Jesteś tutaj:

Budowa i rodzaje fundamentów

Budowa więźby dachowej - najważniejsze informacje
Cement - odmiany, właściwości, klasy i zastosowanie
Drewno konstrukcyjne - właściwości
Fundament pod ogrodzenie
Ile kosztuje budowa domu?
Ocieplenie domu styropianem
Pustaki ceramiczne - połączenie tradycji z nowoczesnością
Rodzaje cegieł budowlanych
Rodzaje stropów budowlanych
Ściany działowe i nośne
Z czego budować dom?

Budowa i rodzaje fundamentów

Dom

Roboty fundamentowe należą do jednych z najważniejszych prac na placu budowy. Przystępuje się do nich po zakończeniu robót ziemnych, ale już podczas ich wykonywania uwzględnia się głębokość posadowienia fundamentów, ich rodzaj i wymiary. Praca całej konstrukcji zarówno w czasie jej wznoszenia jak i późniejszej eksploatacji wynika ze współpracy fundamentów z gruntem. Warto zatem przyjrzeć się bliżej zagadnieniom związanym z posadowieniem.


Rola fundamentów

 
Jak powszechnie wiadomo fundamenty to przede wszystkim bezpieczny projekt. Co to oznacza? Chodzi tutaj o zapewnienie wymaganej nośności, stateczności i wytrzymałości, a także  zachowanie dopuszczalnych odkształceń. Przeprowadza się zatem szereg typowo konstrukcyjnych obliczeń z uwzględnieniem warunków gruntowych, które są poparte wynikami badań terenowych (dokumentacja geotechniczna).

Budynek jest połączony z podłożem gruntowym za pomocą fundamentów. I już tutaj można dokonać pierwszego podziału fundamentów. Jeżeli obciążenie przekazywane jest przez pobocznicę fundamentu mamy do czynienia z fundamentami pośrednimi (pale, studnie). Natomiast jeżeli obciążenie przekazuje powierzchnia podstawy mówimy o fundamentach bezpośrednich . W tym przypadku wytrzymałe, naturalne podłoże występuje płytko. To właśnie głównie fundamenty bezpośrednie stosuje się w budownictwie jednorodzinnym.


Fundamenty bezpośrednie


Jest szereg czynników, które decydują o rodzaju tego typu fundamentów. Do najważniejszych kryteriów  należą: sposób wykonania, użyty materiał oraz kształt fundamentu. Budownictwo jednorodzinne to przede wszystkim fundamenty wylewane (betonowe, żelbetowe). Oczywiście istnieje tutaj możliwość zastosowania prefabrykatów oraz innych materiałów (drewno, kamień, cegła), ale znacznie częściej stosuje się pierwsze rozwiązanie.

Fundamenty pod dom

Fundamenty pod dom

Ławy fundamentowe


Ławy charakteryzują się znacznie większą długością od szerokości (przekrój prostokątny). Poszczególne wymiary uzależnione są od rodzaju podłoża gruntowego oraz przekazywanych obciążeń.

Ławy wylewa się pod ścianami konstrukcyjnymi. Można to zrobić bezpośrednio w wykopie, który ma wymiar równy wymiarowi ławy. Wtedy należy zastosować folie hydroizolacyjne. Drugim rozwiązaniem jest zastosowanie deskowań. W tym wypadku wykop musi być szerszy, w zależności od wysokości deskowania.

Ławy fundamentowe wykonuje się najczęściej jako żelbetowe, dlatego przed wylaniem betonu (najczęściej C12/15) należy ułożyć w wykopie zaprojektowane wcześniej zbrojenie. Wymiary ławy niezbrojonej są odpowiednio większe.


Stopy fundamentowe


Stosuje się je pod pojedyncze słupy (lub kominy), których rozstaw nie jest mniejszy od 5 m dla gruntów o dopuszczalnym obciążeniu w poziomie posadowienia nie mniejszym niż 0,10 MPa. Zatem kształtem stopy zbliżone są do kwadratu lub prostokąta.

Ich wykonanie jest podobne do wykonania ław fundamentowych. To, czy będą wykonane jako betonowe, czy żelbetowe jest uzależnione głównie od nośności podłoża gruntowego. Będą zbrojone, jeśli grunt jest słaby, a przekazywane obciążenia stosunkowo duże.


Płyty fundamentowe


Zazwyczaj płyty stosuje się pod całym budynkiem. W przypadku słabych gruntów dopuszcza się obciążenie rzędu 0,08÷0,12 MPa. Z płyt korzysta się również w przypadku, gdy konstrukcja osiada nierównomiernie lub gdy poziom posadowienia obiektu budowlanego znajduje się poniżej poziomu zwierciadła wody gruntowej.

Płyty fundamentowe wykonuje się bezpośrednio na gruncie. W związku z tym przeprowadza się znacznie mniej prac wykopowych, dlatego koszty z nimi związane są niższe.

Budowa fundamentów

Budowa fundamentów

Fundament, a piwnica


W przypadku projektowania i wykonawstwa fundamentów szczególnie ważne jest to, czy dom jednorodzinny będzie podpiwniczony, czy nie będzie miał piwnicy. Zarówno same fundamenty jak i zakres prac z nimi związanych będą  się od siebie nieco różniły.

Dom podpiwniczony – jego głębokość posadowienia wynosi około 3 m. Najczęściej stosowanymi fundamentami są ławy betonowe lub żelbetowe. Ściany piwnicy wykonuje się na ławach, które muszą być w odpowiedni sposób zabezpieczone przed wilgocią i wodą (izolacje). Ze względu na utrudnienie prac fundamentowych nie zaleca się częściowego podpiwniczenia. Ponadto powinniśmy zrezygnować z piwnicy, jeżeli poziom wód gruntowych jest wysoki.

Dom niepodpiwniczony – jego głębokość posadowienia jest znacznie mniejsza niż głębokość posadowienia domu z piwnicą; poniżej poziomu przemarzania gruntu (dla Polski zakres: 0,8÷ 1,4 m). Ławy fundamentowe są połączone ze ścianami parteru za pomocą ścian fundamentowych, na których opiera się cała konstrukcja domu. Ściany fundamentowe mogą być wykonywane jako monolityczne (beton, żelbet) lub murowane (bloczki i pustaki betonowe, pustaki ceramiczne). Prawidłowe osiadanie budowli i przekazywanie obciążeń zapewnia wylanie płyty fundamentowej.


Fundamentowanie jest bardzo szeroką dziedziną budownictwa. Kwestia prawidłowego zaprojektowania i wykonania posadowienia nie jest zatem sprawą prostą, a wręcz przeciwnie dostarczającą wielu problemów. Usytuowanie fundamentów powinno więc odpowiadać projektowi, który będzie wynikał z przedłożonej dokumentacji geotechnicznej. Odbiór fundamentów to również sprawdzenie prawidłowego wykonania nie tylko robót betonowych, ale i zbrojarskich czy ciesielskich.

Budowa i rodzaj zastosowanego fundamentu będą wywierały bezpośredni wpływ na typ, trudność oraz koszty przyjętej technologii wykonania. Powyższy artykuł przybliża zatem główną ideę, a równocześnie jest namiastką wiedzy, którą trzeba posiąść, aby problemy z niej wynikające były możliwe do rozwiązania.

mgr inż. Zuzanna Buszta

Koniecznie zobacz