Jesteś tutaj:

Przylaszczki pospolite - kwiaty ogrodowe i leśne

Dąbrówka - ciekawa bylina ogrodowa
Dzwonek skupiony
Jaskry azjatyckie na balkon i do ogrodu
Konwalia majowa
Macierzanka tymianek (tymianek pospolity, tymianek właściwy, macierzanka zwyczajna)
Runianka japońska - zimozielona roślina okrywowa
Smagliczki (Alyssum) - ciekawe rośliny ogrodowe
Zaślaz mieszańcowy (Klonik mieszańcowy, Klonik pokojowy, Abutilion mieszańcowy)
Zawilce - odmiany i uprawa

Przylaszczki pospolite - kwiaty ogrodowe i leśne

Wiosenne przebudzenie to czas, kiedy otaczający krajobraz raczy nas barwnymi akcentami. Ogrody toną w potoku barw. W tym bogactwie, nie sposób przejść obojętnie obok przylaszczki pospolitej. Mimo, że należy do rodzimych gatunków (coraz rzadziej spotykana) zachwyca swoją delikatnością i subtelnym wdziękiem. Należy podkreślić, że przylaszczka pospolita od kilku lat jest objęta całkowitą ochroną gatunkową, tak więc zabronione jest pozyskiwanie jej z naturalnych siedlisk, co jest częstym zjawiskiem, gdyż delikatne przylaszczki o niebieskich kwiatach, wyglądają szczególnie interesująco i kusząco.

Przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis) zaliczana jest do rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae). Wyróżniamy kilka ciekawych gatunków Hepatica, jednak w polskich ogrodach nadal króluje przylaszczka pospolita. Rzadziej spotykaną jest przylaszczka siedmiogrodzka. Naturalne siedliska przylaszczek występują w Europie oraz na Dalekim Wschodzie. W sprzedaży nie brakuje dekoracyjnych i bardzo licznych mieszańców.

Czy wiesz że …

Nazwa Hepatica wzięła się od łacińskiego słowa hepar, które oznacza wątroba. Taką, a nie inną nazwę nadano ze względu na kształt liści, które przypominają kształt wątroby. Warto wiedzieć, że przylaszczka pospolita czasami jest określana także jako trojanek.


Kilka uwag o budowie


Przylaszczka pospolita jest niewielką byliną, osiągającą zaledwie do 15 cm wysokości. Jej dekoracyjne kwiaty ukazują się już w marcu. Barwa kwiatów zazwyczaj niebieska, czasem różowa, a także biała (odm. ‘Alba’). Osiągają one do około 3 cm średnicy. Składają się z kilku płatków, a w centralnym miejscu zaobserwujemy liczne pręciki. Liście częściowo zimozielone, trójdzielne, osadzone na długich ogonkach, tworzą rozetę.

Przylaszczki w lesie

Przylaszczki w lesie

Odmiany przylaszczki pospolitej


Jak wiadomo przylaszczka pospolita objęta jest ochroną, nie ma więc mowy o pozyskaniu jej z naturalnego środowiska. Bylinę można znaleźć w wielu szkółkach bylinowych, tak więc z jej nabyciem nie powinno być problemu. Poza tradycyjnymi odmianami przylaszczki pospolitej jak np. odmiana ‘Alba’, charakteryzująca się białymi kwiatami w ofercie producentów można odnaleźć liczne mieszańce. Duże osiągnięcia na tej płaszczyźnie mają Japończycy, którzy uzyskali przepiękne odmiany, charakteryzujące się pełnymi czy też półpełnymi kwiatami. Wiele z nich to bardzo drogie i niezwykle oryginalne okazy. Określane są jako Hepatica nobilis var. japonica. Odmiany zaliczane są do różnych grup. Do piękniejszych odmian zaliczymy odmiany: ‘Kanzashi’, ‘Yaegoromo’ z grupy Otomo- zaki; ‘Emiko’, ‘Mahoo’, ‘Shishinbai’ z grupy Nidan- zaki; ‘Agano’ z grupy Yousei- zaki; ‘Shoosha’, ‘Aobara’, ‘Namida’ z grupy Karako-zaki; ‘Sakata’, ‘Shirin’, ‘Blue Ocean’ z grupy Senne- zaki; ‘Satsuma’, ‘Kansha shite’ z grupy Sandan- zaki.

Z ciekawych odmian przylaszczki pospolitej, spotykanych w ogrodach warto wymienić także odmianę ‘Rubra Plena’ o pełnych różowo - purpurowych kwiatach, odmianę ‘Blue Form’ o niebieskich kwiatach, ‘Alba Plena’ odmiana o pełnych kwiatach w barwie białej, ‘Rosea’ o kwiatach różowych.


Inne gatunki przylaszczki


Biorąc pod uwagę inne formy przylaszczek niż przylaszczka pospolita warto wymienić przylaszczkę pośrednią Hepatica x media, będącą mieszańcem przylaszczki pospolitej z przylaszczką siedmiogrodzką. Ta ciekawa forma charakteryzuje się min. większymi kwiatami. Wspomniana przylaszczka siedmiogrodzka Hepatica transsylvanica jest równie dekoracyjna jak przylaszczka pospolita, a podstawową różnicą obu gatunków są liście, które u przylaszczki siedmiogrodzkiej są także trójdzielne, ale klapy są dodatkowo grubo ząbkowane.

Przylaszczki pospolite

Przylaszczki pospolite

Stanowisko


Uprawa przylaszczki zakończy się sukcesem jeżeli zapewnimy jej m.in. odpowiednie stanowisko. Aby sprostać wymaganiom byliny należy poznać jej naturalne siedliska. W Polsce naturalne stanowiska przylaszczki spotkamy w lasach liściastych w których stanowi element runa leśnego (coraz rzadszy widok). Przylaszczkę pospolitą sadzimy na stanowisku półcienistym do cienistego. Podłoże powinno być próchnicze, żyzne, umiarkowanie wilgotne oraz zawierające wapń.


Wymagania i pielęgnacja


Uprawa przylaszczki pospolitej nie jest absorbująca. Przy zapewnieniu jej optymalnych warunków jest bezproblemowa. Osłabione rośliny mogą zostać porażone przez plamistość liści. W przypadku przedłużającej się suszy warto uzupełniać niedobory wody.

Sadzonki możemy uzyskać poprzez wysiew nasion bądź podział. Późnym latem, warto podsypać je dobrze przerobionym kompostem. Kompost poprawi strukturę podłoża, które stanie się bardziej chłonne, a więc lepiej będzie magazynowało wodę, dzięki czemu roślina będzie miała dostateczną ilość wilgoci. Dobór miejsca dla przylaszczki powinien być dobrze przemyślany, gdyż roślina nie lubi przesadzania. Bylina należy do roślin długowiecznych, tak więc na danym stanowisku może rosnąć przez dziesiątki lat.

Zaletą przylaszczki jest jej mrozoodporność dzięki której tworzy zwarty i trwały roślinny kobierzec.

Przylaszczki

Przylaszczki

Rozmnażanie


Hepatica nobilis możemy rozmnożyć poprzez nasiona oraz podział. Generatywnie rozmnażany przede wszystkim gatunek. Nasiona dojrzewają bardzo szybko już w maju i łatwo przegapić ten moment. Mają one krótką przydatność, tak więc wysiewamy zaraz po zbiorze do np. skrzynek w przepuszczalnym podłożu (torf + piasek). Pojemnik warto zadołować w zacisznym zakątku.

Ponieważ nasiona przylaszczki zawierają ciałko mrówcze, tak więc dzięki mrówkom rozprowadzane są na znaczne odległości i przylaszczki mogą pojawić się w takich miejscach w których nie powinny.

Rozmnażanie wegetatywne poprzez podział stosujemy w przypadku odmian i warto przeprowadzić je w momencie wzrostu, jeszcze w okresie kwitnienia.


Choroby i szkodniki


Przylaszczki nie są szczególnie podatne na choroby i szkodniki, jednak w deszczowe lato mogą zostać porażone przez plamistość liści. W przypadku pojawienia się choroby, warto zastosować środek grzybobójczy.

Przylaszczki

Przylaszczki

Zastosowanie


Hepatica to roślina ozdobna, najpiękniej prezentująca się pod koronami drzew, wśród krzewów w towarzystwie innych roślin, dekoracyjnych ze względu na wiosenne kwitnienie. Zawilce, dąbrówka, pierwiosnki to dobre towarzystwo dla przylaszczek. Z czasem te delikatne rośliny stworzą okrywę roślinną ze względu na zimozielone liście dekoracyjne przez cały rok.

Grzegorz Bogucki

Koniecznie zobacz