Jesteś tutaj:

Gardenia - piękny kwiat doniczkowy

Alokazja (Alocasia) - roślina doniczkowa
Anturium (Anthurium) - uprawa i pielęgnacja
Bluszcz (Hedera) - pnącze do ogrodu i domu
Cyklameny - kwiaty do domu i ogrodu
Difenbachia - kwiat doniczkowy z pięknymi liśćmi
Monstera dziurawa (wonna) i inne odmiany
Nolina wygięta (Beukarnea) - roślina nazywana stopą słonia
Palma koralowa - Chamedora wytworna
Szeflera - uprawa, pielęgnacja i odmiany
Zanokcica (Asplenium) - paproć chętnie uprawiana

Gardenia - piękny kwiat doniczkowy

Gardenia należy do najpiękniejszych roślin doniczkowych, cenionych przede wszystkim za dekoracyjne kwiatostany. W przypadku gardenii, jej piękne, białe i pachnące kwiaty doskonale uzupełniają się z ciemnymi, a zarazem błyszczącymi liśćmi. Niestety gardenia jest rośliną niezwykle kapryśną, dlatego przed jej zakupem, warto o niej poczytać, aby już na samym początku uprawy, zapewnić jej jak najbliższe optymalnym warunki, niezbędne do prawidłowego rozwoju.

Poszukując roślin kwitnących, a przy tym niezwykle pachnących, pamiętajmy o gardenii. Jeżeli nawet nie uda nam się jej utrzymać, to i tak przez pewien czas, będzie jednym z najpiękniejszych, kwietnych akcentów w mieszkaniu.

Czy wiesz że …

Nazwa rodzaju Gardenia została nadana na cześć przyrodnika Alexandra Gardena przez samego Karola Linneusza.


Kilka uwag o rodzaju


Rodzaj Gardenia obejmuje liczne gatunki krzewów, niewielkich drzew, z których część można potraktować jako rośliny ozdobne. Najpopularniejszym reprezentantem rodzaju jest gardenia jaśminowata, coraz częściej spotykana w kwiaciarniach, odbudowująca swoją pozycję sprzed lat, kiedy była niezwykle popularną rośliną ozdobną. Gatunek reprezentuje rodzinę Rubiaceae - marzanowate.

Naturalne siedliska roślin zaliczanych do rodzaju, to tropikalne obszary kontynentu azjatyckiego i afrykańskiego.


Wybrane gatunki rodzaju

 

  • Gardenia jasminoides (Gardenia augusta) - Gardenia jaśminowata
  • Gardenia taitensis
  • Gardenia thunbergia
  • Gardenia volkensii
  • Gardenia mannii
  • Gardenia latifolia
  • Gardenia philastrei
  • Gardenia uliginosa
  • Gardenia tubifera

 

W Polsce jako roślinę doniczkową, traktuje się gardenię jaśminowatą, jedyny gatunek, który cieszy się tak dużym zainteresowaniem.


Gardenia jaśminowata o pachnących kwiatach


Gardenia to nie tylko piękne kwiaty, to także zapach oraz ciemnozielone, dekoracyjne liście, podkreślające piękno kwiatostanów. W okresie zimowym, roślina stanowi wyjątkowy, niezwykle estetyczny akcent w mieszkaniu.

Budowa

Gardenia jasminoides możemy nabyć w formie niewielkiego krzewu, sięgającego zaledwie do kilkudziesięciu centymetrów. Warto zaznaczyć, że z czasem wysokość rośliny może osiągnąć około metra, zależnie od odmiany, a w swoich ojczystych stronach może przybierać formę niewielkiego drzewa.

Ten zimozielony krzew zachwyca skórzastymi, bardziej podłużnymi, lancetowatymi , ciemnozielonymi liśćmi, dodatkowo błyszczącymi, na tle których doskonale prezentują się kwiatostany. Gatunek charakteryzuje się pojedynczymi, pięknie pachnącymi kwiatami, natomiast odmiany są bardziej zróżnicowane - kwiaty pojedyncze, półpełne i pełne. Barwa kwiatów biała do kremowej, gdy przekwitają, stają się bardziej żółte. Okres kwitnienia przypada na miesiące letnie, jednak warto zaznaczyć, że powszechnie dostępna odmiana 'Veitchii', kwitnie w okresie zimowym.

Gardenia może być prowadzona w formie drzewka, prezentuje się wówczas bardzo zjawiskowo.

Gardenia kwitnąca

Gardenia kwitnąca

Czy wiesz że …

Gardenia jaśminowata, charakteryzuje się intensywną wonią, podobną do zapachu jaśminu. Podobieństwo znalazło odzwierciedlenie w nazwie gatunkowej rośliny.

Pochodzenie

Ojczyste strony gardenii jaśminowatej występują na kontynencie azjatyckim, konkretnie w Chinach, Japonii czy też na Tajwanie. Porasta tropikalne lasy m.in. z różanecznikami i azaliami. Ponieważ w środowisku naturalnym mają wyjątkowe warunki do rozwoju, w mieszkaniach nie czują się najlepiej i charakteryzują się wyższymi wymaganiami.

Zróżnicowanie odmianowe

Odmiany gardenii, zazwyczaj różnią się wielkością oraz kształtem kwiatów i liści. Najbardziej cenne są odmiany o pełnych i pachnących kwiatach. W tym zróżnicowanym bogactwie, można nabyć także dekoracyjne formy o przebarwiających się liściach.


Wybrane odmiany
 

Nazwa odmiany

Uwagi

 

‘Variegata’

Odmiana o pojedynczych, pachnących, białych kwiatach oraz pstrych liściach.

‘Martha Turnbull’

Kwiaty pojedyncze, pachnące i gwiazdkowate.

‘Kleim’s Hardy’

Odmiana o pachnących, pojedynczych kwiatach.

‘August Beauty’

Bardzo dekoracyjna odmiana o pachnących, białych kwiatach.

‘Golden Magic’

Jedna z piękniejszych odmian o pełnych kwiatach. Początkowo białe, z czasem kremowe aż po złociste. Doskonale prezentują się na tle ciemnozielonych liści.

‘Veitchii’

Bardzo popularna odmiana, osiągająca do około jednego metra wysokości. Jej pachnące, pełne kwiaty osiągają do około 3 cm średnicy. Odmianę zazwyczaj możemy nabyć już od później jesieni. Cenna także ze względu na kwitnienie w okresie zimy.

‘Mystery’

Odmiana o białych, pełnych kwiatach.

‘Aimee Yoshioka’

Charakteryzuje się białymi, pełnymi kwiatami.

‘Daisy’

Odmiana o pojedynczych, białych kwiatach.

‘Radicans’

Kwiaty białe, podwójne i pachnące.

‘Frostproof’

Odmiana gardenii jaśminowatej o ciekawym, pachnącym kwiatostanie.

‘Miami Supreme’

Odmiana o dużych, pełnych i pachnących kwiatach.

‘Grif’s Select’

Odmiana o pojedynczych, białych i pachnących kwiatach, które doskonale prezentują się na tle ciemnozielonych liści.

‘Chuck Hayes’

Odmiana o białych, podwójnych kwiatach, które świetnie prezentują się na tle dużych liści.

‘Rothmanii’

Odmiana o pachnących i pełnych kwiatach.

 

Stanowisko

Ten piękny krzew jest niezwykle kapryśny, dlatego należy zapoznać się z wymaganiami rośliny, aby w pełni korzystać z jej wyjątkowych walorów dekoracyjnych. Wcześniej wspomniałem o jej naturalnym środowisku. Świadomość jej pochodzenia zdecydowanie ułatwia pielęgnację oraz zaspakajanie potrzeb rośliny.

Gardenia jasminoides wymaga stanowiska jasnego, ale nie w pełni nasłonecznionego, zwłaszcza w okresie letnim. Jeżeli będzie ustawiona na słonecznym stanowisku, w letnie południe należy ją chronić przed silnym nasłonecznieniem - palącym słońcem - należy zapewnić jej światło rozproszone.

Z pewnością dobrze na roślinę wpłynie świeże powietrze, uważajmy jednak na przeciągi, bo akurat gardenia za nimi nie przepada. Posiadając zaciszny taras bądź balkon, w okresie letnim po uprzednim zahartowaniu rośliny, można spróbować uprawy gardenii na świeżym powietrzu. Oczywiście nie ma mowy o pełnym nasłonecznieniu, lepszy będzie lekki półcień.

Pamiętajmy także, że roślinę należy przenieść do pomieszczenia jeszcze przed znaczącym spadkiem temperatury.
Gardenia znajdzie odpowiednie warunki do rozwoju w oranżerii, a w mieszkaniu dobrym pomieszczeniem będzie nie za ciepły, widny salon.

Gardenia

Gardenia

Podłoże

Sukces w uprawie gardenii, zależy także od odpowiedniego podłoża, które powinno być kwaśne. Kwasowość podłoża, należy utrzymać w dalszym okresie pielęgnacji. Bezwapienne podłoże, powinno być także lekkie, próchnicze, zasobne, uzupełnione drenażem. Aby utrzymać kwasowość podłoża należy używać specjalnych nawozów np. do azali, podlewać miękką wodą np. deszczówką czy też przegotowaną i odstaną. Co jakiś czas dodatkowo zakwaszamy podłoże. Jednym z domowych sposobów jest podlanie gardenii dwa razy w miesiącu wodą z dodatkiem kilku kropel cytryny. Brak kwaśnego podłoża, uniemożliwia pobieranie przez roślinę pewnych składników pokarmowych co prowadzi do chlorozy liści, a z czasem do zamierania roślin.

Przesadzanie

Gardenię w pierwszych latach najlepiej przesadzać każdego roku, jednak w okresie późniejszym co kilka lat wówczas gdy bryła korzeniowa nie mieści się w doniczce. Wyrośniętych roślin, uprawianych w dużych pojemnikach, nie musimy przesadzać, wystarczy wymienić część podłoża. Delikatnie usuwamy wierzchnią warstwę podłoża, a następnie uzupełniamy nowym, świeżym podłożem.

Roślina musi mieć zapewnione przepuszczalne podłoże i drenaż. Dzięki temu będzie bardziej bezpieczna i mniej narażona na przelanie.

Najlepszym okresem na przesadzanie gardenii jest wiosna.

Temperatura

Gardenia preferuje temperaturę pokojową. W okresie letnim, minimum to około 18°C, a maksimum to około 24°C. W okresie zimy temperatura niższa, ale zwróćmy uwagę na to, aby temperatura nie spadała poniżej 10 °C, najlepiej jak wyniesie około 16-18°C                                                

Podlewanie i wilgotność powietrza

W uprawie gardenii jaśminowatej olbrzymie znaczenie odgrywa także prawidłowe podlewanie i wilgotność powietrza, o którą tak ciężko, zwłaszcza w okresie grzewczym.

W okresie wzrostu podlewamy dość obficie, zapewniając roślinie stale wilgotne, ale nie mokre podłoże, natomiast okresie zimowym oszczędniej, wierzchnia warstwa podłoża może lekko przeschnąć przed kolejnym podlaniem.

W celu utrzymania prawidłowej wilgotności powietrza, nie obędzie się bez codziennego spryskiwania rośliny miękką wodą. Podczas spryskiwania rośliny, należy unikać moczenia kwiatów, gdyż mogą pojawić się brązowawe plamy.

Wilgotność powietrza, możemy zwiększyć, umieszczając doniczkę z gardenią w innym pojemniku, wypełnionym wilgotnym torfem bądź też na podstawce z keramzytem, wypełnionej wodą, ale w takiej ilości, aby dno doniczki się z nią nie stykało.

Kwitnąca Gardenia

Kwitnąca Gardenia

Nawożenie

Ze względu na specjalne wymagania gardenii, roślinę nawozimy bezwapniowym nawozem płynnym przeznaczonym dla roślin kwasolubnych, najlepiej dwa razy w miesiącu, przy niższym stężeniu niż zalecane.

Pozostałe zabiegi pielęgnacyjne

Z pozostałych zabiegów oraz kwestii związanych z uprawą gardenii, warto wspomnieć o stosowaniu do podlewania letniej wody. Roślina nie przepada za chłodnym podłożem.

Co jakiś czas gardenie oczyszczamy z kurzu, najlepiej delikatną i wilgotną szmatką.

Dla utrzymania zwartego pokroju rośliny, gardenię można przyciąć w okresie wiosennym, poza tym dozwolone jest uszczykiwanie pędów - możliwość uzyskania gardenii jaśminowatej w formie piennej, niezwykle oryginalnej.


Rozmnażanie


Gardenię rozmnażamy przede wszystkim wegetatywnie poprzez sadzonki wierzchołkowe, choć możliwe jest także rozmnożenie generatywnie poprzez nasiona.

Przy rozmnażaniu wegetatywnym m.in. wczesną wiosną pobieramy sadzonki wierzchołkowe, posiadające 2-3 węzły (10- 15 cm długości) . Zostawiamy jedną parę liści, po czym końcówkę sadzonki zanurzamy w ukorzeniaczu, a następnie umieszczamy w przepuszczalnym podłożu (np. torf wymieszany z piaskiem- 1:1). Pojemnik okrywamy folią pamiętając o przewietrzaniu młodych roślin.

Ponieważ ukorzeniane sadzonki wymagają ciepłego podłoża, dobrym i skutecznym rozwiązaniem jest zastosowanie podgrzewanej mnożarki.

Czas ukorzeniania się sadzonek wynosi kilka tygodni - do około miesiąca.


Problematyczna uprawa gardenii


W uprawie gardenii jaśminowatej możemy trafić na wiele przeciwności, które zazwyczaj wynikają z błędów uprawowych, nie dostosowania pielęgnacji do wymagań gardenii.

Na samym początku warto zauważyć, że gardenia jest rośliną kwasolubną i podłoże powinno charakteryzować się odpowiednim poziomem pH. Jeżeli zaniedbamy roślinę i podłoże będzie bardziej zasadowe, ograniczymy możliwość wchłaniania przez roślinę odpowiednich składników pokarmowych, co doprowadzi do żółknięcia blaszki liściowej przy jednoczesnym zachowaniu zielonych nerwów. Zakwaszanie podłoża, miękka woda oraz odpowiednie nawozy są podstawą, aby gardenię uchronić przed chlorozą liści.

W chłodnych warunkach, rośliny mogą gubić liście, które czernieją, pąki kwiatowe opadają, podobne jak w przypadku niedostatecznej wilgotności. Pąki kwiatowe mogą opadać, także w przypadku wysokiego pH podłoża, a także po przestawieniu rośliny itp.

W przypadku zmoczenia kwiatostanów, mogą pojawić się brązowawe plamy, a na zbyt mocno nasłonecznionym stanowisku, może dojść do poparzeń rośliny.

Zbyt słaba roślina o bladych i drobniejących liściach, wymaga uzupełnienia niedoborów pokarmowych, a także ustawienia w jaśniejszym pomieszczeniu.

Ze szkodników należy uważać na przędziorki, tarczniki, wełnowce oraz wciornastki.

Gardenia

Gardenia

Zastosowanie


Gardenia jasminoides jest przykładem rośliny ozdobnej, która nie najlepiej sobie radzi w mieszkaniu, ale warto spróbować jej uprawy, gdyż nie zawsze kończy się niepowodzeniem. Roślina nie znosi kuchni, ale za to poradzi sobie w niezbyt ciepłym salonie, a głównie w oranżerii , gdzie może uzyskać jak najbliższe optymalnym warunki do rozwoju.

Stanowi ciekawy akcent w aranżacjach domowych, choć bywa uprawiana także na kwiat cięty, dawniej bardzo popularny, stosowany jako butonierka, a także do bukietów ślubnych.

Ze względu na wysoką dekoracyjność rośliny, a także piękny zapach, warto uprawiać i propagować uprawę kapryśnej, ale wyjątkowej gardenii.


Uwagi końcowe


Kwiaty gardenii kojarzą się z miłością skrywaną, nieśmiałą, ale piękną i prawdziwą.

Grzegorz Bogucki

Koniecznie zobacz