Jesteś tutaj:

Surmia - Katalpa - Catalpa

Cięcie drzew owocowych i nie tylko
Klon czerwony uprawa i pielęgnacja
Mahonia - wyraziście kwitnący krzew
Milin amerykański - pnącze o wyjątkowych kwiatach
Sumak (Rhus) - rodzaje, uprawa i pielęgnacja
Wrzosy - piękne krzewinki

Surmia - Katalpa - Catalpa

Egzotyka, oryginalność, piękno to określenia oddające wyjątkowość surmii zwanej katalpą. Mimo, że nie należy do najpopularniejszych, nie brakuje chętnych do jej uprawy. Dekoracyjne liście, kwiaty i owoce to największy atut rośliny i mimo że, nie należy do najłatwiejszych w uprawie, warta jest bliższego poznania.  

Rodzaj Catalpa skupia około dziesięciu gatunków drzew liściastych, charakteryzujących się sezonowym ulistnieniem, zazwyczaj rozłożystą koroną oraz pięknymi kwiatami, kształtem przypominającymi kwiaty storczyków. Naturalne siedliska tych drzew występują w Ameryce północnej oraz Azji.

Czy wiesz że …

Surmie to drzewa krótkowieczne, których żywotność wynosi około 100 lat.


Wybrane gatunki rodzaju


Surmia zwyczajna (bignoniowa) Catalpa bignonioides

Surmia żółtokwiatowa - Catalpa ovata

Surmia wielkokwiatowa (okazała) - Catalpa speciosa

Surmia Bungego - Catalpa bungei

Surmia Fargesa - Catalpa fargesii

Surmia pośrednia - Catalpa x erubescens

Surmia - Katalpa

Surmia - Katalpa

Kilka uwag o budowie


Pokrój

Surmie nie należą do najwyższych drzew, zazwyczaj osiągają wysokość do kilkunastu metrów. W ojczystych stronach mogą sięgać zależnie od gatunku nawet 30 metrów. Korona zazwyczaj rozłożysta i bardzo malownicza.

Kora

Podłużnie bruzdowana w barwie brunatnoszarej.

Korzenie

System korzeniowy sercowaty o korzeniach wrażliwych na uszkodzenia, dlatego podczas przesadzania, należy zachować szczególną ostrożność, a starszych okazów lepiej nie przesadzać.


Pędy

Pędy grube z gąbczastym rdzeniem oraz charakterystycznymi bliznami po liściach.

Liście

Bardzo dekoracyjne, duże, całobrzegie, sięgające nawet 30 cm (surmia zwyczajna), późno rozwijające się- maj.

Kwiaty

Podstawowy walor dekoracyjny surmii, które zależnie od gatunku mogą być bardziej dzwonkowate oraz trąbkowate z płatkami faliście fryzowanymi, wewnątrz nakrapiane. Kwiaty zebrane w wiechy, ukazujące się latem.

Owoce

Owocem surmii są charakterystyczne, strąkokształtne torebki (łuszczyna), w których znajdują się nasiona z dwoma postrzępionymi „skrzydełkami”. Owoce długie sięgające nawet 30- 40 cm , utrzymujące się do wiosny przyszłego następnego roku.

Drzewo - Surmia (Katalpa)

Drzewo - Surmia (Katalpa)

Wybrane gatunki surmii uprawiane w naszych ogrodach


Surmia zwyczajna – średniej wielkości drzewo, osiągające do około 10- 15 m wysokości, charakteryzujące się kopulastą koroną. Liście duże sercowate do szeroko jajowatych, nakrzyżlegle choć najczęściej w okółkach. Długość liści około 20 cm, późno się rozwijają i wcześnie opadają. Kwiaty białe o średnicy do 5 cm średnicy, wewnątrz nakrapiane, zebrane  wiechy, kwitnące w okresie letnim (lipiec- sierpień). Owoce długie, nawet do 50 cm !

W swych ojczystych stronach (Ameryka Północna) rośnie na wilgotnych glebach i warto pamiętać o tym przy określaniu optymalnego stanowiska dla tego drzewa.

W ogrodach spotykane przede wszystkim odmiany, zwłaszcza szczepiona na pniu ‘Nana’.

Surmia żółtokwiatowa - azjatycka piękność o szerokiej koronie, osiągająca do około 10- 15 m wysokości. Jak sama nazwa wskazuje kwiaty żółtawe do kremowych, wewnątrz żółto nakrapiane, mniejsze bo do około 2 cm średnicy, ukazujące się w okresie letnim.

Surmia wielkokwiatowa (okazała) -  pochodząca z Ameryki Północnej Catalpa speciosa, należy do najpiękniejszych, ze względu na duże kwiaty, osiągające do około 5 cm średnicy. W swoich ojczystych stronach osiąga wysokość nawet ponad 30 m, ale w  naszym klimacie jest dużo mniejsza.

Surmia pośrednia -  mieszaniec uzyskany  z surmii żółtokwiatowej oraz zwyczajnej o cechach pośrednich. Młode liście purpurowe, z czasem zielenieją, bardzo duże osiągające do około 30 cm. W sprzedaży najczęściej spotkamy się z formą szczepioną.


Wybrane odmiany surmii
 

Nazwa gatunku

Nazwa odmiany

Uwagi

Catalpa bignonioides

‘Aurea’

Odmiana charakterystyczna ze względu na swoje złocistożółte ulistnienie w początkowym okresie rozwoju, a następnie barwa zyskuje odcień żółtozielony.

Catalpa bignonioides

‘Nana’

Odmiana szczepiona na pniu, charakteryzująca się kulistą, ale spłaszczoną koroną. Osiąga do około 4 - 5 m wysokości. Jej dekoracyjność wynika zazwyczaj z liści i pokroju.

Catalpa speciosa

‘Pulverulenta’

Odmiana ciekawa ze względu na pstrokate liście.

Catalpa x erubescens

‘Purpurea’

Charakterystyczna ze względu na młode liście barwy purpurowej, starsze ciemnozielone.

Catalpa bignonioides

‘Variegata’

Odmiana osiągająca do 5 - 8 m wysokości, charakteryzująca się kremowobiałymi przebarwieniami na liściach.

Surmia (Katalpa) - kwiaty

Surmia (Katalpa) - kwiaty

Wymagania i pielęgnacja


Surmie nie mają wygórowanych wymagań, mimo że w swych ojczystych stronach rosną na żyźniejszych stanowiskach, w pobliżu rzek, to jednak w naszym klimacie radzą sobie zarówno na wilgotniejszych jak i bardziej suchych stanowiskach. Ze względu na chłodniejszy klimat, lepiej sadzić je w na bardziej suchych stanowiskach, na których szybciej drewnieją.

Stanowiska słoneczne do półcienistych z ukierunkowaniem na bardziej słoneczne, ciepłe, osłonięte, zaciszne.

Mrozoodporność wystarczająca choć podczas mroźnych zim młode okazy mogą przemarzać i warto je okrywać. W przypadku uszkodzeń mrozowych, należy je usuwać wczesną wiosną.


Cięcie w razie potrzeby. Formy kuliste takie jak Catalpa bignonioides ‘Nana’ często się ogławia, w celu ograniczenia rozrostu i utrzymania zwartej i ograniczonej, kulistej korony. Pamiętajmy, że docelowe korona tej odmiany osiąga około 5 m średnicy. Ogławianie bardzo osłabia roślinę, skraca jego żywotność oraz zwiększa prawdopodobieństwo na choroby, ze względu na dużą inwazyjność zabiegu cięcia. Tnijmy wyłącznie wtedy, kiedy jest to konieczne.

Dobrze przerobiony kompost jest jednym z najlepszych sposobów na bezpieczne uzupełnianie niedoborów składników mineralnych w podłożu oraz poprawę jego struktury.


Rozmnażanie


Surmię najłatwiej rozmnożyć poprzez nasiona wiosną w ciepłym inspekcie.


Zastosowanie


Szybko rosnąca surmia najpiękniej prezentuje się jako soliter na tle trawnika, wówczas w pełni ukazany zostaje piękny pokrój oraz egzotyka tej rośliny. Surmie sprawdzą się w ogrodach przydomowych, a także przy aranżacji zieleni miejskiej. Wykazują dużą odporność na zanieczyszczenia powietrza.

Grzegorz Bogucki

Koniecznie zobacz