Jesteś tutaj:

Mniszek lekarski - opis, zastosowanie i właściwości

Dziurawiec zwyczajny - uprawa i zastosowanie
Krwawnik pospolity
Lubczyk ogrodowy - uprawa, właściwości lecznicze i przyprawa
Ostropest plamisty - uprawa, działanie i zastosowanie
Przywrotnik - odmiany, uprawa i właściwości lecznicze
Wrotycz pospolity - zastosowanie, uprawa i rozmnażanie

Mniszek lekarski - opis, zastosowanie i właściwości

Mniszek lekarski, zwany inaczej mleczem, pępawą, brodawnikiem czy mleczajem, jest rośliną powszechnie znaną w Europie, Azji, Ameryce Południowej i Północnej. Mniszek porasta nie tylko domowe ogrody, ale także pola, pastwiska i przydrożne podwórka.

Kwiat mniszka wyrasta na podłużnej, pustej w środku łodydze. Płatki kwiatu układają się w rozetkę i mają kolor złocistożółty. Dojrzały kwiatostan przypomina kulisty dmuchawiec, pewnego rodzaju aparat lotny, dzięki któremu nasiona mogą się przemieszczać na różne odległości i łatwo zasiedlać  w  domowych ogrodach.

Zanim jednak pozbędziemy się mniszka z naszego ogrodu i wyrzucimy go jak chwast do śmieci, zastanówmy się czy nie lepiej skorzystać z jego leczniczych a nawet smakowych walorów. Od pewnego czasu mniszek lekarski przestał być traktowany jako chwast i jest z powodzeniem uprawiany w wielu krajach, np. we Francji i w Niemczech.


Uprawa


Nasiona mniszka lekarskiego wysiewa się na wiosnę w glebę obfitą w azot. Pamiętajmy, żeby zasiewać mlecz w miejscu dobrze nasłonecznionym. Liście mniszka powinno się zrywać na wiosnę, kiedy są młode i mają najwięcej wartości odżywczych.  Korzenie natomiast wykopuję się późną jesienią po wysiewie, w drugim roku uprawy. Kwiaty zbiera się, jak tylko mniszek przekwitnie oraz wczesnym rankiem po zejściu rosy.


Mniszek lekarski po przekwitnięciu

Mniszek lekarski po przekwitnięciu

Właściwości


Zbawiennym działania lecznicze mniszka zostały po raz pierwszy zapisane w pracach arabskich, pochodzących z XI wieku. Wiadomo również, że starożytni Grecy używali mniszka w przypadkach zapalenia oka. W dzisiejszych czasach mlecz jest podobno powszechnie używany przez Francuzki do pielęgnacji cery i ciała.

Zastosowanie mniszka jest jednak o wiele bardziej szerokie. Przede wszystkim ma właściwości moczopędne, przez co jest oczyszczający. Wskazuje na to nawet jedna z łacińskich nazw mniszka: Herba urinari. Kolejną zaletą mniszka, jako specyfiku o działaniu moczopędnym jest to, że nie wypłukuje potasu, ponieważ sam jest rośliną bogatą w ten pierwiastek, przez co uzupełnia szybko jego niedobory.

Mniszek lekarski jest również skuteczny w walce z anemią dlatego, że jest obfity w sole mineralne i witaminy (kwiaty zwierają witaminę A i B2, a liście - sole potasowe, cholinę, żelazo oraz witaminy A, B, C, D). Ziele oczyszcza organizm z toksyn i uzupełnia niedobory witamin i podstawowych składników występujących we krwi.

Mniszek lekarski oczyszcza nie tylko organizm, lecz także skórę. Stosowany jest w walce z  grzybicą, łuszczycą, łupieżem, opryszczką i czyrakiem. Jak powszechnie wiadomo leczy także skutecznie kurzajki i brodawki. Liście mniszka wystarczy przyłożyć do miejsca ze zmianą skórną.

Z mleczy mogą korzystać również cukrzycy. Roślina obniża poziom cukru we krwi, dlatego cukrzykom poleca się przyrządzać domowy sok  albo syrop z mniszka.

Mniszek lekarski

Mniszek lekarski

Inne zastosowanie Mniszka lekarskiego


• Wspomaga wydzielanie soków trawiennych, przyspiesza metabolizm i pozwala pozbyć się nadmiaru wody z organizmu. Mniszek świetnie oczyszcza organizm z toksyn.
• Działa żółciotwórczo i żółciopędnie, wspomaga pracę wątroby i nerek oraz zapobiega w powstawaniu kamieni w pęcherzyku żółciowym.
• Mniszek wpływa pozytywnie na układ odpornościowy, ponieważ zawiera interferon, który pomaga w walce z bakteriami.
• Działa kojąco na obrzęki i jest stosowany przy zapaleniu tkanki podskórnej.
• Usuwa z organizmu nadmiar cholesterolu.
• Substancje zawarte w liściach mniszka są stosowane w schorzeniach serca i nadciśnieniu tętniczym.
• Zmniejsza przekrwienie w jamie brzusznej.
• Leczy ropienie znajdujące się w piersiach i zwiększa ilość mleka u kobiet karmiących piersią.

Wspomnieliśmy, że mniszek lekarski może być spożywany w formie soku czy syropu. W internecie można znaleźć setki domowych przepisów na sałatki, herbaty, wywary i napary z mleczu, które są stosowane jako zdrowy dodatek do codziennej diety. Tutaj, jako ciekawostkę, ograniczymy się do podania dwóch przydatnych przepisów na herbatę i sok z liści mniszka.

Nasiona mniszka lekarskiego

Nasiona mniszka lekarskiego

Sok z liści


Sok z liści ma działanie moczopędne i oczyszczające. Używa się go również przy niewydolności nerek i pęcherzyka żółciowego. Sok z Mniszka ma także zastosowanie zewnętrzne: leczy brodawki i kurzajki.

Sposób przygotowania:

Zanim wyciśniemy sok, należy najpierw dokładnie oczyścić liście, osuszyć i usunąć uszkodzone części. Sok można wyciskać ręcznie, przepuścić przez sokowirówkę albo użyć miksera i następnie przelać sok do szklanki przez sitko.

Kwiat mniszka lekarskiego

Kwiat mniszka lekarskiego


Herbata


Napar z mniszka lekarskiego powinno się pić na wiosnę, kiedy nasz organizm jest zmęczony po zimie i potrzebuję natychmiastowego odżywienia. Aby nasz magiczny napój przyniósł najlepsze skutki, najlepiej go pić 2 razy dziennie.

Sposób przygotowania:

Do 250 ml przygotowanej wody należy dodać 2 łyżki oczyszczonego, świeżo zerwanego i posiekanego mniszka lekarskiego. Kiedy woda zacznie wrzeć, można zmniejszyć gaz i dodać 2 łyżki świeżych, posiekanych liści. Następnie, trzeba doprowadzić napar do wrzenia, po czym zdjąć z ognia. Po ok. 30 minutach herbata jest gotowa do wypicia.


Przeciwskazania


Nie można stosować mniszka, jeżeli ma się wrzody żołądkowe lub zapalenie żołądka, ponieważ mniszek wpływa na zwiększenie produkcji kwasów żołądkowych. Mleczny płyn mniszka, który znajduję się w łodygach rośliny, może również wywołać reakcję alergiczną. Jeżeli zauważymy wysypkę lub jakiekolwiek inne zmiany skórne, powinniśmy natychmiast skontaktować się z lekarzem.


Aneta Malinowska

Koniecznie zobacz