Jesteś tutaj:

Cegła szamotowa

Cegła dziurawka - właściwości materiału
Cegła klinkierowa - właściwości, rodzaje, zastosowanie i czyszczenie
Cegły budowlane - wymiary i wagi
Cement - odmiany, właściwości, klasy i zastosowanie
Dom z cegieł - prawie same atuty
Materiały do budowy domu
Pustaki ceramiczne - połączenie tradycji z nowoczesnością
Pustaki do budowy domu
Rodzaje cegieł budowlanych
Z czego budować dom?

Cegła szamotowa

Asortyment ceramicznych materiałów budowlanych jest stosunkowo spory. W związku z tym z pewnością nie ogranicza się tylko i wyłącznie do cegieł zwykłych czy klinkierowych. Ze względu na swoje właściwości charakterystycznym typem cegieł ceramicznych są również cegły szamotowe.


Czym jest szamot?


Jak powszechnie wiadomo produkcja wyrobów ceramicznych składa się z kilku etapów. Pierwszym z nich jest formowanie, następnie suszenie i wypalanie w odpowiedniej temperaturze surowców. Istotnymi składnikami całej produkcji są właśnie surowce. To rodzaj, jakość surowców i przeprowadzona według określonych zasad, wymogów obróbka decydują o tym, jakie właściwości fizyczne, chemiczne czy mechaniczne będą miały gotowe wyroby - materiały budowlane.

Do wyrobu cegieł szamotowych stosuje się specjalny rodzaj glin, jakimi są gliny ognioodporne  – znane również pod nazwą ogniotrwałych.  Zmielenie, a następnie spieczenie w wysokiej temperaturze tego typu glin powoduje powstanie materiału, który popularnie nazywany jest szamotem. Stanowi on główny składnik do wyrobu ceramicznych materiałów ogniotrwałych, jakimi są cegły szamotowe.


Produkcja i zastosowanie cegieł szamotowych


Już wcześniej wspomniano, że proces produkcyjny materiałów i wyrobów ceramicznych jest procesem złożonym. Nie ogranicza się zatem do jednoetapowej czynności. Szereg podejmowanych prac bezpośrednio wynika z funkcji, jakie materiały mają spełniać w przyszłości.

W związku z tym ogólna złożoność produkcji cegieł szamotowych polega na:

- wypaleniu gliny ogniotrwałej (szamotu),
- wymieszaniu zmielonej gliny ogniotrwałej z surowo zmieloną plastyczną gliną,
- zaformowaniu materiałów,
- wypalaniu w wysokiej temperaturze (jest to zazwyczaj temperatura ponad 1300°C).

W taki sposób przeprowadzona produkcja powoduje, że cegłom szamotowym nie zagrażają wahania temperatur. Co to oznacza w praktyce? Cegły szamotowe wykazują dużą odporność na zmiany temperatury w krótkim czasie. Przede wszystkim dzięki tej właściwości są jednym z najpopularniejszych materiałów ogniotrwałych w budownictwie. Chodzi tutaj zarówno o budownictwo mieszkaniowe jak i znacznie bardziej wymagające budownictwo przemysłowe.


Gdzie zatem konkretnie wykorzystuje się cegły szamotowe? Przede wszystkim są one stosowane w systemach kominowych, ponieważ to właśnie w ciągach kominowych występuje różnica gęstości powietrza zimnego i ciepłego. Mamy zatem do czynienia z różnicami temperatur. Sprawne działanie ogrzewania, wentylacji czy klimatyzacji uzależnione jest od rodzaju zastosowanego do budowy lub wykończenia materiału. Dlatego cegły szamotowe bardzo często stosuje się w piecach kaflowych, kominkach, a nawet w piecach piekarniczych. W materiały ogniotrwałe zmuszone jest inwestować także wspomniane wcześniej budownictwo przemysłowe. I chociaż wymogi są w tym przypadku znacznie bardziej rygorystyczne nadal cegła szamotowa jest tutaj popularna – piece w ciepłowniach lub hutach.

Cegła na paletach


Charakterystyka wyrobów


Z pewnością najważniejszą cechą cegieł szamotowych jest ich ogniotrwałość. Klasa ogniotrwałości, w której się znajdują to najczęściej klasa Bs. Długi czas trwania wysokiej temperatury (do 1350°C) nie zagraża zatem trwałości kształtu cegieł. W związku z przypisaną klasą ogniotrwałości odporność na ściskanie cegieł musi osiągać określoną wartość. W przypadku cegieł szamotowych jest równa 18 MPa.

Standardowe wymiary cegły szamotowej wynoszą 230x114x64 mm. Należy zaznaczyć, że popularnym rozwiązaniem w przypadku tego rodzaju materiałów są także płytki. Różnią się one od cegieł wartością ostatniego wymiaru, który dla płytek szamotowych może wynosić  25 mm lub 44 mm. Często wykorzystuje się również znacznie większe pod względem gabarytowym rozwiązania – płyty szamotowe.

Wymiary płyt szamotowych wynoszą:

- 500x300x30 mm,
- 500x250x30 mm,
- 320x210x30 mm,
- 460x230x65 mm.


Murowanie


W związku z pełnionymi przez cegły szamotowe niezwykle ważnymi funkcjami samo murowanie także oparte jest na określonych wytycznych. Przede wszystkim wyroby szamotowe powinny być pozbawione jakichkolwiek uszkodzeń, które mogłyby wpłynąć na obniżenie ich parametrów odpornościowych i wytrzymałościowych. Ponadto powinny być pozbawione kurzu i tłustych zanieczyszczeń.

Do łączenia wyrobów wykorzystuje się specjalną zaprawę – zaprawę szamotową. Nie zawiera ona dodatkowych środków wiążących, jeżeli łączenie jest skutkiem jej spieczenia w temperaturze 900°C. W przypadku niewystępowania takiej temperatury w piecu zaprawę się rozrabia. Co to oznacza? Do zaprawy dodaje się roztwór wody i szkła wodnego sodowego lub cement (najczęściej portlandzki). Tego typu dodatki znacznie poprawiają właściwości wiążące zaprawy szamotowej. W zależności od tego, który z dodatków wybierzemy, musimy w określonym przez producenta czasie zużyć zaprawę. Wynika to z braku po określonym czasie właściwości wiążących. Zaprawę stosujemy tylko i wyłącznie do łączenia wyrobów szamotowych.

Spoina powinna mieć grubość 2-3 mm. Należy również pamiętać przy murowaniu, aby zabezpieczyć budowane mury ogniowe przed wodą i uszkodzeniami. Jest to bardzo ważne, ponieważ cegła szamotowa nie jest „odporna na wodę”.

Cegły szamotowe są zatem niezwykle popularnym rozwiązaniem ogniotrwałym. Należy zaznaczyć, że szamot, który kiedyś służył głównie do produkcji okładzin w piecach kaflowych, w chwili obecnej jest odkrywany na nowo – klosze z masy szamotowej jako ciekawe rozwiązanie współczesnych projektantów wnętrz.

Koniecznie zobacz