyskuje się ją i spożywa przez całe lato.

Trawa cytrynowa (Palczatka)

Trawa cytrynowa (Palczatka)

Zastosowanie


Trawa cytrynowa jest popularną i bardzo często wykorzystywaną byliną w kuchni azjatyckiej, afrykańskiej i południowo-amerykańskiej. Nadaje potrawom cytrynową woń połączoną z nutą imbiru. Stanowi doskonały dodatek do sałatek, dań słonych, a także deserów. Może być używana świeża, suszona, marynowana lub mrożona. Z palczatki pozyskuje się olejek cytronelowy, który znalazł zastosowanie w kuchni, medycynie oraz w kosmetyce. Spożywczo substancja ta wykorzystywana jest jako składnik herbat. Gorący napój sporządzony ze świeżych liści rośliny działa relaksująco i dobrze wpływa na żołądek. Ma też działanie pobudzające oraz orzeźwiające. Olejek eteryczny jest używany w kosmetyce ze względu na jego intensywny zapach oraz właściwości odkażające. Z tych powodów często stanowi jeden ze składników antyperspirantów oraz dezodorantów odświeżających, soli i żeli do kąpieli. Dodatkową zaletą takich kosmetyków jest hamowanie rozwoju bakterii i grzybów. Wyciągi z trawy cytrynowej pozytywnie wpływają na leczenie opryszczki i stanów zapalnych skóry. Preparaty na bazie palczatki cytrynowej sprawdzają się także w przypadku stanów zapalnych jamy ustnej i gardła.

Edyta Fijołek


Koniecznie zobacz