Jesteś tutaj:

Aksamitki - kwiaty dla każdego

Aranżacja balkonu - skrawek ogrodu w mieszkaniu
Klon czerwony uprawa i pielęgnacja
Macierzanka tymianek (tymianek pospolity, tymianek właściwy, macierzanka zwyczajna)
Narcyzy - uprawa i pielęgnacja
Prawidłowe szczepienie drzew jabłoni
Szałwia lekarska
Uprawa storczyków od podstaw

Aksamitki - kwiaty dla każdego

Aksamitki zaliczają się do podstawowych roślin jednorocznych, po które wciąż chętnie sięgamy, mimo dużej konkurencji wśród kwiatów, dekorujących nam ogrody i balkony w okresie letnio- jesiennym. W sprzedaży nie brakuje aksamitek, a każdego roku przybywa nam nowych odmian i serii, które są coraz ciekawsze i pozwalają na tworzenie interesujących kompozycji nie tylko w ogrodzie, ale także na balkonie i tarasie.

Rodzaj Tagetes zaliczany jest do rodziny astrowatych (Asteraceae) . Obejmuje wiele gatunków roślin, charakteryzujących się dużym poziomem dekoracyjności z których część jest bardzo ceniona, jako rośliny ozdobne. W uprawie spotykamy głównie trzy gatunki aksamitki, pochodzące z Meksyku, aksamitkę wzniesioną, aksamitkę wąskolistną oraz aksamitkę rozpierzchłą.


Wybrane gatunki rodzaju


Aksamitka wzniesiona – Tagetes erecta


Popularny gatunek aksamitki, zwanej także aksamitką wyniosłą, która osiąga nawet do 100 cm wysokości, przy czym możemy nabyć także odmiany karłowate, które sięgają zaledwie 20 cm wysokości. Niskie odmiany, nadają się przede wszystkim na obwódki i na nasadzenia tzw. „dywanowe”. Pochodząca z Meksyku, charakteryzuje się wzniesionymi, a zarazem rozgałęzionymi pędami. Liście pierzastodzielne i ząbkowane. Kwiatostany w formie koszyczków, składających się z kwiatów języczkowatych oraz rurkowatych, pełne i duże nawet do kilkunastu centymetrów średnicy. Barwa kwiatów żółta, pomarańczowa bądź wielokolorowe. W sprzedaży możemy nabyć okazy różniące się pokrojem, wielkością, intensywnością zapachu, barwami, a także kształtem kwiatów. Wyróżniamy m.in. aksamitki o kwiatach goździkowych, a więc kwiatostanach, składających się wyłącznie z kwiatów języczkowatych, aksamitki chryzantemowe o kwiatach rurkowatych. Kwiaty ukazują się od czerwca do późnej jesieni. Można nabyć także odmiany aksamitki wzniesionej, które nie będą charakteryzowały się tak silnym charakterystycznym dla gatunku zapachem.

Aksamitki o kwiatach pełnych

Aksamitki o kwiatach pełnych

Aksamitka rozpierzchła –  Tagetes patula


Gatunek aksamitki, także pochodzący z Meksyku, znany także pod nazwą Śmierdziuszki. Osiąga nieco mniejsze rozmiary niż aksamitka wzniesiona. Wysokość maksymalnie 60 cm, przy czym dostępne są formy niskie, których wysokość sięga około 20 cm. Podobnie jak aksamitka wyniosła, charakteryzuje się rozgałęzionymi pędami, licznym pierzastodzielnym ulistnieniem oraz kwiatami w formie koszyczków, na szypułkach, składających się z kwiatów języczkowatych oraz rurkowatych. Barwa kwiatów zależnie od odmiany, najczęściej żółte, pomarańczowe, brunatne, często w mieszance tych kolorów. Wyróżniamy odmiany pojedyncze bądź pełne o kwiatach mniejszych niż w przypadku aksamitki wzniesionej. Ich średnica sięga zaledwie kilku centymetrów- około 5-6 cm. Kwiaty ukazują się już w czerwcu, a kwitnienie trwa do późnej jesieni.


Aksamitka wąskolistna - Tagetes tenuifolia


Pochodząca z Meksyku aksamitka wąskolistna, różni się od aksamitki wyniosłej i rozpierzchłej drobniejszymi pędami oraz delikatniejszymi, drobniejszymi liśćmi. Roślina może sięgać nawet 70 cm wysokości, jednak dostępne w sprzedaży formy, osiągają zazwyczaj do około 25 cm. Kwiaty o średnicy około 1- 2 cm, zebrane w baldachy, ukazują się od lipca do późnej jesieni. Kwitnienie bardzo obfite.


Wybrane odmiany
 

Nazwa gatunku

Nazwa odmiany

Uwagi

Aksamitka wzniesiona

‘Hawaii’

Odmiana aksamitki wzniesionej, zachwycająca dużymi kwiatostanami, których średnica może przekroczyć nawet 10 cm. Kwiaty pełne w barwie pomarańczowej.

Aksamitka rozpierzchła

‘Bretagne’

Odmiana charakteryzująca się długim i obfitym kwitnieniem.

Aksamitka wzniesiona

‘Mammoth Mum’

Odmiana sięgająca nawet 100 cm wysokości. Kwiaty duże w barwie żółtej.

Aksamitka rozpierzchła

,Arlekin’

Odmiana osiąga do 20 cm wysokości o żółtopomarańczowych kwiatach.

Aksamitka wąskolistna

‘Lulu’

Odmiana o kwiatach cytrynowo- żółtych.

Aksamitka rozpierzchła

‘Pascal’

Odmiana o kwiatach pojedynczych.

Aksamitka wąskolistna

‘Ursula’

Kwiaty złotożółte.

Aksamitka rozpierzchła

‘Bonanza Bee’

Odmiany zaliczane do serii Bonanza, charakteryzują się wcześniejszym kwitnieniem i osiągają do około 30 cm. Odmiana ‘Bonanza Bee’ charakteryzuje się żółto- pomarańczowymi kwiatami.

Aksamitka rozpierzchła

‘Bonanza Bolero’

Odmiana o kwiatach pomarańczowo- czerwonych.

Aksamitka rozpierzchła

‘Bonanza Yellow’

Odmiana o pełnych i żółtych kwiatach.

Aksamitka rozpierzchła

‘Bonanza Orange’

Odmiana o kwiatach pomarańczowych.

Aksamitka rozpierzchła

‘Bonanza Harmony’

Odmiana o kwiatach pełnych w mieszance barw- mahoń i pomarańcz.

Aksamitka rozpierzchła

‘Boy Golden’

Odmiana o złotożółtych i pełnych kwiatach. Bardzo popularna, zaliczana do serii Boy, charakteryzującej się zwartym pokrojem. Osiąga do około 25 cm wysokości oraz wcześnie rozpoczyna kwitnienie.

Aksamitka rozpierzchła

‘Boy Harmony’

Odmiana o pełnych kwiatach w barwach mahoniu i pomarańczy.

Aksamitka rozpierzchła

‘Boy Yellow’

Odmiana o pełnych i żółtych kwiatach.

Aksamitka rozpierzchła

‘Boy Spry’

Odmiana o pełnych kwiatach mahoniowo- pomarańczowych.

Aksamitka rozpierzchła

‘Durango Bee’

Odmiana o żółtobrązowych kwiatach, sięgająca 3 cm wysokości.

Aksamitka wyniosła

‘Discovery Yellow’

Odmiana o żółtych kwiatach.

Aksamitka wyniosła

‘Discovery Orange’

Odmiana o pomarańczowych kwiatach.

Aksamitka wyniosła

‘Vanilla’

Odmiana o kremowobiałych kwiatach, osiągająca do około 40 cm wysokości.

Aksamitka rozpierzchła

‘Select Bee’

Odmiana zaliczana do serii Select, charakteryzującej się średnicą kwiatów do około 6- 7 cm. Wysokość do około 30 cm.

Aksamitka rozpierzchła

‘Select Yellow’

Odmiana o żółtych kwiatach.

Aksamitka rozpierzchła

‘Selekt Orange’

Odmiana o pomarańczowo- brązowych kwiatach.

Aksamitka rozpierzchła

‘Select Gold’

Odmiana o złotożółtych kwiatach.

Aksamitka wzniesiona

‘Marvel Gold’

Odmiana wielkokwiatowa, charakteryzująca się dużymi kwiatami w barwie złotożółtej.

Aksamitka wzniesiona

‘Marvel Yellow’

Odmiana o dużych kwiatach w barwie żółtej, wykazująca mniejszą podatność na szarą pleśń, podobnie jak wszystkie odmiany z serii Marvel.

Aksamitka wzniesiona

‘Marvel Orange’

Odmiana wielkokwiatowa o pomarańczowych kwiatach.

Aksamitka wzniesiona

‘Taishan Gold’

Odmiana zwarta o złocistych kwiatach, osiągająca do około 30 cm wysokości.

 

Stanowisko dla aksamitek


Aksamitki to jedne z najmniej wymagających, a najdłużej i najobficiej kwitnących roślin jednorocznych. Preferują stanowiska słoneczne, jednak poradzą sobie także w lekkim półcieniu. Podczas deszczowej pogody w takich warunkach, bardziej podatne na szarą pleśń. Podłoże bez znaczenia, urosną nawet na jałowej ziemi. Z pewnością będą wówczas mniejsze i skromniej kwitnące, ale sobie poradzą, co jest wielką zaletą aksamitek. Z pewnością należy unikać intensywnego nawożenia i zbyt żyznego podłoża. Przy takim podłożu uzyskamy dużo masy zielonej, ale nie przełoży się to na intensywność kwitnienia.

Aksamitki w doniczkach

Aksamitki w doniczkach

Wymagania i pielęgnacja


Tagetes nie są wymagające, tak więc może sobie na nie pozwolić nawet największy amator oraz osoby bardzo zapracowane. Poza początkowym podlewaniem po posadzeniu i w czasie przedłużającej się suszy, a w razie potrzeby nawożenia, to aksamitka w uprawie gruntowej nic więcej nie potrzebuje. W uprawie pojemnikowej jest bardziej pracochłonna, a wynika to głównie z konieczności uzupełniania niedoborów wody.

Aksamitkę uzyskujemy z rozsady. Nasiona aksamitki wysiewamy w marcu do inspektu, a optymalna temperatura kiełkowania wynosi 15 °C. Przy wczesnym siewie konieczne jest pikowanie. W kwietniu można ją wysiać na rozsadnik, jednak wówczas należy rośliny okrywać w celu zabezpieczenia przed przymrozkami. Na miejsce stałe aksamitki wysadza się w drugiej połowie maja w rozstawie 20- 25 cm dla odmian niższych i 30- 45 cm dla wyższych. Uzyskane z rozsady rośliny zakwitną po około 12 tygodniach, licząc od wysiewu nasion.


Zastosowanie


Aksamitka ze względu na swoją dekoracyjność oraz małe wymagania, stała się jedną z podstawowych roślin jednorocznych, wykorzystywanych do nasadzeń „dywanowych”, jakie możemy podziwiać m.in. na skwerach. Możemy nimi uzupełnić nasadzenia w ogrodzie, obsadzić skrzynki, misy, pojemniki. Sprawdzą się także na balkonie i tarasie. Z pewnością piękniej prezentują się posadzone w licznych grupach. Można je łączyć z innymi roślinami jednorocznymi w kompozycjach, a także zaprosić do ogrodu warzywnego w celach dekoracyjnych, a także ochrony roślin przed wieloma szkodnikami.

Aksamitki w ogrodzie

Aksamitki w ogrodzie

Choroby i szkodniki


Aksamitka w zasadzie nie jest podatna na szkodniki i choroby, ale i ona może paść ofiarą patogenów bądź szkodników. Odmiany bezwonne mogą zostać zaatakowane przez mszyce, na zbyt suchym stanowisku przez przędziorki. Atakowane są także przez ślimaki. Z chorób może pojawić się szara pleśń, a także fytoftoroza.


Uwagi


Aksamitka zawiera w sobie substancje decydujące o jej specyficznym zapachu. Oczywiście nie każdemu on odpowiada, dlatego producenci wyhodowali już rośliny bezwonne choć należy zauważyć, że rośliny charakteryzujące się tym zapachem, są odporne na ataki mszyc. Aksamitki wykorzystuje się w walce z nicieniami oraz w celu ochrony innych roślin przed mszycami, a nawet kretami, które nie przepadają za jej zapachem.

Grzegorz Bogucki



Koniecznie zobacz