Jesteś tutaj:

Ostrokrzew kolczasty - uprawa, odmiany i rozmnażanie

Berberys (Kwaśnica) - gatunki, uprawa, rozmnażanie i cięcie
Bukszpan - uprawa, przycinanie, rozmnażanie i choroby
Cis pospolity - niezwykle ozdobny krzew iglasty
Jakie iglaki w ogrodzie warto uprawiać?
Mahonia - wyraziście kwitnący krzew
Przycinanie krzewów
Sadzenie żywopłotu - najważniejsze informacje
Trzmielina - odmiany i uprawa

Ostrokrzew kolczasty - uprawa, odmiany i rozmnażanie

Ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium) wywodzi się z rodziny ostrokrzewowatych (Aquifoliaceae). Ostrokrzewy to krzewy i duże drzewa, które mogą rosnąć zarówno jako solitery, jak i być przystrzyżone. Wyróżnia się około 400 gatunków tego rodzaju, o różnych cechach charakterystycznych i odmiennej odporności na mróz. Swoją nazwę zawdzięczają ostro zakończonym liściom, dodatkowo często z ostrymi kolcami. Niektóre z krzewów zrzucają na zimę liście, w większości jednak są zimozielone. Ostrokrzew wytwarza niepozorne kwiaty męskie i żeńskie oraz owoce w barwie od czarnej do żółtej. Naturalnym środowiskiem ostrokrzewu jest strefa zwrotnikowa całego świata, oprócz terenów północno-zachodniej Ameryki, Australii i południowo-wschodniej Azji. Jednym z typowych przedstawicieli tego gatunku jest ostrokrzew kolczasty.


Charakterystyka


Ostrokrzew kolczasty to wiecznie zielony krzew lub małe, stożkowate drzewo o kłujących liściach i ozdobnych owocach. Jest najbardziej mrozoodpornym gatunkiem (do -20°C), który w Polsce może być uprawiany w osłoniętych i zacisznych miejscach. Cechuje się lśniącymi, ciemnozielonymi, a od spodu bledszymi, skórzastymi liśćmi, które mają długość do 7,5 cm. Falisty brzeg liści zakończony jest kolcami o długości 1 cm. Ten gatunek ostrokrzewu jest rośliną dwupienną. Żeńskie okazy wytwarzają jaskrawoczerwone owoce, które okrywają krzew aż do wiosny. Ostrokrzew kolczasty idealnie nadaje się na żywopłoty, parawany przeciwwiatrowe. Dobrze znosi całkowite zacienienie. Po 10 latach uprawy osiąga wysokość 3 m i rozrasta się na szerokość 1,2 m. Jego ostateczna wysokość może wynosić nawet 20 m, jednak w polskich warunkach klimatycznych dorasta do 15 m. Ostrokrzew kolczasty uprawiany jest w kilku odmianach.


Ostrokrzew kolczasty

Ostrokrzew kolczasty

Odmiany


Angustifolia – w tej odmianie ostrokrzew pospolity jest powoli rosnącym i silnie wzniesionym drzewem, które osiąga wysokość 6 m, czasem jest wyższe. Żeńskie osobniki wydają małe, czerwone owoce. Liście krzewu są ciemnozielone i bardzo wąskie, a na każdym z brzegów mają po 5−7 małych kolców.

Argentea Marginata – to stożkowate drzewo o wysokości do 14 m. Liście ostrokrzewu w odmianie Argentea Marginata są srebrzysto obrzeżone, a czerwone owoce obfito okrywają krzew. Argentea Marginata Pendula jest odmianą płaczącą o kulistym przekroju i wysokości do 6 m.

Golden Milkboy – to męska odmiana, która tworzy duże, płaskie i na brzegach kolczaste liście o długości 10 cm. Charakterystyczną cechą ciemnozielonych liści jest duża złocista plama umieszczona na ich środku.

Golden Queen – na przekór nazwie jest to odmiana męska, która nie wytwarza owoców. Jej ciemnozielone liście mają złocisty brzeg i umieszczone na nim liczne kolce. Czasem liście mogą być całkowicie lub częściowo złociste. Młode pędy ostrokrzewu są jasnozielone.

Green Pillar – krzew o wzniesionym, wrzecionowatym pokroju i ciemnozielonych, kolczastych liściach. W odmianie żeńskiej wydaje czerwone owoce. Doskonale sprawdza się spełniając rolę ogrodowych parawanów oraz jako krzew uprawiany w donicach.

Hascombensis – to mały, szeroki krzew o zwartym pokroju o wysokości ostatecznej do 1,2 m. Rośnie stosunkowo wolno, ponieważ po 10 latach osiąga wysokość i szerokość 60 cm. Odmiana Hascombensis dobrze sprawdzi się uformowana w niski żywopłot lub posadzona w ogrodzie skalnym. Jej małe, wąskie i ciemnozielone liście mają ostre kolce.

Madame Briot – żeński krzew o plamistych zielonych liściach, które mają złocistożółte brzegi i liczne kolce. Czasami nawet liście są w całości złotożółte. Młode pędy ostrokrzewu mają purpurową barwę, a owoce są ciemnoczerwone.
Pyramidalis – to samopylna odmiana, która wytwarza stożkowate, z czasem rozłożyste drzewo ozdobione licznymi czerwonymi owocami rosnącymi wśród lśniących, ciemnozielonych liści.

Silver Milkmaid – odmiana żeńska ostrokrzewu kolczastego, która charakteryzuje się liśćmi o kremowobiałej plamie na środku oraz licznymi kolcami na brzegach. Pędy, które wytwarzają zielone liście należy usuwać.

Silver Queen – drzewo o rodzaju męskim w stożkowatym pokroju. Rośnie dość powoli, a ostatecznie osiąga wysokość 5 m, czasem więcej. Młode liście tej odmiany mają wyrazisty łososioworóżowy kolor. Wraz z rozwojem i osiąganiem dojrzałości stają się ciemnozielone i kremowo obrzeżone.

Ostrokrzew kolczasty

Ostrokrzew kolczasty

Uprawa


Ostrokrzew wymaga sadzenia jesienią lub w połowie wiosny. Najlepszym podłożem dla rośliny jest żyzna gleba, a stanowisko powinno być osłonięte przed nadmiernymi podmuchami wiatru i półcieniste. W okresie zimowym krzew lub drzewko powinno być starannie okryte, ponieważ co prawda wykazuje dużą tolerancję na mróz, ale lepiej je zabezpieczyć przed ryzykiem nadmiernego spadku temperatury i niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Ostrokrzew źle znosi przesadzanie i trudno się ukorzenia. Najokazalej prezentuje się posadzony pojedynczo lub w niewielkich skupiskach, uwidaczniając swoje ozdobne walory.


Rozmnażanie


Ostrokrzew rozmnaża się poprzez sadzonki. Zabieg ten przeprowadza się późnym latem lub wczesną jesienią, pobierając sadzonki zielne z piętką od dorosłego okazu. Wszystkie odmiany gatunku oraz inne gatunki rodzaju można rozmnażać, robiąc w okresie jesiennym odkłady. W tym celu gałązkę ostrokrzewu przyginamy do podłoża i przysypujemy ziemią. Ukorzenianie takich odkładów trwa 2 lata. Po upływie tego czasu, sadzonkę odcinamy i wykopujemy delikatnie z ziemi, zwracając uwagę, aby nie uszkodzić jej młodych korzeni. Następnie wybieramy dogodne dla rośliny miejsce, wsadzamy do wykopanego dołka i przysypujemy ziemią. Odmiany cechujące się pstrymi liśćmi, szczególnie płaczące, rozmnażamy także wykonując zabieg szczepienia rośliny. Młoda roślina może wyrosnąć również dzięki procesowi samozapylenia, jeżeli w swoim sąsiedztwie rośnie osobnik męski i żeński. Taką samosiejkę wystarczy przesadzić na przygotowane dla niej miejsce.

Ostrokrzew kolczasty

Ostrokrzew kolczasty

Przycinanie


Roślina nie wymaga przycinania w celach pielęgnacyjnych. Jedynie, jeżeli chcemy nadać ostrokrzewowi pożądany kształt w formie żywopłotu lub żywych figur, a także pozbyć się pędów o zielonych liściach w przypadku odmian pstrolistnych, możemy wykonać cięcia. Ostrokrzewy strzyże się w połowie lata.


Ciekawostka


W krajach anglosaskich ostrokrzew jest jednym z symboli Świąt Bożego Narodzenia. Gałązki o ciemnozielonych liściach i czerwonych owocach, zazwyczaj w formie wieńca, wieszane są na drzwiach wejściowych do domu.

Edyta Fijołek


Koniecznie zobacz