Jesteś tutaj:

Lubczyk ogrodowy - uprawa, właściwości lecznicze i przyprawa

Koleusy - barwne pokrzywki
Konwalia majowa
Krwawnik pospolity
Macierzanka tymianek (tymianek pospolity, tymianek właściwy, macierzanka zwyczajna)
Nagietek lekarski - roślina ozdobna i lecznicza
Opuncja - ciekawy kaktus
Szałwia lekarska
Uprawa i właściwości mięty
Uprawa pietruszki
Uprawa szpinaku

Lubczyk ogrodowy - uprawa, właściwości lecznicze i przyprawa

W dalekiej przeszłości lubczyk stosowany był jako roślina przyprawowa na południu Europy. Najprawdopodobniej pochodzi z Persji. Według legend roślina kryje w sobie moc wzajemnej miłości. Z tego powodu często stosowany był jako afrodyzjak. We Francji nazywany jest „fałszywym selerem” ze względu na bardzo podobny wygląd.

Lubczyk rozpowszechniony został na terenie całej Europy za sprawą Benedyktynów. Ziele uprawiane było m.in. w ogrodach Karola Wielkiego. Już w XII wieku twierdzono, że roślina nadaje się do leczenia problemów związanych z brzuchem i płucami.
Obecnie należy do popularnych roślin zielarskich, chociaż kulinarne zalety zostały trochę zapomniane.

Lubczyk (Levisticum) to roślina wieloletnia należąca do rodziny selerowatych (apiaceae). Posiada liście ciemnozielone (ciemnieją z wiekiem), podwójnie pierzaste i błyszczące (podobne do liści selera). Osiąga wysokość od 50 do 150 cm. Łodyga jest pusta, naga i żebrowana. W okresie od lipca do sierpnia wytwarza bladożółte, nektarodajne i płaskie kwiatostany, zebrane w wieloszypułkowe baldachy złożone. Pędy kwiatowe mogą osiągać wysokość nawet 200 cm.

Kwiaty pojawiają się w drugim roku uprawowym, zaś w pierwszym tylko rozeta pierzastodzielnych liści wraz z korzeniem magazynującym składniki pokarmowe. Owocem lubczyka jest rozłupina składająca się z dwóch części. Korzenie składają się z kłącza i wyrastających z niego grubych korzeni z licznymi korzeniami bocznymi.

Lubczyk ostateczną dojrzałość osiąga po ok. 4-5 latach.


Uprawa


Lubczyk powinien być posadzony w takim miejscu, aby nie przeszkadzał w uprawie innych roślin. Bujny wzrost i duże ostateczne rozmiary skłaniają do uprawy lubczyku pod płotem lub innym miejscu, gdzie roślina będzie mogła swobodnie się rozrastać. Lubczyk nie lubi zbyt dużego zacienienia, dlatego unikajmy uprawy pod drzewami.


Roślina preferuje glebę żyzną, przepuszczalną i regularnie nawożoną. Lubczyk stosunkowo dobrze udaje się w dużych donicach z zasobną w składniki pokarmowe ziemią uniwersalną. Roślina nie lubi zbytniego przesuszenia – wymaga dobrego zaopatrzenia w wodę. Do nawożenia bardzo dobrze nadaje się płynny żywokost.

Dla potrzeb domowych wystarczy uprawa kilku roślin.

Lubczyk ogrodowy

Lubczyk ogrodowy

Rozmnażanie


Lubczyk możemy rozmnażać z nasion lub poprzez podział starszych kłączy. Wysiew w pomieszczeniu może nastąpić wczesną wiosną lub późnym latem. Kiełkowanie następuje po około tygodniu. Na wiosnę rozsadę (3-4 pierzaste liście) możemy wysadzić do gruntu. Pamiętajmy, aby nie zawijać korzeni. Nasiona możemy również posiać bezpośrednio do gruntu wczesnym latem. Lubczyk sadzimy w rozstawie 50 x 70 cm. Po posadzeniu podlejmy młode rośliny.

Lubczyk

Lubczyk


Zbiór


Będziemy mogli cieszyć się młodymi liśćmi przez cały czas, pod warunkiem regularnego ich zrywania – pobudzi to roślinę do tworzenia nowych przyrostów. Wszystkie liście zrywamy przed kwitnieniem. Suszone liście lubczyku powinniśmy chronić przed światłem i przechowywać w szczelnie zamkniętych naczyniach.

Nasiona zbieramy, gdy staną się brązowe. Należy je wysuszyć i przechować do następnej wiosny.

Korzenie lubczyka powinny być zbierane w okresie jesiennym z egzemplarzy kilkuletnich. Po wykopaniu należy jest umyć, nawlec na sznurek i wysuszyć na słońcu lub strychu. Po wysuszeniu korzenie i kłącza powinny mieć z zewnątrz barwę żółtobrunatną. Kruche i wysuszone korzenie można przechowywać w szczelnych naczyniach lub papierowych torebkach.

Korzeń lubczyku

Korzeń lubczyku

Lubczyk jako przyprawa


Przyprawę stanowią głównie młode liście, które stosować można również w postaci zmielonego proszku. Zapachem przypominają liście selera, jednakże pachną trochę mniej intensywnie. Liście należy stosować z umiarem, ponieważ przyprawa może łatwo zdominować inne składniki potrawy.

Liście lubczyka z powodzeniem możemy dodawać do sałatek, sosów, zup i drobiu. Posiekane nadają się do mięsa siekanego, pieczeni z mięsa wieprzowego, baraniny, jagnięciny, twarogu i sosów.  

Lubczyk bywa stosowany w produkcji kostek bulionowych, jak również produkcji niektórych wódek i likierów.

Lubczyk w doniczce

Lubczyk w doniczce

Właściwości lecznicze


Lubczyk zawiera olejek lotny, którego głównymi składnikami są ftalidy. Korzenie lubczyka posiadają właściwości lecznicze. Spożywa się je po uprzednim zdjęciu skóry. Szczególnie polecany jest w chorobach dróg moczowych oraz problemach związanych z wydalaniem moczu (jest moczopędny). Ponadto lubczyk pobudza trawienie i zapobiega wzdęciom.


Napar z nasion lubczyka posiada właściwości odwadniające. W medycynie ludowej często stosowany był jako środek wykrztuśny, w nieżytach dróg oddechowych oraz lek pobudzający krwawienia miesiączkowe. Ponadto często stosowany był jako afrodyzjak – pobudza aktywność seksualną.

Lubczyku nie mogą stosować osoby mające problemy z nerkami oraz kobiety w ciąży. Niekorzystnym objawem mogą być nudności.

Koniecznie zobacz