Jesteś tutaj:

Jaśminowiec - krzewy z pachnącymi kwiatami

Jaśminowiec wonny - odmiany, uprawa, cięcie i rozmnażanie
Mahonia - wyraziście kwitnący krzew
Przycinanie krzewów
Tawuła - rodzaje, uprawa i pielęgnacja
Trzmielina - odmiany i uprawa
Wrzosy - piękne krzewinki
Zaślaz mieszańcowy (Klonik mieszańcowy, Klonik pokojowy, Abutilion mieszańcowy)

Jaśminowiec - krzewy z pachnącymi kwiatami

Jaśminowce to jedne z najpopularniejszych  krzewów liściastych, uprawianych ze względu na piękne kwiatostany, zróżnicowane zależnie od gatunku i odmiany. Spotykane w ogrodach oraz zieleni miejskiej, na trwałe wpisały się w otaczający nas krajobraz.

Jaśminowiec jest krzewem zaliczanym do rodziny hortensjowatych (Hydrangeaceae). Rodzaj obejmuje kilkadziesiąt gatunków jednak w ogrodach uprawiamy zaledwie kilka w większości liczne mieszańce. Do najczęściej uprawianych gatunków z pewnością należy jaśminowiec wonny.


Wybrane gatunki i mieszańce rodzaju


Philadelphus coronarius – jaśminowiec wonny
Philadelphus pubescens - jaśminowiec omszony
Philadelphus caucasicus - jaśminowiec kaukaski
Philadelphus x lemoinei - jaśminowiec Lemoine’a
Philadelphus x virginalis - jaśminowiec panieński
Philadelphus pekinensis - jaśminowiec pekiński
Philadelphus x cymosus - jaśminowiec baldaszkowaty
Philadelphus satsumanus – jaśminowiec japoński
Philadelphus x polyanthus - jaśminowiec wielokwiatowy

Naturalne siedliska jaśminowców występują na kontynencie amerykańskim, azjatyckim oraz europejskim.

Jaśminowiec

Jaśminowiec

Kilka uwag o budowie


Powszechnie występujące jaśminowce przyjmują formę krzewu o różnej wysokości. Silniej rosnące okazy osiągają nawet do pięciu metrów wysokości, a karłowate, charakteryzujące się słabym wzrostem około metra. Pokrój wzniesiony. Na pędach osadzone sezonowe ulistnienie, pojedyncze, całobrzegie bądź ząbkowane. Kwiaty zależnie od gatunku, ukazują się już w maju. Mogą być pojedyncze, półpełne i pełne, mniej lub bardziej pachnące, osadzone pojedynczo bądź zebrane w grona czy też podbaldachy. Po przekwitnięciu kwiatów, ukazują się owoce w formie wielokomorowej torebki, wypełnionej nasionami.

Jaśminowiec - kwiaty

Jaśminowiec

Charakterystyka wybranych gatunków i form rodzaju


Jaśminowiec wonny - dawniej podstawowy gatunek jaśminowca królujący w ogrodach. Obecnie ustąpił miejsca także innym gatunkom, a przede wszystkim mieszańcom, które ze względu na walory dekoracyjne, coraz częściej sadzone są w przydomowych ogrodach. Osiąga nawet do trzech metrów wysokości i jest gatunkiem, którego naturalne siedliska występują w cieplejszej części kontynentu europejskiego. Krzew o wzniesionym pokroju, którego największą zaletą są intensywnie pachnące kwiaty, zebrane w liczne grona. Ukazują się już w maju i w ten jeszcze wiosenny czas są pięknym, dekoracyjnym uzupełnieniem ogrodu. Chłodna barwa kwiatów, doskonale prezentuje się na tle zieleni.

Jaśminowiec omszony - osiąga do kilku metrów wysokości (nawet pięciu).  Nadaje się do większych ogrodów, w których łatwiej podkreślić piękno tego krzewu.  Kwitnie na  przełomie czerwca i lipca.


Jaśminowiec Lemoine’a - mieszaniec, uzyskany ze skrzyżowania jaśminowca wonnego z jaśminowcem drobnolistnym. Charakteryzuje się wolniejszym wzrostem oraz niższą wysokością niż jaśminowiec wonny. Kwiaty zależnie od odmiany pojedyncze, półpełne i pełne, zebrane  w grona. Kwitnie w czerwcu. Przedstawicielem jaśminowca Lemoine’a jest m.in. odmiana ‘Erectus’.

Jaśminowiec panieński - mieszaniec powstały poprzez skrzyżowanie Philadelphus x lemoinei i Philadelphus nivalis ‘Plenus’. Osiąga ponad dwa metry wysokości i charakteryzuje się dużymi oraz pełnymi kwiatami. Do odmian tej formy zaliczymy m.in. ‘Biały Karzeł’, ‘Girandole’ oraz ‘Apollo’.

Jaśminowiec plamisty - mieszaniec powstały poprzez skrzyżowanie Philadelphus x lemoinei i Philadelphus coulteri. Osiąga niewiele ponad metr wysokości, charakteryzując się pojedynczymi kwiatami z różowymi przebarwieniami u nasady pojedynczego płatka. Przykładem odmiany wspomnianego mieszańca jest ‘Belle Etoile’.

Jaśminowiec

Jaśminowiec

Walory dekoracyjne


Podstawowym walorem dekoracyjnym jaśminowców są kwiaty i u wybranych odmian pstre liście. Kwiaty mogą być pojedyncze, półpełne i pełne. W wielu przypadkach zachwycają rozmiarami oraz intensywnym zapachem. Kwitnienie jaśminowców przypada od maja do lipca. Należy zaznaczyć, że w tym czasie stanowią jeden z piękniejszych elementów ogrodu. Po kwitnieniu, jeżeli nie mają barwnych liści, stają się mało dekoracyjne, tak więc winny być sadzone w towarzystwie, aby zakątek z ich udziałem nie stał się monotonny.

Jaśminowiec

Jaśminowiec

Wybrane odmiany


W sprzedaży nie brakuje ciekawych odmian jaśminowców, bardzo często zróżnicowanych dzięki czemu w ogrodzie można uprawiać nawet kilka okazów.

  • ‘Albâtre’ - Odmiana osiąga do około 2 m wysokości i niewiele mniej szerokości. Kwitnie w czerwcu - lipcu, a jej duże, białe i pełne kwiaty są nie tylko dekoracyjne, ale także intensywnie pachnące. ‘Albâtre’ sprawdzi się jako pojedynczy akcent w ogrodzie, a także w grupie, można z niej stworzyć żywopłot.
  • ‘Norma’ - odmiana o pojedynczych, czasem półpełnych kwiatach.
  • ‘Girandole’ - osiąga niewiele ponad metr wysokości, a jest cenna przede wszystkim ze względu na pełne, pięknie pachnące kwiaty.
  • ‘Variegatus’ - odmiana jaśminowca wonnego, charakterystyczna ze względu na liście z białym obrzeżem. Kwiaty pojedyncze, ale intensywnie pachnące.
  • ‘Justynka’ - odmiana o kwiatach pojedynczych do półpełnych, osiągająca do około 1,5 m wysokości.
  • ‘Schneesturm’ - odmiana osiągająca do około 2 m wysokości, charakteryzująca się pełnymi kwiatami.
  • ‘Karolinka’ - polska odmiana, osiągająca do około dwóch 2 m wysokości o pojedynczych bądź półpełnych kwiatach.
  • Kalina’ - odmiana której wysokość może sięgać 2 m. Od czerwca ukazują się pojedyncze i pachnące kwiaty.
  • 'Dame Blanche' - charakteryzuje się półpełnymi i pachnącymi kwiatami.
  • ‘Aureus’ - jaśminowiec wonny o zielonożółtym zabarwieniu liści, przy czym młode liście są złotożółte.
  • ‘Belle Etoile’ - odmiana dochodząca do 2 m wysokości, charakteryzująca się białymi, czteropłatkowymi, pojedynczymi kwiatostanami z bardziej purpurowym środkiem. Kwiaty pachnące.
  • ‘Zeyheri’ - odmiana o pojedynczych kwiatach.
  • 'Innocence' - odmiana osiągająca do około 2 m wysokości o pojedynczych bądź podwójnych kwiatach, ukazujących się od maja do czerwca. Średnica kwiatów wynosi około 3 cm.
  • ‘Virginal’ - odmiana o pełnych i półpełnych kwiatach, intensywnie pachnących.
  • ‘Deutziflorus’ - odmiana o pełnych kwiatach tzw. żylistkowa.
  • ‘Kasia’ - kwiaty pojedyncze oraz pachnące.
  • ‘Erectus’ - o półpełnych i pachnących kwiatach.
  • ‘Biały Karzeł’ - odmiana niska, osiągająca do około jednego metra wysokości. Kwiaty pojedyncze, ale pachnące.
  • ‘Snowbelle’ - piękna odmiana o dużych i pełnych kwiatach, zebranych po kilka sztuk w kwiatostanie.
  • ‘Mont Blanc’ - niższa odmiana o niewielkich oraz pojedynczych kwiatach.
  • ‘Atlas’ - odmiana o pojedynczych kwiatach.
  • ‘Primuliflorus’ - odmiana o pełnych kwiatach.
  • ‘Buckley’s Quill’ - odmiana osiągająca do około 1,5 m wysokości o pełnych kwiatach.

Jaśminowiec

Jaśminowiec

Stanowisko    


Jaśminiowce nie należą do wymagających krzewów. Poradzą sobie w przeciętnej glebie ogrodowej. Im lepsze podłoże, tym kwitnienie będzie obfitsze. Jaśminowce preferują podłoże żyzne, świeże oraz wapienne. Najlepiej sadzić je na stanowisku  słonecznym, choć dobrze sobie radzą na stanowisku lekko zacienionym.

Jaśminowiec

Jaśminowiec

Uprawa i pielęgnacja


Philadelphus nie są absorbujące, tak więc mogą je uprawiać najbardziej zapracowani ogrodnicy amatorzy. Sadzonki można zakupić bądź samemu rozmnożyć. Jaśminowce można rozmnożyć m.in. poprzez sadzonki półzdrewniałe, pozyskane w okresie letnim czy też sadzonki zdrewniale.  Sadzonki ukorzeniamy w przepuszczalnym podłożu w miejscu osłoniętym przed nasłonecznieniem oraz utrzymujemy stałą wilgotność. Nim sadzonki posadzimy na miejsce stałe, pamiętajmy, aby odpowiednio przygotować podłoże. Oczyszczamy je z chwastów oraz przekopujemy i w razie potrzeby możemy zastosować dobrze przerobiony kompost, aby poprawić jego strukturę. Po posadzeniu podlewamy oraz ściółkujemy, aby ograniczyć parowanie oraz ekspansję chwastów.

Jaśminowce uprawiane  w ogrodach charakteryzują się wystarczającą mrozoodpornością oraz znoszą zanieczyszczenia, pyły, tak więc można je sadzić przy ogrodzeniu, aby osłonić się od ruchliwej ulicy. Młode krzewy na otwartych stanowiskach warto kopczykować np. kompostem, który posłuży także jako nawóz. Do nawożenia można stosować także wieloskładnikowe nawozy np. bardzo popularną i cenioną Azofoskę. Mimo, że krzewy dobrze znoszą suszę to jednak uzupełnianie niedoborów wody pozwoli na większe przyrosty oraz obfitsze kwitnienie.


Dorosłe krzewy co kilka lat wymagają cięcia odmładzającego, poprzez wycięcie części starych pędów przy samym podłożu. Odmłodzona roślina będzie obficiej kwitła, a to w przypadku tych krzewów podstawa dekoracyjności. Cięcie przeprowadzamy po kwitnieniu. Warto wiedzieć, że najobficiej kwitną na pędach dwuletnich, tak więc wycinamy starsze pędy.

Omawiane krzewy nie są szczególnie podatne na choroby i szkodniki, ale przy nadmiernej wilgoci mogą zostać porażone przez chorobę grzybową – mączniak prawdziwy. Ze szkodników dość częstym problemem są mszyce. Warto monitorować krzewy, aby uniknąć nadmiernego namnożenia się szkodnika. Do zwalczania warto stosować naturalne sposoby, jeżeli jednak kolonia będzie zbyt liczna można zastosować środek owadobójczy, najlepiej selektywny, aby oszczędzić owady pożyteczne. Przykładem takiego środka jest Pirimor 500 WG.

Jaśminowiec

Jaśminowiec

Zastosowanie


Jaśminowce to krzewy, stanowiące ciekawy element ogrodu przydomowego, działki, a także zieleni miejskiej. Można je sadzić pojedynczo, na tle trawnika bądź w grupie z innymi krzewami, a także z wybranymi bylinami i roślinami jednorocznymi. Możemy z nich stworzyć szpaler, a także formowany żywopłot. Ze względu na intensywny zapach wybranych gatunków i odmian, warto sadzić je w pobliżu kącików wypoczynkowych. Są doskonałym tłem w zróżnicowanych kompozycjach. Mało wymagające, są doskonałą propozycją do ogrodu, dlatego warto pomyśleć o jego zakupie. Ceny z pewnością nie są wygórowane i już za kilkanaście złotych można zakupić sporą sadzonkę.

Grzegorz Bogucki

Koniecznie zobacz