Jesteś tutaj:

Skuteczna uprawa arbuza w Polsce

Uprawa cukinii - wymagania, odmiany i zastosowanie
Uprawa dyni
Uprawa ogórków
Uprawa pomidorów koktajlowych z sukcesem
Uprawa szparagów - najważniejsze informacje
Uprawa szpinaku

Skuteczna uprawa arbuza w Polsce

Apetyczne, słodkie i soczyste arbuzy są przysmakiem wielu z nas, jednak rzadko można je spotkać w naszych ogrodach. Rośliny te pochodzą bowiem z klimatu znacznie cieplejszego niż polski i mają dość wysokie wymagania uprawowe. Ojczyzną arbuza zwyczajnego, nazywanego także kawonem (Citrullus lanatus) są rejony Afryki, ale obecnie uprawia się go również w innych krajach o ciepłym i łagodnym klimacie (np. Chiny, Turcja, Hiszpania, Grecja, Włochy, Bułgaria).

Do niedawna jedyną możliwością wyhodowania własnego arbuza w naszych ogrodach była uprawa w warunkach szklarniowych, jednak obecnie na rynku można już spotkać odmiany, które nadają się również do posadzenia bezpośrednio w gruncie.


Wartości odżywcze


Mimo iż zadanie nie należy do najłatwiejszych, warto podjąć próbę wyhodowania arbuza na własnej działce, gdyż będzie on z pewnością smaczniejszy i bardziej wartościowy od tego zakupionego w sklepie. Miąższ arbuza w 90% składa się z wody, dlatego znakomicie gasi pragnienie. Poza tym w jego składzie można również znaleźć szereg wartościowych związków organicznych takich jak witaminy (C, PP oraz z grupy B), makro- i  mikroelementy (potas, wapń, magnez, żelazo), kwas foliowy i jabłkowy oraz cukry proste. Arbuzy mogą być znakomita propozycją dla osób będących na diecie odchudzającej, gdyż ich kaloryczność to zaledwie 30 kcal na 100g. Są również polecane osobom cierpiącym na kłopoty trawienne oraz choroby nerek i wątroby. Arbuz jest również znakomitą roślina kosmetyczną, gdyż jego miąższ ma właściwości przeciwzmarszczkowe, tonizujące, przeciwzapalne i ściągające, a więc znakomicie nadaje się do przygotowywania maseczek i okładów na skórę. Na arbuzy powinny jednak uważać osoby chore na cukrzyce (duża zawartość cukrów w miąższu).  


Cechy charakterystyczne


Arbuz jest rośliną jednoroczną, o długich (2-3 m.), grubych, zwykle płożących się, mięsistych pędach i dużych, mocno powcinanych, zielonych liściach. Zarówno pędy jak i liście są delikatnie owłosione lub pokryte miękkim meszkiem. System korzeniowy rośliny jest rozległy, ale płytki, dlatego dość szybko reaguje na przesuszenie wierzchniej warstwy podłoża (polecane jest ściółkowanie). W kątach liści wyrastają cienkie wąsy czepne oraz pojedyncze, najczęściej żółte kwiaty, które po rozwinięciu pozostają otwarte tylko jeden dzień. Arbuz jest rośliną jednopienną, ale obcopylną. Po zapyleniu z kwiatów rozwijają się owalne lub okrągłe owoce. Zwykle mają zieloną, czasem marmurkowaną skórkę i czerwono-różowy miąższ, ale bywają też odmiany o żółtym i pomarańczowym miąższu lub żółtej skórce. Podobnie jak kolor, także wielkość arbuzów jest uzależniona od odmiany.

Dojrzałość konsumpcyjna owoców jest dość trudna do określenia. Przyjmie się jednak, że arbuzy nadają się do zbioru, kiedy ich skórka pod naciskiem dłoni wydaje charakterystyczny chrzęst i silny aromat lub gdy ogonek pędowy zaczyna zasychać.

Gruntowa uprawa arbuza

Gruntowa uprawa arbuza

Wymagania uprawowe


Wymagania uprawowe arbuza są bardzo wysokie. Roślina do prawidłowego wzrostu i rozwoju potrzebuje wysokich temperatur (21 - 30 °C), dużej ilości wody i sporo słońca. Oczekuje również świeżej, próchniczej, żyznej i zasobnej w składniki pokarmowe gleby, której odczyn wacha się od lekko kwaśnego do obojętnego. Jeśli nie mamy możliwości uprawiać arbuza pod osłonami, spróbujmy poszukać nasion odmian, wyhodowanych przez polskich producentów. Rośliny te mają bowiem nieco niższe wymagania w stosunku do temperatury i nieco krótszy okres wegetacji, dlatego posadzone w gruncie w odpowiednich warunkach mają szansę wydać całkiem zadowalający plon. Jeśli jednak chcemy doczekać się smacznych owoców z takiej uprawy, musimy przestrzegać kilku podstawowych zasad. Przede wszystkim dla arbuza należy wybrać stanowisko dobrze nasłonecznione i osłonięte od wiatru, na którym gleba wiosną nagrzewa się stosunkowo szybko. Jesienią w roku poprzedzającym sadzenie arbuzów, podłoże powinno zostać nawiezione dobrze rozłożonym obornikiem lub kompostem i dokładnie przekopane. Warto również przed posadzeniem roślin przykryć miejsce uprawy czarną, przepuszczalną folią ogrodniczą lub ciemną włókniną, które nie tylko ułatwią nagrzewanie się podłoża, ale również zapobiegną utracie wilgoci i ograniczą rozwój chwastów.




Przygotowanie rozsady


Aby uprawiać arbuzy bezpośrednio w gruncie, trzeba najpierw przygotować rozsadę. W tym celu wiosną wysiewamy nasiona ( p. IV) do pojedynczych pojemników i ustawiamy je w miejscu widnym i ciepłym (ok. 22-25 °C). Po zaprawieniu siewek płynnymi preparatami przeciwgrzybowymi i przejściu wiosennych przymrozków (po 15.V), wysadzamy rośliny na przygotowane stanowisko, stosując rozstawę ok. 60 x 60 cm. Przedtem należy jednak rozsadę zachartować, wietrząc w ciągu dnia pomieszczenia i obniżając nieco panującą w nich temperaturę.


Odmiany do uprawy w gruncie


Do uprawy gruntowej najlepiej nadają się następujące odmiany: „Złoto Wolicy” (o żółtej skórce i czerwonym miąższu), „Janosik” (zielona skórka i żółty miąższ) i „Rosario F1” (zielona skórak i ciemnoróżowy miąższ). W nasiona warto zaopatrzyć się u renomowanego sprzedawcy lub w sklepie ogrodniczym, gdyż rośliny łatwo się krzyżują i raczej nie powtórzą cech rodzicielskich.

Uprawa arbuza

Uprawa arbuza

Ochrona przed chorobami


Arbuzy należące do rodziny dyniowatych, są dość podatne na rozmaite choroby grzybowe. Aby więc uniknąć dość niepożądanej w tym wypadku ochrony chemicznej, należy zawsze pamiętać o zabezpieczaniu siewek odpowiednimi preparatami płynnymi, jeszcze przed ich wysadzeniem na miejsce stałe.


Ciekawostki


Co ciekawe, powszechnie traktowane jako owoce, arbuzy są raczej warzywami, a ich ogromy owoc (choć trudno w to uwierzyć) jest biologiczną jagodą.

Autor: Katarzyna Józefowicz


Koniecznie zobacz